Reklama

Niedozwolone postanowienia umowne w umowach kredytowych

A A A
Komentarz Axelo (Anna Pazdro)

Dodano: 11-07-2018

Niedozwolone postanowienia umowne w umowach kredytowych

Oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone i stanowi klauzulę abuzywną (art. 3851 § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 roku, sygn. akt III CZP 29/17.

Komentarz Axelo (Anna Pazdro)

Rzecznik Finansowy wystąpił z wnioskiem o podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie istniejących w orzecznictwie sądów rozbieżności co do wykładni prawa w odniesieniu do zagadnienia związanego z przesłankami nieuczciwego (abuzywnego) charakteru postanowienia (warunku) umowy i pojawiających się wątpliwości, czy na podstawie art. 385(1) i 385(2) k.c., badanie w toku kontroli konkretnej sprawy przesłanek zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta dokonywane jest na podstawie treści umowy, czy też ocena taka dokonywana jest także z uwzględnieniem sposobu wykonywania badanego postanowienia i umowy w praktyce. Rozbieżność orzecznictwa w powyższym zakresie dostrzegalna jest m.in. w umowach zawieranych przez podmioty rynku finansowego z konsumentami, w szczególności na tle tzw. umów frankowych.

Uchwała Sądu Najwyższego będzie miała fundamentalne znaczenie przy dokonywaniu przez sądy oceny indywidualnych spraw w zakresie uznawania postanowień umów kredytowych o udzielenie kredytów nominowanych do waluty obcej, głównie w CHF. Po istotnej aprecjacji franka szwajcarskiego w 2015 roku, sądy odnotowały falę pozwów składanych przez kredytobiorców - konsumentów o uznanie poszczególnych postanowień umów lub całych umów kredytowych o udzielenie kredytu denominowanego w CHF za nieważne. Złożenie pozwu i uzyskanie pozytywnego dla powoda rozstrzygnięcia miało na celu ustalenie zobowiązania kredytowego powoda, którym jest konsument, z uwzględnieniem kursu CHF z dnia zawarcia umowy kredytowej. Uzyskanie takiego rozstrzygnięcia miałoby niebagatelne znaczenie dla kredytobiorcy, biorąc pod uwagę, że w zależności od daty zawarcia umowy kredytowej, wzrost kursu franka szwajcarskiego powodował wzrost kwoty kredytu do spłaty (w przeliczeniu na PLN) do kilkudziesięciu procent. W czarny czwartek, tj. 15 stycznia 2015 roku, poranny kurs franka kształtował się na poziomie 3,45 PLN, natomiast po godzinie 11:00, gdy bank centralny Szwajcarii niespodziewanie ogłosił, że nie będzie już bronił kursu swojej waluty wobec euro, kurs poszybował do kwoty 5,19 PLN i w ciągu zaledwie kilku minut złotówka potaniała wobec franka o ok. 45%. Do tego momentu jednak kurs szwajcarskiej waluty pozwalał na korzystniejszą dla kredytobiorców spłatę kredytów frankowych, niż gdyby zaciągnęli kredyt złotowy.

Reklama

W toku postępowań sądowych, powodowie – kredytobiorcy, niejednokrotnie wywodzili, że postanowienia umów kredytowych, z uwagi na ich wadliwe sformułowanie, niedookreśloność i nieweryfikowalność, a tym samym dowolność banku w kształtowaniu zasad przeliczania wartości waluty szwajcarskiej, jako sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interes konsumenta, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne) i nie wiążą stron umowy kredytowej. Pozwane banki uwydatniały w toku postępowania fakt, że przez szereg lat spłaty kredytu konsumenci nie negowali kwestionowanych zapisów, korzystając z korzystnego dla nich kursu CHF, a tym samym wskazywali, że sama realizacja, wykonywanie umowy było dla konsumentów korzystane, w konsekwencji czego nie można mówić o sprzeczności zapisów z dobrymi obyczajami czy rażącym naruszeniem interesów konsumentów.

Sądy powszechne, dokonując kontroli indywidualnej i oceniając konkretne sprawy, orzekały raz na korzyść jednej, raz na korzyść drugiej strony, bądź to akcentując potrzebę uwzględnienia wyłącznie treści umowy kredytowej, z oderwaniem od sposobu jej wykonywania, innym razem podnosząc konieczność uwzględnienia także sposobu wykonywania umowy w praktyce, w okresie od daty jej zawarcia do daty wyrokowania. Każe z tych stanowisk znajdowało uzasadnienie w brzmieniu obowiązujących aktów prawnych, tj. dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej: dyrektywa), której implementację stanowi m.in. art. 385(1) k.c.

Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Rzecznika Finansowego oraz do linii orzeczniczej, która przyjmowała, iż test abuzywności dokonywany jest w odniesieniu do momentu zawarcia umowy. Wydaje się, że decydujące znaczenie dla przyjęcia takiego stanowiska miało zastosowanie prounijnej wykładni art. 385(1) k.c.

Należy bowiem zauważyć, że do dnia 13 października 2016 roku funkcjonowało w obrocie błędne tłumaczenie art. 4 ust. 1 dyrektywy, a które stanowiło podstawę do implementacji art. 385(1) § 1 k.c. do polskiego porządku prawnego. Brzmienie wadliwe o treści: „Nie naruszając przepisów art. 7, nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy i z odniesieniem, w czasie wykonania umowy, do wszelkich okoliczności związanych z wykonywaniem umowy oraz innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna”, które mogło wpływać na treść orzecznictwa krajowego, mimo jasnego brzmienia art. 385(2) k.c., analizowano także przez kontekst wykonywania umowy. Sprostowany tekst art. 4 ust. 1 dyrektywy w polskim brzmieniu; „Nie naruszając przepisów art. 7, nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy i z odniesieniem, w momencie zawarcia umowy, do wszelkich okoliczności związanych z zawarciem umowy oraz innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna”, w sposób oczywisty uwypukla moment zawarcia umowy, jako ten, który jest relewantny dla oceny abuzywności klauzul umownych w toku kontroli indywidualnej.

Uchwałę Sądu Najwyższego należy uznać za korzystaną dla kredytobiorców-konsumentów, których pozycja w sporze z kredytodawcą może ulec znaczącemu wzmocnieniu.

Aby szczegółowo omówić poruszone zagadnienia, skontaktuj się z AXELO. www.axelo.pl

Informacje zawarte w niniejszym artykule/komentarzu mają charakter skrótowy i informacyjny. Informacje te nie powinny zastępować szczegółowej analizy poruszanych w nim zagadnień, jak również stanowić podstawy podejmowania decyzji biznesowych lub jakichkolwiek innych czynności prawnych lub faktycznych.

KOMENTARZE

Czy same plusy "Mieszkania +"?

Aż 30% Europejczyków mieszka w wynajmowanym mieszkaniu. A w Polsce? Dla porównania, z najmu...

Znów będzie łatwiej o kredyt?

Komisja Nadzoru Finansowego pracuje nad złagodzeniem rekomendacji dla sektora bankowego...

Święto Krystyn 9 marca w Łańcucie, 13 marca w Gdyni

"Gdzie łańcucki diabeł nie może, tam Krystynę pośle" to hasło przewodnie święta podkarpackich Krystyn, które wyjątkowo w tym roku będą swoje imieniny obchodzić nieco wcześniej...

Moc rodzinnych, weekendowych atrakcji w Krasnem

Cykl imprez rodzinnych z zabawami i konkursami rusza w Centrum Handlowym Auchan w Krasnem koło Rzeszowa. Już 25 i 26 maja odbędzie się pierwsze weekendowe wydarzenie - "Dzień Matki z CH Auchan". Na Panie...

zobacz więcej
Reklama

Rusza budowa nowej stacji PKP Rzeszów Zachodni. Zamkną al. Wyzwolenia

W Rzeszowie rozpoczyna się warta 250 mln zł inwestycja PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. Na pierwszy ogień idzie budowa nowego dworca kolejowego Rzeszów Zachodni...

Rozbudowaną ulicą Podkarpacką pojedziemy we wrześniu

Rozbudowa ulicy Podkarpackiej miała zakończyć się jeszcze na wakacjach, choć termin realizacji inwestycji przypada dopiero na październik br. Dziś już wiadomo, że przebudowaną Podkarpacką...

Przyjazne miasto. Program Wojciecha Buczaka na prezydenta Rzeszowa

Koniec wakacji i początek kampanii przed wyborami samorządowymi. W poniedziałek w Hotelu Prezydenckim swój program zaprezentował Wojciech Buczak, kandydat PiS na prezydenta...

Reklama

Rozbudowa ul. Podkarpackiej. Trudno włączyć się do ruchu

Rozbudowa ulicy Podkarpackiej prawdopodobnie w ciągu najbliższych tygodni dobiegnie końca. Ruch na remontowanym odcinku jest utrudniony, a powody do narzekań mają kierowcy, który...

3 lata na projekt i budowę. Rusza realizacja kolejnego odcinka S19

W czwartek, 9 sierpnia, podpisana została umowa na realizację odcinka drogi ekspresowej S19 od Podgórza do Kamienia, o długości ok. 10,5 km. Firma Budimex zaprojektuje...

Darmowe autobusy dla uczniów rzeszowskich szkół

Jeszcze we wrześniu Rada Miasta Rzeszowa ma podjąć uchwałę gwarantującą uczniom rzeszowskich szkół darmowe przejazdy autobusami. Taką informację przekazał w piątek prezydent Rzeszowa, Tadeusz...

Miliony na kolej. Pociągi na trasie Boguchwała-Czudec pojadą 100 km/h

W niespełna rok od rozpoczęcia prac, Polskie Linie Kolejowe kończą rewitalizację linii kolejowej nr 106 Rzeszów-Jasło na odcinku Boguchwała-Czudec. Od...

Startup z Jasionki i Locky - nakładka na klucze debiutują na Kickstarterze

Locky – niewielkie urządzenie połączone z aplikacją - może rozwiązać problem wielu osób na całym świecie, który sprowadza się do pytania:...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2018-09-21 18:59
WIG 58237.83 +0,01%
WIG20 2257.47 -0,05%
mWIG40 4071.02 +0,19%
sWIG80 11601.37 +0,08%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2018-09-21
USD 3,6402 -0,82%
EUR 4,2929 +0,04%
CHF 3,8095 +0,29%
GBP 4,8116 -0,61%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1203,40 +0,00% [22:59]
 Ropa brent baryłka 78,68 +0,00% [22:59]
 Pallad uncja 1043,10 +0,00% [22:59]
 Platyna uncja 828,70 +0,00% [22:59]
 Srebro uncja 14,31 +0,00% [22:59]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.