Reklama

Tegoroczny Nobel z fizyki ma coś wspólnego z Rzeszowem? Okazuje się, że ma!

A A A
Opracowanie Aneta Gieroń

Dodano: 20-10-2016

Archiwum Uniwersytetu Rzeszowskiego

Archiwum Uniwersytetu Rzeszowskiego

David Thouless, Duncan Haldane i Michael Kosterlitz za „teoretyczne odkrycia w dziedzinie topologicznych przejść fazowych oraz topologicznych faz materii" otrzymali w tym roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Czy to wydarzenie ma coś wspólnego z Rzeszowem? Okazuje się, że ma… a przy okazji, że teoria znajduje potwierdzenie w praktyce.
 
Teoretyczne prace tegorocznych laureatów pozwoliły odkryć zupełnie nowe zasady zachowania materii, które da się opisać dzięki matematycznej koncepcji topologii – tłumaczy prof. Nils Martensson, przewodniczący Komitetu Noblowskiego. Okazało się, i to całkiem niedawno, że rzeczywiście,  przewodnictwo elektryczne ciał krystalicznych zależy nie tylko od ułożenia atomów, bowiem istnieje cała klasa materiałów, które no to ułożenie jest nieczułe. „Możemy materiał odkształcać, a jego właściwości się nie zmienią”- tak skomentował niedawno  w PAP przyznanie Nagrody Nobla fizykom prof. dr hab. Tomasz Dietl (członek PAN).  Tego rodzaju materiały można też nagrzewać, a jego własności pozostaną niezmienne. 
 
Izolatory topologiczne to materiały, które mogą działać jako izolatory oraz przewodniki. W przyszłości mogą świetnie sprawdzać się w elektronice.
 
Taki właśnie materiał, dzięki zakupionej niedawno technologii -MBE, stworzono  w Centrum Mikroelektroniki i Nanotechnologii (CMiN) Uniwersytetu Rzeszowskiego. Jest to tzw. izolator topologiczny. Po raz pierwszy na świecie w laboratoriach CMiN w Rzeszowie zaobserwowano niezwykłą stabilność temperaturową parametrów transportowych nośników prądu elektrycznego w warstwach HgCdTe (tellurek kadmowo rtęciowy). Wyniki tych badań opublikowano w maju br. w prestiżowym amerykańskim czasopiśmie Physical Review B „High temperature stability of electron transport in semiconductors with strong spin-orbital interaction”, którego autorami są: G. Tomaka, J. Grendysa, P. Śliż, R. Wojnarowska, J. Polit, A. Stadler, C. Becker i E.M. Sheregii.
 
 
Fot. Uniwersytet Rzeszowski
 
Efekt tej niezwykłej stabilności został wyjaśniony właśnie przez obecność fazy topologicznej, która jest odporna na rozproszenia i odkształcenia. Powstanie tej niezwykłej warstwy o zaskakujących parametrach były przewidziane przez tegorocznych Noblistów wiele lat temu.
 
Centrum Mikroelektroniki i Nanotechnologii jest trzecim laboratorium świata, (po Uniwersytecie w Wurzburgu (Niemcy) i Instytutem półprzewodników w Nowosybirsku (Rosja)) prowadzącym praktyczne badania z tego obszaru. CMiN będzie uczestniczyło w programie badań nad izolatorami topologicznymi razem z Instytutem Fizyki PAN w Warszawie oraz z Uniwersytetem w Wurzburgu w ramach nowo powołanej Instytucji – Międzynarodowej Agencji Badawczej.
Reklama

KOMENTARZE

Reklama

Z marzeń wyrosła w Korczynie fabryka i pijalnia czekolady

Od zawsze wiedział, co chce w życiu...

Patio przy I LO będzie gotowe jeszcze w tym roku

Do końca tego roku przy I Liceum Ogólnokształcącym w Rzeszowie ma być gotowe patio - miejsce relaksu i spotkań młodzieży szkolnej oraz lokalnej społeczności. Patio zostanie wykonane w technologii...

Za 17 mln zł będzie lepsza droga z Rzeszowa do Tyczyna

Poszerzanie ul. Sikorskiego – wylotówki z Rzeszowa w kierunku Tyczyna jeszcze trwa, a już szykuje się kolejna inwestycja na tej trasie. W czwartek, 14 września br. podpisana została...

Rekord w specjalnych strefach ekonomicznych: Euro-Park Mielec i Euro-Park Wisłosan

Ponad 980 mln zł inwestycji i niemal 1200 nowych miejsc pracy mają zapewnić firmy, które w pierwszym półroczu tego roku otrzymały...

Reklama

Szansa na zatrudnienie dla osób młodych, biernych zawodowo. Nowy projekt w RARR S.A

Osoby młode, do 29. roku życia, z niepełnosprawnościami, bierne zawodowo, wywodzące się ze wsi i miast do 20 tys. mieszkańców...

Przenosiny rozpoczęte! Do końca sierpnia kupcy z Dołowej zapełnią nowe targowisko

Kupcy z popularnego rzeszowskiego bazaru przy ul. Dołowej już rozpoczynają przeprowadzkę na nowy plac targowy, znajdujący...

Ponad 6 mln zł na Generator Kompetencji. Pieniądze w RARR S.A.

Sumę ponad 6 mln zł ma do rozdysponowania Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. na dofinansowanie szkoleń dla pracowników mikro, małych i średnich przedsiębiorstw...

Premier Beata Szydło na rozpoczęciu roku szkolnego w Dobrzechowie

Z udziałem premier Beaty Szydło, minister edukacji, Anny Zalewskiej, marszałka województwa, Władysława Ortyla, ks. bp. Jana Wątroby oraz wojewody podkarpackiej...

Tańsze pożyczki dla biznesu i wsparcie na starcie działalności gospodarczej

Przez pięć ostatnich lat Fundusz Pożyczkowy Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. wypłacił ponad 25 mln zł pożyczek dla małych...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2017-09-22 18:59
WIG 64397.32 +0,29%
WIG20 - -
mWIG40 4924.84 -0,13%
sWIG80 15125.13 -0,06%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2017-09-22
USD 3,5651 -0,90%
EUR 4,2746 -0,27%
CHF 3,6807 -0,63%
GBP 4,8369 -0,35%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1301,45 +0,00% [22:58]
 Ropa brent baryłka 56,80 +0,00% [22:59]
 Pallad uncja 918,55 +0,00% [22:58]
 Platyna uncja 933,45 +0,00% [22:58]
 Srebro uncja 17,05 +0,00% [22:58]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY