Reklama

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji

A A A
Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

Dodano: 07-04-2017

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji
Dopuszczalne jest zawarcie umowy zrzeczenia się prawa do zachowku (art. 1048 k.c.).

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r. (sygn. III CZP 110/16)

Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

W uchwale z dnia 17 marca 2017 r., wydanej w sprawie do sygn. akt III CZP 110/16, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż zawarcie umowy o zrzeczenie się zachowku między przyszłym spadkodawcą a przyszłymi spadkobiercami uprawnionymi do zachowku jest dopuszczalne.

Powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II Cz 1064/16: „Czy w świetle zakazu sformułowanego w art 1047 k.c. dopuszczalne jest zawarcie umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku pomiędzy przyszłym spadkodawcą i uprawnionym do zachowku spadkobiercą ustawowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 1048 k.c.?"

Zgodnie z art. 1047 k.c. umowa o spadek po osobie żyjącej, z wyłączeniem umów wskazanych w k.c., jest bezwzględnie nieważna. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość zrzeczenia się dziedziczenia w drodze umowy pomiędzy przyszłym spadkodawcą a przyszłym spadkobiercą, to tym bardziej dopuszczalna jest umowa o zrzeczenie się samego zachowku, zaś do tego typu umowy zastosowanie ma – w drodze analogii – przepis art.1048 k.c.

Reklama

Należy mieć na uwadze, iż  zgodnie z treścią art. 1049 § 2 k.c. spadkobierca, który zrzekł się dziedziczenia (a w braku innego zastrzeżenia umownego również jego zstępni), traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku – nie dziedziczy po spadkodawcy i nie przysługuje mu prawo do zachowku.W związku z powyższym Sąd Najwyższy uznał, że stosując metodę wykładni a maiori ad minus (komu wolno więcej, temu tym bardziej wolno mniej),należy dojść do wniosku, iż ograniczenie instytucji zrzeczenia się dziedziczenia do samego zachowku jest przez ustawodawcę dopuszczalne.

Wydając przedmiotową uchwałę Sąd Najwyższy kierował się również względami konstytucyjnej zasady proporcjonalności w ograniczaniu praw jednostki, zaś takim prawem jest instytucja zachowku oraz, w szerszym rozumieniu, swoboda rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci. Sąd Najwyższy zauważył, że możliwość zawarcia umowy o zrzeczenie się zachowku była już rozważana przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., P 56/11, OTK-A Zb.Urz. 2013, nr 6, poz. 85, opowiedział się zadopuszczalnością zawierania tego typu umów.

Rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotne znaczenie dla regulowania przyszłej sukcesji, co jest szczególnie ważne dla przedsiębiorców oraz wspólników spółek prawa handlowego. Dzięki zawarciu tego typu umowy możliwe jest bowiem ograniczenie kręgu osób uprawnionych do zachowku, bez zwiększenia podstawy do wyliczenia zachowku dla pozostałych uprawnionych (taka sytuacja ma miejsce w przypadku zrzeczenia się dziedziczenia). Spadkodawca może zatem zapewnić integralność swojego przedsiębiorstwa bez ryzyka, że sukcesor zmuszony będzie do zaspokojenia ewentualnych roszczeń z tytułu zachowku.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, należy opowiedzieć się za słusznością powziętej uchwały. W sposób znaczący zwiększa i uelastycznia ona prawa spadkodawcy do rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci, jednocześnie nie umniejszając praw spadkobierców uprawnionych do zachowku.

Aby szczegółowo omówić poruszone zagadnienia, skontaktuj się z AXELO. www.axelo.pl

Informacje zawarte w niniejszym artykule/komentarzu mają charakter skrótowy i informacyjny. Informacje te nie powinny zastępować szczegółowej analizy poruszanych w nim zagadnień, jak również stanowić podstawy podejmowania decyzji biznesowych lub jakichkolwiek innych czynności prawnych lub faktycznych.

KOMENTARZE

Zbigniew Ćwiąkalski - minister z łańcuckimi korzeniami

Z profesorem Zbigniewem Ćwiąkalskim...

Wielką Majówkę czas zaczynać

"Trawa w sałacie, piasek w maśle, osy w kompocie i nieskończona ilość much". Tak na...

Podkarpacki Kalejdoskop Podróżniczy po raz szósty

Ponad 20 godzin opowieści i filmów dotyczących podróży po całym globie, a wśród gości m.in. utytułowany pilot szybowcowy Sebastian Kawa, Janusz Gołąb - pierwszy zdobywca ośmiotysięcznika...

Letni Powiew Japonii: Rozmowy o kulturze i współpracy gospodarczej

Piętnasty festiwal "Letni Powiew Japonii" to nie tylko spotkania z japońską kulturą: baletem, muzyką, śpiewem, kaligrafią i bonsai. To także pretekst do nawiązania...

zobacz więcej
Reklama

Na Podkarpaciu projektują elementy nadwozi dla światowych marek

Kiedy Cadway Automotive w październiku 2016 r. zaczynał działalność, był startupem z dwoma inżynierami na pokładzie. W niespełna półtora roku Jakub Kocój, który...

Lufthansa Technik zainwestuje w Tajęcinie pod Rzeszowem?!

To już w zasadzie pewne. Centrum obsługi napędów lotniczy za 150 mln zł Lufthansa Technik i MTU Aero Engines wybudują pod Rzeszowem. Nowa spółka zatrudni 800 osób.

Spółka firm Lufthansa i MTU kupiła w Jasionce działkę pod fabrykę

Niemal 22 mln zł netto zaoferowała Gminie Trzebownisko spółka EME Aero i wygrała przetarg na położoną w Jasionce działkę o powierzchni 16,6 ha. Spółkę...

Reklama

Patent na pierwsze w Polsce mosty kompozytowe w Błażowej i Nowej Wsi!

Konstrukcja mostu w Błażowej k. Rzeszowa, złożona z wykorzystywanych m.in. w motoryzacji i lotnictwie materiałów kompozytowych, została opatentowana!...

Rusza budowa łącznika autostrady z Przeworskiem. Wreszcie znikną korki?

Rusza budowa łącznika autostradowego od zjazdu z autostrady do nowo projektowanego ronda na granicy Gwizdaja i Przeworska. Łącznik połączy drogę krajową...

Ponad 8 mln zł na Koncepcję Programową dla ostatniego odcinka S19

To pewne - będzie Koncepcji Programowej z pełnym rozpoznaniem geologicznym dla ostatniego już odcinka drogi ekspresowej S19 od węzła Dukla do Barwinka (granica...

Jennifer Lopez twarzą Inglota. Gwiazda stworzyła kolekcję kosmetyków

Jedna z najpopularniejszych piosenkarek i aktorek na świecie, Jennifer Lopez stworzyła nową kolekcję kosmetyków dla podkarpackiej firmy kosmetycznej Inglot...

Krzesła Nowego Stylu na piłkarskich Mistrzostwach Świata w Katarze!

Organizator Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2022 w Katarze podjął decyzję, że krzesła marki Forum Seating, należącej do Grupy Nowy Styl z Podkarpacia...

zobacz więcej

POLECANE

VIP STYCZEŃ-LUTY

VIP STYCZEŃ-LUTY
w numerze m.in.:

• Automet. Rodzina Leśniaków w motoryzacyjnym biznesie • Jola i Robert Jareccy. Kino studyjne w Zatwarnicy • 400 kościołów Ignacego Tokarczuka • Opowieść o przedwojennym Rzeszowie
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2018-04-27 10:29
WIG 59609.55 -0,03%
WIG20 2280.54 -0,11%
mWIG40 4571.45 +0,29%
sWIG80 13967 +0,10%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2018-04-26
USD 3,4827 +0,81%
EUR 4,2392 +0,55%
CHF 3,5397 +0,58%
GBP 4,8454 +0,49%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1318,70 +0,07% [10:15]
 Ropa brent baryłka 74,69 -0,11% [10:16]
 Pallad uncja 977,55 -0,02% [10:15]
 Platyna uncja 910,00 +0,09% [10:16]
 Srebro uncja 16,50 +0,12% [10:15]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY