Reklama

Podkarpacie przed dużą szansą. Może powstać laboratorium termojądrowe

A A A
Alina Bosak

Dodano: 26-09-2016

prof. Aleksander Bobko Fot. Tadeusz Poźniak

prof. Aleksander Bobko Fot. Tadeusz Poźniak

To już pewne – jeśli Polska podpisze umowę na budowę laboratorium do prowadzenia badań termojądrowych, zostanie ono zlokalizowane na Podkarpaciu. Nasz kraj ma jednak w Europie konkurentów - Chorwację i Hiszpanię. Poza tym to kosztowna inwestycja i decyzja o jej realizacji będzie zależała od współfinansowania z funduszy europejskich. Zbliża się moment kluczowych decyzji. - Jeśli wszystko się uda, na Podkarpaciu powstanie placówka naukowa światowej rangi – zauważa prof. Aleksander Bobko, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.

Budowa laboratorium termojądrowego to część światowego programu Fusion4Energy (F4E), realizowanego wspólnie przez Unię Europejską, Stany Zjednoczone i Japonię. Według planów, za 25 lat w Niemczech ma powstać reaktor termojądrowy, umożliwiający wytwarzanie energii bezpieczniejsze od tego, jakie odbywa się reaktorach, wykorzystujących rozszczepianie jąder atomowych. W reaktorze termojądrowym, który jest nadzieją ludzkości na gigantyczne źródło czystej energii, dochodziłoby do fuzji termojądrowej, co jest procesem bezpieczniejszym – można go w dowolnej chwili przerwać i nie powstają przy tym ciężkie pierwiastki promieniotwórcze.

Aby taki reaktor mógł powstać, trzeba przeprowadzić wiele badań w specjalnie na ten cel wybudowanym laboratorium. Podkarpacie od paru lat stara się o to, aby ta inwestycja została zrealizowana właśnie na wschodzie Polski. W tę ideę zaangażował się zarówno marszałek województwa Władysław Ortyl, jak i naukowcy. Specjalnie w tym celu, w 2014 roku, pod patronatem Samorządu Województwa Podkarpackiego powołano Konsorcjum Naukowo-Przemysłowe „ELA-MAT Podkarpackie”, do którego przystąpili: Politechnika Rzeszowska, Politechnika Warszawska, Politechnika Wrocławska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Instytut Fizyki Jądrowej w Krakowie, Instytut Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy, Narodowe Centrum Badań Jądrowych w Świerku, Fundacja Europejskie Centrum Przedsiębiorczości, Stowarzyszenie Grupy Przedsiębiorców Przemysłu Lotniczego „Dolina Lotnicza”, firmy Nano Carbon i Stalmech oraz Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego.

Reklama

Ten naukowo-samorządowy sojusz pomógł sprawić, że Podkarpacie wygrało konkurencję o laboratorium na arenie krajowej – o inwestycje zabiegał bowiem także Świerk, gdzie mieści się Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Pozytywnie wypadł również nasz region podczas wizyt międzynarodowych delegacji. Teraz zbliża się moment decydujących rozstrzygnięć. Wszystko wskazuje na to, że laboratorium powstanie rzeczywiście w Europie (to także było przedmiotem rozważań). Na Starym Kontynencie lokalizacją tej inwestycji u siebie zainteresowana jest poza Polską również Chorwacja i Hiszpania. W połowie września w Barcelonie, gdzie mieści się siedziba F4E, odbyło się robocze spotkanie z przedstawicielami tych krajów. Wziął w nim udział obok przedstawicieli polskich ministerstw, także przedstawiciel podkarpackiego marszałka, Piotr Czerepiuk.

- Otrzymaliśmy na nim wskazówki dotyczące przygotowania aplikacji, informacje o warunkach, jakie musi spełniać teren pod laboratorium. F&E zapowiada, że termin składania aplikacji przypadnie na początek grudnia tego roku – informuje Piotr Czerepiuk.

Samorząd wytypował już możliwe lokalizacje dla laboratorium. Jest ich kilka, ale konkretnej działki jeszcze nie wskazuje. Nie to jest jednak największą trudnością na drodze do budowy laboratorium, lecz kwestie międzynarodowego finansowania inwestycji. 

- Ze strony samorządu zrobione zostało wszystko, by budowę tego laboratorium u nas umożliwić – zapewnia Piotr Czerepiuk. – Samorząd wspierał działalność ELA-MAT-u i przekaże odpowiednią działkę pod laboratorium, jeśli będzie konieczne uzupełnienie infrastruktury drogowej, także jest w stanie pomóc. Teraz jednak wszystko jest w rękach rządu i międzynarodowych ustaleń. 

To rząd ma przygotować i złożyć aplikację. Budowa laboratorium jest wpisana do krajowej Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju, ale ta nie została jeszcze zatwierdzona. Poza tym trwają pertraktacje, związane z finansowaniem inwestycji. Ma ona kosztować nawet 2 mld złotych. Polska strona chciałaby, aby jej wkład został pokryty z funduszu europejskich.

- Tymczasem podczas wrześniowego spotkania w Barcelonie nie zapadły żadne wiążące decyzje – zauważa prof. Aleksander Bobko, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego. – Wciąż brak konkretów, więc zapewne grudniowy termin składania aplikacji zostanie przesunięty. Wprawdzie wygląda na to, że w przygotowaniach do budowy laboratorium Polska jest najbardziej zaawansowana i wciąż podtrzymuje zainteresowanie tym projektem, ale przełomu nie ma. W grudniu planowane jest kolejne spotkanie z zarządem F4E, może wtedy będzie więcej konkretów. Trzeba zauważyć, że laboratorium to eksperyment naukowy, którego powodzenie nie jest pewne. Niemniej jednak, bez względu na to, czy jego prace zakończą się sukcesem, czy porażką, Podkarpacie na tym skorzystałoby. Lokalizacja placówki naukowo-badawczej o randze światowej byłaby ogromną nobilitacją dla województwa. Dlatego jestem orędownikiem tej inwestycji.    

KOMENTARZE

Wielokulturowe Podkarpacie

Z Jackiem Koszczanem, prezesem Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Żydów Ziemi Dukielskiej...

Niech Świeci się Podkarpacie

Trwa wielka świetlna rywalizacja miast z całego kraju. Do 26 grudnia, w I etapie konkursu...

Podkarpacie winem słynące

Trudno w to uwierzyć, ale Jasło od kilku lat uznawane jest za stolicę polskiego winiarstwa, a podkarpackie wino za najlepsze w Polsce. W regionie w ponad 120 winnicach trwa właśnie winobranie, które potrwa do połowy października, a potem jak...

Na wakacje? Podkarpacie, oczywiście!

Półmetek wakacji wprawdzie za nami, ale wiele osób dopiero zaczyna korzystać z urlopów. Gdzie najlepiej spędzić ostatnie tygodnie sierpnia? Na Podkarpaciu, które stwarza znakomite warunki do różnorodnych form odpoczynku...

zobacz więcej
Reklama

Z marzeń wyrosła w Korczynie fabryka i pijalnia czekolady

Od zawsze wiedział, co chce w życiu...

Patio przy I LO będzie gotowe jeszcze w tym roku

Do końca tego roku przy I Liceum Ogólnokształcącym w Rzeszowie ma być gotowe patio - miejsce relaksu i spotkań młodzieży szkolnej oraz lokalnej społeczności. Patio zostanie wykonane w technologii...

Rekord w specjalnych strefach ekonomicznych: Euro-Park Mielec i Euro-Park Wisłosan

Ponad 980 mln zł inwestycji i niemal 1200 nowych miejsc pracy mają zapewnić firmy, które w pierwszym półroczu tego roku otrzymały...

Szansa na zatrudnienie dla osób młodych, biernych zawodowo. Nowy projekt w RARR S.A

Osoby młode, do 29. roku życia, z niepełnosprawnościami, bierne zawodowo, wywodzące się ze wsi i miast do 20 tys. mieszkańców...

Reklama

Ponad 6 mln zł na Generator Kompetencji. Pieniądze w RARR S.A.

Sumę ponad 6 mln zł ma do rozdysponowania Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. na dofinansowanie szkoleń dla pracowników mikro, małych i średnich przedsiębiorstw...

Przenosiny rozpoczęte! Do końca sierpnia kupcy z Dołowej zapełnią nowe targowisko

Kupcy z popularnego rzeszowskiego bazaru przy ul. Dołowej już rozpoczynają przeprowadzkę na nowy plac targowy, znajdujący...

Premier Beata Szydło na rozpoczęciu roku szkolnego w Dobrzechowie

Z udziałem premier Beaty Szydło, minister edukacji, Anny Zalewskiej, marszałka województwa, Władysława Ortyla, ks. bp. Jana Wątroby oraz wojewody podkarpackiej...

Tańsze pożyczki dla biznesu i wsparcie na starcie działalności gospodarczej

Przez pięć ostatnich lat Fundusz Pożyczkowy Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. wypłacił ponad 25 mln zł pożyczek dla małych...

Jak zmienić polską szkołę na lepsze?! Debata BIZNESiSTYL "Na Żywo"

Koniec z gimnazjami. Do systemu edukacji właśnie wróciły ośmioklasowe szkoły podstawowe. Reforma szkolnictwa budzi kontrowersje, ponieważ przygotowano ją...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2017-09-19 18:59
WIG 64750.09 +0,16%
WIG20 - -
mWIG40 4908.91 +0,32%
sWIG80 15242.28 +0,38%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2017-09-19
USD 3,5821 -0,17%
EUR 4,2930 +0,22%
CHF 3,7264 -0,30%
GBP 4,8277 -0,79%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1310,20 -0,08% [18:58]
 Ropa brent baryłka 55,03 -0,72% [18:58]
 Pallad uncja 904,80 -2,85% [18:58]
 Platyna uncja 948,30 -1,49% [18:58]
 Srebro uncja 17,27 +0,00% [18:58]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY