Reklama

Ekonomista: Inflacja na bezpiecznym poziomie nakręca koniunkturę

A A A
Z dr. Arturem Chmajem, ekonomistą, dyrektorem Centrum Innowacji i Przedsiębiorczości Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, rozmawia Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 14-07-2016

Fot. YouTube

Fot. YouTube

Jaromir Kwiatkowski: NBP szacuje, że już na przełomie roku może pojawić się w Polsce inflacja, od której w ostatnich latach trochę się odzwyczailiśmy. Zgadza się Pan z tą prognozą banku centralnego?

Dr Artur Chmaj: Chciałbym, żeby ta prognoza się sprawdziła, natomiast mam obawy, czy w tak krótkim czasie uda się w skali makro w gospodarce wyhamować procesy deflacyjne. Deflacja pojawiła się w ubiegłym roku. Ówczesne prognozy sugerowały, że jest to zjawisko krótkotrwałe i zniknie już do końca 2015 roku. Tymczasem minęła połowa roku 2016, nadal mamy deflację, w związku z czym zachodzi pytanie, czy ten trend ulegnie odwróceniu w ciągu zaledwie kilku miesięcy. Mam wątpliwości. Myślę, że to zjawisko przedłuży się jednak na rok przyszły.

Zamiana deflacji w inflację byłaby zjawiskiem korzystnym?

Deflacja jest dość poważnym problemem w gospodarce, bo przyczynia się do stagnacji, marazmu gospodarczego. Nie ma bowiem presji związanej z rentownością, ceny spadają, w związku z czym spada opłacalność produkcji przemysłowej, firmy zarabiają mniej, a to z kolei nie kreuje popytu. Teoretycznie powinien działać mechanizm, że jeżeli ceny spadają, to powinien wzrastać popyt na niektóre towary i usługi, tymczasem to nie następuje i mamy do czynienia z błędnym kołem.

Czy to oznacza, że inflacja, oczywiście trzymana w ryzach, miałaby ten walor, iż pobudzałaby gospodarkę?

Dokładnie tak. Są nawet teorie makroekonomiczne, które inflację – oczywiście na poziomie nie demolującym gospodarki – uważają wręcz za dobrodziejstwo dla tejże gospodarki. Twierdzą, że tzw. bezpieczna inflacja jest czynnikiem pro wzrostowym: nakręca koniunkturę, zwiększa aktywność firm, następnie wywiera presję płacową, a więc po kolei uruchamia mechanizmy pro wzrostowe. Z tym wiąże się też odpowiednia polityka gospodarcza państwa, bo wiadomo, że określony poziom inflacji zakłada się przy konstrukcji budżetu i jest to dodatkowy pieniądz w tymże budżecie. Natomiast warto pamiętać, że nadmierna inflacja przynosi skutki dramatyczne, czego doświadczaliśmy w Polsce w latach 90. XX w.

Mówimy o korzystnych efektach tzw. bezpiecznej inflacji dla makroekonomii. Jednak z perspektywy budżetów domowych inflacja kojarzy się nam przede wszystkim ze wzrostem cen towarów i usług, a więc - z tego punktu widzenia - z niczym dobrym.

Reklama

Rzeczywiście, z punktu widzenia konsumenta, który za określoną kwotę pieniędzy nabywa pewien koszyk dóbr i usług, inflacja jest szkodliwa. Wiadomo, że przy wzroście cen ten koszyk ubożeje. Prosty przykład: ceny paliw. Jeżeli tankujemy samochód, a robimy to prawie wszyscy, to w sytuacji, gdy paliwo na stacjach tanieje, wydajemy na tę samą jego ilość mniej pieniędzy, czyli więcej pieniędzy zostaje na inne dobra i usługi. Tak więc z konsumenckiego punktu widzenia deflacja jest zjawiskiem korzystnym. Tylko proszę pamiętać, skąd ci konsumenci mają pieniądze. Zarabiają je w firmach, które na deflacji cierpią, gdyż – jak mówiłem wcześniej – ta sama produkcja sprzedana, ten sam obrót handlowy czy wolumen usług, generuje niższe przychody, co jest źródłem kłopotów dla firm, które te dobra i usługi dostarczają na rynek. W dłuższym okresie deflacja może uderzyć w pracowników poprzez redukcję płac i zwolnienia w firmach.

Jak powiedzieliśmy, inflacja trzymana w ryzach, na poziomie bezpiecznym, może być czynnikiem prorozwojowym dla gospodarki. Nie ma przecież jednak gwarancji, że uda się ją na tym poziomie utrzymać.

Podszedłbym do tego problemu szerzej. Jest w nas zakodowane przekonanie, że inflacja to zjawisko, z którym można i trzeba walczyć, i utrzymywać je w ryzach (mamy jeszcze w pamięci tę walkę w latach 90. XX w., kiedy poziom inflacji był wysoki).

No tak, wszystko się zgadza.

Tyle tylko, że - po pierwsze - poziom inflacji przewiduje Rada Polityki Pieniężnej, ustalając tzw. cel inflacyjny. O tym, że trudno jest przewidzieć, jak te procesy będą się kształtowały, świadczy to, iż praktycznie nigdy tego celu nie udaje się zrealizować. Owszem, jest on określany w przedziale od-do, ale – nie sięgając już do lat 90. XX w., które były pod tym względem bardzo burzliwe - w ostatnich kilkunastu latach z reguły było tak, że inflacja nie wpisywała się w tzw. cel inflacyjny. Był on osiągany „mniej więcej”, przy czym to „mniej więcej” na poziomie 1-2 proc. różnicy to są w gospodarce miliardy złotych. To pokazuje, jak trudno przewidzieć poziom inflacji.

Druga sprawa: dziś najpoważniejszym instrumentem do sterowania gospodarką są stopy procentowe. Obecnie są one rekordowo niskie. Pytanie, czy ten instrument będzie jeszcze skuteczny, by stymulować poziom inflacji.

Jest jeszcze dodatkowa trudność, która wynika z natury inflacji i której źródło nie leży w Polsce: polska gospodarka jest w pewnym sensie ofiarą procesów inflacyjnych na świecie, a dokładnie w Europie, dlatego, że inflacja w krajach europejskich, z którymi jesteśmy najsilniej powiązani gospodarczo, jest minimalna.

Ofiarą? Co ma Pan na myśli?

Wiadomo, że głównym motorem napędzającym spadek cen jest obniżka cen nośników energii i paliw. To dzieje się poza polską gospodarką, natomiast nasze mechanizmy gospodarcze, powiązania powodują, że jesteśmy ofiarą sytuacji ogólniejszej i na razie nie widać presji, żeby to zmieniać. Nie ma u nas na razie presji cenowej na poziomie przedsiębiorstw, gdyż sytuacja finansowa firm nie jest jeszcze zła, a zatem nie próbują one za wszelką cenę szukać ratunku poprzez podwyższanie cen. Nie ma też presji kosztowej, bo ceny energii, paliw, ale także surowców, utrzymują się na niskim poziomie czy wręcz spadają, a więc nie ma na poziomie przedsiębiorstw presji, by wyższymi cenami zrekompensować sobie wzrost kosztów produkcji.

Jedyny czynnik, który może pchnąć inflację do przodu, to ceny żywności. W ub. roku nie było może klęski nieurodzaju, ale z powodu perypetii pogodowych część produktów rolnych zdrożała. W koszyku dóbr i usług, który służy do określenia inflacji, jest też żywność, której niektóre rodzaje zdrożały.  Pytanie, czy to zjawisko się utrzyma. Na razie zapowiedzi dotyczące zbiorów są optymistyczne, ale różnie może być. Czynnik pogodowy nie jest do końca przewidywalny i może się okazać, że w konsekwencji pojawi się presja inflacyjna na wzrost cen żywności. Ale czy to per saldo spowoduje powrót na ścieżkę inflacji czy też utrzyma się stagnacja w cenach, tego w tym momencie precyzyjnie przewidzieć się nie da.

KOMENTARZE

Potencjał gospodarczy Podkarpacia

Rozmowa z Grzegorzem Koszelem, starszym menedżerem w biurze Deloitte w Rzeszowie.

Ekonomista: Początek roku jest trudniejszy niż rok temu

Z dr. Krzysztofem Kaszubą, ekonomistą...

Na 2013 rok przedsiębiorcy zachowują ostrożny optymizm

Rok 2013 będzie dla podkarpackich...

Wspólnie poszukają inwestorów dla Mielca

Choć inwestorzy, którzy zdecydowali się ulokować swój biznes w Mielcu tworzą już sporą grupę, to w mieście wciąż jest miejsce dla nowych. Dlatego właśnie władze Mielca, chcąc jeszcze mocniej ożywić...

AULERY 2013, czyli konkurs na najlepsze firmy i startupy technologiczne rozpoczęty

18 marca 2013 zaczął się nabór do kolejnej edycji konkursu Aulery organizowanego przez Aula Polska. Podobnie jak w zeszłym roku...

zobacz więcej
Reklama

Jest nowy pomysł na południową obwodnicę Rzeszowa

Pojawił się nowy pomysł na południową obwodnicę...

15 inwestycji drogowych za miliardy zmieni Podkarpacie

Za dwa lata na Podkarpaciu będzie jednocześnie w realizacji 15 dużych inwestycji drogowych, o łącznej wartości ponad 10 mld zł. To cała S19, obwodnice kilku miast i droga krajowa Pilzno-Jasło...

Marta Półtorak i prof. Jerzy Posłuszny Honorowymi Obywatelami Rzeszowa

Dokładnie 171 lat musiała czekać pierwsza kobieta, by dołączyć do grona Honorowych Obywateli Rzeszowa. W 1847 roku pierwsze takie wyróżnienie otrzymał...

Coraz bliżej budowy S19 do Barwinka. Via Carpathię poprą kolejne kraje!

W poniedziałek, 5 lutego w Rzeszowie została podpisana umowa na koncepcję programową odcinka drogi ekspresowej S19 od Babicy do Domaradza. Tego...

Reklama

IKEA otwiera w Rzeszowie punkt odbioru zamówień

Szwedzki koncern IKEA otwiera w Rzeszowie punkt odbioru zamówień. Będzie się on mieścił w Millenium Hall. Wejście do punktu znajduje się na poziomie 0, od strony al. Rejtana, vis-à-vis Super-Pharm...

Nawet 20 mln zł dofinansowania dla firm ze średnich miast

Nawet 20 mln zł dofinansowania mogą otrzymać mikro, małe i średnie firmy działające w miastach średniej wielkości. Dofinansowanie jest przeznaczone na realizację wdrożeń projektów...

,,Być kobietą" - nowy projekt RARR-u dla bezrobotnych kobiet

Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. realizuje projekt adresowany do bezrobotnych kobiet z wybranych powiatów Podkarpacia. Kobiety w wieku powyżej 29 lat będą mogły...

Miliardy zainwestowane w "Aeropolis" i kolejne firmy wchodzące do Jasionki

"Aeropolis" to już marka, z której wychodzą wielkie pomysły i o którą wspólnie chcemy dbać - mówił Mariusz Bednarz, prezes Rzeszowskiej Agencji...

Jerzy Kwieciński z Podkarpacia ministrem w rządzie Morawieckiego

Jerzy Kwieciński, dotychczasowy sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, został we wtorek, 9 stycznia br. powołany na ministra inwestycji i rozwoju. Kwieciński pochodzi...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Listopad-Grudzień

VIP Listopad-Grudzień
w numerze m.in.:

• VIP tylko pyta - z Markiem Dareckim o przemyśle 4.0 • Ks. prof. Michał Heller i prof. Krzysztof Jakowicz • Rusza zimowa wyprawa na K2
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2018-02-16 18:59
WIG 62818.71 -0,41%
WIG20 2406.96 -0,69%
mWIG40 4829.21 +0,18%
sWIG80 14755.86 -0,11%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2018-02-16
USD 3,3173 -0,26%
EUR 4,1559 +0,07%
CHF 3,6049 +0,30%
GBP 4,6769 +0,01%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1349,70 +0,00% [22:59]
 Ropa brent baryłka 64,88 +0,00% [22:58]
 Pallad uncja 1036,95 +0,00% [22:59]
 Platyna uncja 1008,80 +0,00% [22:59]
 Srebro uncja 16,60 +0,00% [22:59]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY