Reklama

Referendum: nad czym będziemy głosować w niedzielę

A A A
Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 01-09-2015

Referendum: nad czym będziemy głosować w niedzielę
JOW-y w wyborach do Sejmu, utrzymanie dotychczasowego sposobu finansowania partii politycznych z budżetu i rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika – tego dotyczą pytania niedzielnego referendum, zarządzonego w maju przez ówczesnego prezydenta Bronisława Komorowskiego. 
 
W niedzielę uczestnicy referendum odpowiedzą na trzy pytania:
 
1. Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej? 
2. Czy jest Pani/Pan za utrzymaniem dotychczasowego sposobu finansowania partii politycznych z budżetu państwa? 
3. Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika?
 
JOW-y czy ordynacja proporcjonalna?
 
Ówczesny prezydent Bronisław Komorowski zarządził w maju br. referendum w okolicznościach uzasadniających podejrzenie, że chodzi tak naprawdę o pierwsze pytanie, a pozostałe są umieszczone „na doczepkę”, po to, by ten fakt ukryć. Pytanie o JOW-y było próbą przejęcia przez Komorowskiego, spanikowanego porażką w pierwszej turze wyborów prezydenckich, 20-procentowego elektoratu Pawła Kukiza, którego najważniejszym (a komentatorzy utrzymują, że jedynym) postulatem programowym było wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych.
 
Reklama
W porównaniu z obecnym systemem proporcjonalnym w wyborach do Sejmu, gdzie głosy na mandaty przelicza się według skomplikowanej metody d’Hondta, JOW-y są systemem bardzo prostym: w wyborach do Sejmu Polska zostałaby podzielona na 460 okręgów wyborczych (mniejszych od powiatu) i z każdego z nich wchodziłby tylko ten kandydat, który uzyskałby największą liczbę głosów. Zwolennicy tego rozwiązania przekonują, że taki system wyłoniłby autentycznych lokalnych liderów, o których musiałyby zabiegać partie polityczne (dziś jest odwrotnie), a nie partyjnych nominatów, oraz ukróciłby partyjniactwo. Byłby też systemem relatywnie tanim, bo kandydat mógłby się spotykać z wyborcami twarzą w twarz i niepotrzebna byłaby mu kampania telewizyjna czy billboardy. Przeciwnicy JOW-ów obawiają się, że przyczyniłyby się one do dalszego spolaryzowania sceny politycznej na dwa obozy. Na nieskuteczność okręgów jednomandatowych w naprawie systemu politycznego wskazuje, ich zdaniem, przykład Senatu, gdzie wybory w 2011 r. odbyły się w JOW-ach, a skład Senatu wyszedł partyjny i spolaryzowany. Zwolennicy ripostują, że Senat jest o tyle nieadekwatnym przykładem, iż okręgi były tam za duże. W Sejmie – dowodzą – byłoby inaczej.  
 
Pomijając już fakt, czy ordynacja oparta na JOW-ach jest lepsza od proporcjonalnej, czy nie, wprowadzenie okręgów jednomandatowych rodzi problem natury prawnej: wymagałoby zmiany Konstytucji, a – jak dowodził na Onecie.pl dr hab. Tomasz Słomka, konstytucjonalista – zmiany ustawy zasadniczej nie można przeprowadzić w drodze referendum; może to zrobić jedynie Sejm i Senat kwalifikowaną większością głosów.
 
Subwencje z budżetu czy nie?
 
Drugie pytanie dotyczy utrzymania bądź zmiany dotychczasowego sposobu finansowania partii politycznych z budżetu. Przypomnijmy, że prawo do korzystania z budżetowych subwencji mają te partie, które w wyborach do Sejmu otrzymają co najmniej 3 proc. ważnie oddanych głosów w skali kraju, bądź 6 proc., gdy startują w koalicji. Pieniądze na subwencje są rezerwowane w budżecie państwa w rubryce „Rezerwy celowe”. W ostatnich latach były to kwoty rzędu pięćdziesięciu  kilku milionów złotych.
 
Zwolennicy utrzymania systemu budżetowych subwencji przekonują, że jest on przejrzysty i stanowi zaporę dla „lewego” finansowania partii przez oligarchów. Przeciwnicy przekonują, że to partyjny „skok” na pieniądze publiczne i że subwencje budżetowe nie powstrzymają partii od szukania sposobów ich finansowania „pod stołem”. Ostatnio lansowany jest rozsądny, moim zdaniem, pogląd, że najlepszym wyjściem byłoby ograniczenie kwoty subwencji, narzucenie, ile procent z budżetowej dotacji powinno być przeznaczone na ekspertyzy oraz że powinien istnieć obowiązek udostępnienia wyborcom wszystkich partyjnych faktur w internecie. 
 
Problem z drugim pytaniem jest jednak, jak wskazują komentatorzy sceny politycznej, inny. Jest ono tak nieprecyzyjne, że – w przypadku, gdyby referendum okazało się wiążące, a większość głosujących opowiedziało się przeciw dotychczasowemu systemowi finansowania partii politycznych - właściwie nie byłoby wiadomo, co to oznacza. Bo decyzja, że dotychczasowego systemu nie chcemy, nic nie mówi, jakiego chcemy. Czy chcemy nadal subwencjonowania partii z budżetu, ale na innych zasadach (jakich?), czy odejścia od tego systemu? A jeżeli odejścia, to w którą stronę?
 
Komentatorzy przypuszczają nawet, że drugie pytanie zostało tak skonstruowane, by ograniczyć możliwość radykalnego odejścia od finansowania partii z budżetu.
 
O problemach z trzecim pytaniem pisaliśmy już na portalu biznesistyl.pl. Tek tekst znajdziesz tutaj: http://www.biznesistyl.pl/biznes/polityka-i-biznes/3446_trzecie-pytanie-referendum-zasadne-czy-nie.html
 

KOMENTARZE

6 września referendum. Czy znasz jego tematy?

Wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach...

Trzecie pytanie referendum - zasadne czy nie?

Czy trzecie pytanie w referendum 6 września, mówiące o rozstrzyganiu...

Referendum - ABC głosowania

W niedzielę, 6 września br., zgodnie z zarządzeniem prezydenta Bronisława Komorowskiego, odbędzie się referendum ogólnokrajowe. Zanim pójdziesz głosować, warto wiedzieć, że:

Dlaczego Polacy nie poszli na referendum

Bardzo niska frekwencja w niedzielnym referendum i głosowanie TAK, NIE, TAK ? tyle wynika z cząstkowych wyników, które ogłosiła Państwowa Komisja Wyborcza. Ostateczne wyniki mają być ogłoszone dziś późnym popołudniem...

zobacz więcej
Reklama

Jest nowy pomysł na południową obwodnicę Rzeszowa

Pojawił się nowy pomysł na południową obwodnicę...

15 inwestycji drogowych za miliardy zmieni Podkarpacie

Za dwa lata na Podkarpaciu będzie jednocześnie w realizacji 15 dużych inwestycji drogowych, o łącznej wartości ponad 10 mld zł. To cała S19, obwodnice kilku miast i droga krajowa Pilzno-Jasło...

Marta Półtorak i prof. Jerzy Posłuszny Honorowymi Obywatelami Rzeszowa

Dokładnie 171 lat musiała czekać pierwsza kobieta, by dołączyć do grona Honorowych Obywateli Rzeszowa. W 1847 roku pierwsze takie wyróżnienie otrzymał...

Coraz bliżej budowy S19 do Barwinka. Via Carpathię poprą kolejne kraje!

W poniedziałek, 5 lutego w Rzeszowie została podpisana umowa na koncepcję programową odcinka drogi ekspresowej S19 od Babicy do Domaradza. Tego...

Reklama

IKEA otwiera w Rzeszowie punkt odbioru zamówień

Szwedzki koncern IKEA otwiera w Rzeszowie punkt odbioru zamówień. Będzie się on mieścił w Millenium Hall. Wejście do punktu znajduje się na poziomie 0, od strony al. Rejtana, vis-à-vis Super-Pharm...

Nawet 20 mln zł dofinansowania dla firm ze średnich miast

Nawet 20 mln zł dofinansowania mogą otrzymać mikro, małe i średnie firmy działające w miastach średniej wielkości. Dofinansowanie jest przeznaczone na realizację wdrożeń projektów...

,,Być kobietą" - nowy projekt RARR-u dla bezrobotnych kobiet

Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. realizuje projekt adresowany do bezrobotnych kobiet z wybranych powiatów Podkarpacia. Kobiety w wieku powyżej 29 lat będą mogły...

Miliardy zainwestowane w "Aeropolis" i kolejne firmy wchodzące do Jasionki

"Aeropolis" to już marka, z której wychodzą wielkie pomysły i o którą wspólnie chcemy dbać - mówił Mariusz Bednarz, prezes Rzeszowskiej Agencji...

Jerzy Kwieciński z Podkarpacia ministrem w rządzie Morawieckiego

Jerzy Kwieciński, dotychczasowy sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, został we wtorek, 9 stycznia br. powołany na ministra inwestycji i rozwoju. Kwieciński pochodzi...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Listopad-Grudzień

VIP Listopad-Grudzień
w numerze m.in.:

• VIP tylko pyta - z Markiem Dareckim o przemyśle 4.0 • Ks. prof. Michał Heller i prof. Krzysztof Jakowicz • Rusza zimowa wyprawa na K2
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2018-02-19 14:59
WIG 62837 +0,03%
WIG20 2408.47 +0,06%
mWIG40 4826.7 -0,05%
sWIG80 14776.46 +0,14%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2018-02-19
USD 3,3411 +0,72%
EUR 4,1467 -0,22%
CHF 3,6013 -0,10%
GBP 4,6829 +0,13%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1349,10 -0,04% [14:59]
 Ropa brent baryłka 65,17 +0,45% [14:59]
 Pallad uncja 1032,60 -0,42% [14:59]
 Platyna uncja 1011,80 +0,30% [14:59]
 Srebro uncja 16,61 +0,06% [14:59]
Wspierane przez Money.pl
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY