Reklama

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji

A A A
Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

Dodano: 07-04-2017

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji
Dopuszczalne jest zawarcie umowy zrzeczenia się prawa do zachowku (art. 1048 k.c.).

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r. (sygn. III CZP 110/16)

Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

W uchwale z dnia 17 marca 2017 r., wydanej w sprawie do sygn. akt III CZP 110/16, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż zawarcie umowy o zrzeczenie się zachowku między przyszłym spadkodawcą a przyszłymi spadkobiercami uprawnionymi do zachowku jest dopuszczalne.

Powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II Cz 1064/16: „Czy w świetle zakazu sformułowanego w art 1047 k.c. dopuszczalne jest zawarcie umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku pomiędzy przyszłym spadkodawcą i uprawnionym do zachowku spadkobiercą ustawowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 1048 k.c.?"

Zgodnie z art. 1047 k.c. umowa o spadek po osobie żyjącej, z wyłączeniem umów wskazanych w k.c., jest bezwzględnie nieważna. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość zrzeczenia się dziedziczenia w drodze umowy pomiędzy przyszłym spadkodawcą a przyszłym spadkobiercą, to tym bardziej dopuszczalna jest umowa o zrzeczenie się samego zachowku, zaś do tego typu umowy zastosowanie ma – w drodze analogii – przepis art.1048 k.c.

Reklama

Należy mieć na uwadze, iż  zgodnie z treścią art. 1049 § 2 k.c. spadkobierca, który zrzekł się dziedziczenia (a w braku innego zastrzeżenia umownego również jego zstępni), traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku – nie dziedziczy po spadkodawcy i nie przysługuje mu prawo do zachowku.W związku z powyższym Sąd Najwyższy uznał, że stosując metodę wykładni a maiori ad minus (komu wolno więcej, temu tym bardziej wolno mniej),należy dojść do wniosku, iż ograniczenie instytucji zrzeczenia się dziedziczenia do samego zachowku jest przez ustawodawcę dopuszczalne.

Wydając przedmiotową uchwałę Sąd Najwyższy kierował się również względami konstytucyjnej zasady proporcjonalności w ograniczaniu praw jednostki, zaś takim prawem jest instytucja zachowku oraz, w szerszym rozumieniu, swoboda rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci. Sąd Najwyższy zauważył, że możliwość zawarcia umowy o zrzeczenie się zachowku była już rozważana przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., P 56/11, OTK-A Zb.Urz. 2013, nr 6, poz. 85, opowiedział się zadopuszczalnością zawierania tego typu umów.

Rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotne znaczenie dla regulowania przyszłej sukcesji, co jest szczególnie ważne dla przedsiębiorców oraz wspólników spółek prawa handlowego. Dzięki zawarciu tego typu umowy możliwe jest bowiem ograniczenie kręgu osób uprawnionych do zachowku, bez zwiększenia podstawy do wyliczenia zachowku dla pozostałych uprawnionych (taka sytuacja ma miejsce w przypadku zrzeczenia się dziedziczenia). Spadkodawca może zatem zapewnić integralność swojego przedsiębiorstwa bez ryzyka, że sukcesor zmuszony będzie do zaspokojenia ewentualnych roszczeń z tytułu zachowku.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, należy opowiedzieć się za słusznością powziętej uchwały. W sposób znaczący zwiększa i uelastycznia ona prawa spadkodawcy do rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci, jednocześnie nie umniejszając praw spadkobierców uprawnionych do zachowku.

Aby szczegółowo omówić poruszone zagadnienia, skontaktuj się z AXELO. www.axelo.pl

Informacje zawarte w niniejszym artykule/komentarzu mają charakter skrótowy i informacyjny. Informacje te nie powinny zastępować szczegółowej analizy poruszanych w nim zagadnień, jak również stanowić podstawy podejmowania decyzji biznesowych lub jakichkolwiek innych czynności prawnych lub faktycznych.

KOMENTARZE

Reklama

Asseco bije rekordy i zdobywa Orła "Rzeczpospolitej"

- Jesteśmy największym polskim start-upem. 27 lat temu trzy osoby w Rzeszowie zaczęły budowę Asseco. Pokazaliśmy razem, że to jest możliwe i nieważne jest miejsce, gdzie się zaczyna...

Do czwartku Rzeszów stolicą europejskiego przemysłu lotniczego

I choć to stwierdzenie odrobinę na wyrost, to jednak przez najbliższe trzech dni w Centrum Wystawienniczo - Kongresowym G2A Arena w Jasionce trwać będą międzynarodowe...

Wśród 200 największych polskich firm jest 6 biznesów z Podkarpacia

Sześć firm z Podkarpacia znalazło się w rankingu 200 największych polskich firm w 2017 roku. Dwa przedsiębiorstwa zajmują miejsca w pierwszej dwudziestce...

Reklama

G2A wśród najbardziej innowacyjnych firm w Polsce

– G2A.COM to firma, która patrzy na świat oczami innowatorów. Jej szybki rozwój wziął się z wdrażania nowych pomysłów, a nie tylko kopiowania gotowych wzorców. Tylko w ten sposób polskie...

Metropolitalny Rzeszów - fakt, czy mit?! Debata BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

Mija dokładnie 18 lat, od kiedy Rzeszów został stolicą Podkarpacia i... rozpoczął się czas jego dynamicznego rozwoju infrastrukturalnego, mieszkaniowego...

Tartanowa ścieżka dla biegaczy pojawi się nad Wisłokiem po wakacjach

Miała być jeszcze na wakacjach, ale wszystko wskazuje na to, że będzie nie wcześniej jak we wrześniu. Procedury przetargowe na wykonanie profesjonalnej...

Kongres i Targi TSLA Expo Rzeszów 2017. Największa impreza branży TSL i moto

We wrześniu w G2A Arena zagości najważniejsze wydarzenie branży transportowej, spedycyjnej, logistycznej i motoryzacyjnej na Podkarpaciu –...

Tadeusz Ferenc doktorem honoris causa. Wśród gości Miller i Schetyna

- Trema jest maksymalna – powiedział prezydent Rzeszowa odbierając godność doktora honoris causa Politechniki Rzeszowskiej. Tadeusz Ferenc jest 11 osobą...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Marzec-Kwiecień

VIP Marzec-Kwiecień
w numerze m.in.:

• Justyna Garstecka - Motherhood • Wielokulturowa Europa • Oni oraz ,,Mistrz i Małgorzata" • Targi Aerospace w Rzeszowie • Kongres TSLA Expo 2017 • Muzyczny Festiwal w Łańcucie • Zagadki Paniagi
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2017-06-26 09:09
WIG - -
WIG20 2333.82 +1,27%
mWIG40 - -
sWIG80 - -
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2017-06-23
USD 3,7824 -0,47%
EUR 4,2255 -0,44%
CHF 3,8977 -0,19%
GBP 4,8151 +0,05%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1255,83 -0,20% [08:57]
 Ropa brent baryłka 46,18 +1,14% [08:57]
 Pallad uncja 852,15 -0,13% [08:56]
 Platyna uncja 931,40 +0,18% [08:57]
 Srebro uncja 16,68 -0,12% [08:57]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY