Reklama

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji

A A A
Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

Dodano: 07-04-2017

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji
Dopuszczalne jest zawarcie umowy zrzeczenia się prawa do zachowku (art. 1048 k.c.).

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r. (sygn. III CZP 110/16)

Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

W uchwale z dnia 17 marca 2017 r., wydanej w sprawie do sygn. akt III CZP 110/16, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż zawarcie umowy o zrzeczenie się zachowku między przyszłym spadkodawcą a przyszłymi spadkobiercami uprawnionymi do zachowku jest dopuszczalne.

Powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II Cz 1064/16: „Czy w świetle zakazu sformułowanego w art 1047 k.c. dopuszczalne jest zawarcie umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku pomiędzy przyszłym spadkodawcą i uprawnionym do zachowku spadkobiercą ustawowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 1048 k.c.?"

Zgodnie z art. 1047 k.c. umowa o spadek po osobie żyjącej, z wyłączeniem umów wskazanych w k.c., jest bezwzględnie nieważna. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość zrzeczenia się dziedziczenia w drodze umowy pomiędzy przyszłym spadkodawcą a przyszłym spadkobiercą, to tym bardziej dopuszczalna jest umowa o zrzeczenie się samego zachowku, zaś do tego typu umowy zastosowanie ma – w drodze analogii – przepis art.1048 k.c.

Reklama

Należy mieć na uwadze, iż  zgodnie z treścią art. 1049 § 2 k.c. spadkobierca, który zrzekł się dziedziczenia (a w braku innego zastrzeżenia umownego również jego zstępni), traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku – nie dziedziczy po spadkodawcy i nie przysługuje mu prawo do zachowku.W związku z powyższym Sąd Najwyższy uznał, że stosując metodę wykładni a maiori ad minus (komu wolno więcej, temu tym bardziej wolno mniej),należy dojść do wniosku, iż ograniczenie instytucji zrzeczenia się dziedziczenia do samego zachowku jest przez ustawodawcę dopuszczalne.

Wydając przedmiotową uchwałę Sąd Najwyższy kierował się również względami konstytucyjnej zasady proporcjonalności w ograniczaniu praw jednostki, zaś takim prawem jest instytucja zachowku oraz, w szerszym rozumieniu, swoboda rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci. Sąd Najwyższy zauważył, że możliwość zawarcia umowy o zrzeczenie się zachowku była już rozważana przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., P 56/11, OTK-A Zb.Urz. 2013, nr 6, poz. 85, opowiedział się zadopuszczalnością zawierania tego typu umów.

Rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotne znaczenie dla regulowania przyszłej sukcesji, co jest szczególnie ważne dla przedsiębiorców oraz wspólników spółek prawa handlowego. Dzięki zawarciu tego typu umowy możliwe jest bowiem ograniczenie kręgu osób uprawnionych do zachowku, bez zwiększenia podstawy do wyliczenia zachowku dla pozostałych uprawnionych (taka sytuacja ma miejsce w przypadku zrzeczenia się dziedziczenia). Spadkodawca może zatem zapewnić integralność swojego przedsiębiorstwa bez ryzyka, że sukcesor zmuszony będzie do zaspokojenia ewentualnych roszczeń z tytułu zachowku.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, należy opowiedzieć się za słusznością powziętej uchwały. W sposób znaczący zwiększa i uelastycznia ona prawa spadkodawcy do rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci, jednocześnie nie umniejszając praw spadkobierców uprawnionych do zachowku.

Aby szczegółowo omówić poruszone zagadnienia, skontaktuj się z AXELO. www.axelo.pl

Informacje zawarte w niniejszym artykule/komentarzu mają charakter skrótowy i informacyjny. Informacje te nie powinny zastępować szczegółowej analizy poruszanych w nim zagadnień, jak również stanowić podstawy podejmowania decyzji biznesowych lub jakichkolwiek innych czynności prawnych lub faktycznych.

KOMENTARZE

Zbigniew Ćwiąkalski - minister z łańcuckimi korzeniami

Z profesorem Zbigniewem Ćwiąkalskim...

Wielką Majówkę czas zaczynać

"Trawa w sałacie, piasek w maśle, osy w kompocie i nieskończona ilość much". Tak na...

Podkarpacki Kalejdoskop Podróżniczy po raz szósty

Ponad 20 godzin opowieści i filmów dotyczących podróży po całym globie, a wśród gości m.in. utytułowany pilot szybowcowy Sebastian Kawa, Janusz Gołąb - pierwszy zdobywca ośmiotysięcznika...

Letni Powiew Japonii: Rozmowy o kulturze i współpracy gospodarczej

Piętnasty festiwal "Letni Powiew Japonii" to nie tylko spotkania z japońską kulturą: baletem, muzyką, śpiewem, kaligrafią i bonsai. To także pretekst do nawiązania...

zobacz więcej
Reklama

Kongres i Targi TSLA EXPO 2017. GALERIA FOTOGRAFII

Osiem paneli dyskusyjnych, ponad 30 prelegentów z...

Automet z Sanoka skonstruował autobus elektryczny!

Bez wielkiego rozgłosu i hucznych zapowiedzi...

VIII Gala VIP. Najbardziej Wpływowi Podkarpacia 2017

Podczas sobotniej, wielkiej gali w Filharmonii Podkarpackiej, którą magazyn VIP Biznes&Styl zorganizował już po raz ósmy, wyróżnieni zostali Najbardziej Wpływowi Podkarpacia 2017. Prestiżowy...

Stacje ładowania pojazdów elektrycznych w rzeszowskich galeriach

W Millenium Hall już działa, a w CH Plaza w połowie października zostanie uruchomiona stacja szybkiego ładowania pojazdów elektrycznych. Ładowanie samochodów będzie...

Motocykl Harley-Davidson na TSLA EXPO 2017 wygrał chłopak z Kamienia

Mirosław Andrzej Lachtara, mieszkaniec Kamienia, jest zwycięzcą konkursu, który zorganizowany został podczas Kongresu i Targów TSLA EXPO 2017. O to on odbierze...

Reklama

Targi TSLA EXPO 2017. W poniedziałek poznamy zwycięzcę harleya!

Drugi dzień Targów TSLA EXPO 2017 w G2A Arena przyciągnął prawdziwy tłum miłośników motoryzacji. Pragnieniem wszystkich było wygrać motocykl Harley-Davidson...

VIP Biznes. Marta Półtorak: Zależy mi na rozwoju miejsca, gdzie mieszkam!

Z Martą Półtorak, prezesem i współwłaścicielką Marma Polskie Folie, zwyciężczynią rankingu VIP-a w kategorii "BIZNES", rozmawia Aneta Gieroń...

Samolot dla studentów pilotażu. Zapłacił marszałek

Używany, szkolny samolot produkcji francuskiej "Tampico" TB -9 od piątku parkuje w Ośrodku Kształcenia Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej. Najnowszy nabytek OKL-u kosztował 300 tys. zł...

Nowi członkowie klastra oraz moto premiery na wieczorze TSLA EXPO

Pierwszy dzień Kongresu i Targów TSLA EXPO 2017 miał swój wieczorny finał, podczas którego do klastra Wschodni Sojusz Motoryzacyjny przyjęci zostali dwaj nowi członkowie...

Prezes RARR-u: Sukces Aeropolis warto powtórzyć w innym miejscu regionu

W 2018 roku Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. będzie świętować 25-lecie. - Mamy się czym chwalić, ale przed spółką jeszcze wiele wyzwań...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2017-11-21 18:59
WIG 64010.67 +0,61%
WIG20 2489.08 +0,85%
mWIG40 4838.84 +0,19%
sWIG80 14052.97 +0,16%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2017-11-21
USD 3,6060 +0,42%
EUR 4,2296 -0,13%
CHF 3,6313 +0,01%
GBP 4,7738 +0,14%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1280,17 +0,24% [21:53]
 Ropa brent baryłka 62,61 +0,74% [21:52]
 Pallad uncja 996,17 +0,98% [21:53]
 Platyna uncja 934,85 +1,10% [21:52]
 Srebro uncja 16,95 +0,24% [21:50]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY