Reklama

Mnóstwo dobrych rad, jak założyć kompostownik na działce

A A A
Jadwiga Brzozowska

Dodano: 12-06-2017

Fot. Pixabay

Fot. Pixabay

Kompost jest lepszy od nawozu. Wiedzą to doskonale doświadczeni działkowcy. Podpowiadamy, co można do kompostownika wrzucać, a czego absolutnie nie. Jak go zabudować, gdzie umieścić na działce i do czego używać.

Doświadczeni działkowcy doskonale wiedzą, że działka bez kompostownika jest niewiele warta. Kompostownik jest „organicznym śmietnikiem”, dzięki któremu znika problem utylizacji odpadów roślinnych i odchodów zwierząt hodowanych na działce. Kompostując resztki roślinne unikniemy ich marnotrawienia poprzez palenie lub wyrzucanie do kontenerów i obniżymy koszty utrzymania ogrodu. Poza tym, niemal za darmo uzyskamy bardzo cenny nawóz, wzbogacający glebę w materię organiczną.

W porównaniu z obornikiem, kompost jest nawozem szybciej działającym, a składniki nawozowe są w większym stopniu wykorzystane przez rośliny. Kompost stosowany w ogrodzie wzbogaca glebę w próchnicę, sprawia, że gleba staje się przewiewna i pulchna. Poza tym, jest bogatym źródłem materii organicznej i zarazem najtańszym materiałem do użyźniania gleby.

W przeciwieństwie do nawozów mineralnych i obornika, kompost nie stwarza zagrożenia przenawożenia lub zatrucia środowiska. Kompost stosuje się do nawożenia roślin ogrodowych, zarówno warzyw, drzew i krzewów owocowych, jak roślin ozdobnych.

Takie podłoże można także wykorzystać do ściółkowania gleby pod roślinami. Kompost może być stosowany również jako składnik podłoża dla upraw warzyw oraz kwiatów rabatowych i doniczkowych. Stosując kompost oszczędzamy pieniądze, bo nie musimy kupować sztucznych nawozów.

Co wykładać na kompostownik?

Zgrabione liście, części roślin, słoma, darń, chwasty bez nasion, wysuszone rozłogi perzu, skoszona trawa – najlepiej podsuszona, pędy skrzypu, odpadki kuchenne za wyjątkiem resztek mięsa i tłuszczu, popiół drzewny, nawóz króliczy lub ptasi, śmiało możemy wrzucić na kompostownik.

Przed wyłożeniem na pryzmę obierków z warzyw i owoców warto je wcześniej obgotować. Pozbędziemy się w ten sposób patogenów. Jako warstwę rozluźniającą, można powrzucać wytłoczki z jajek lub zwykłe gazety, pędy z przycinanych drzew i krzewów – oczywiście pod warunkiem, że nie będą porażone przez choroby i szkodniki. Można również wrzucić korę. Trzeba pamiętać o tym, że wykładane warstwy nie powinny mieć więcej niż 20 cm grubości. Jeżeli wrzucamy na kompost liście lub słomę, to każdą warstwę należy przesypać mocznikiem dla przyspieszenia ich rozkładu.

Czego nie dodawać?

Najważniejsze jest to, żeby nie kompostować roślin porażonych przez choroby i szkodniki. Nie wrzucajmy skórek z cytrusów, ponieważ są potraktowane różnymi środkami chemicznymi. Nie można dodawać chwastów z nasionami, świeżego perzu i starej pokrzywy, ponieważ zakorzenią się w kompoście. Do rozluźniania pryzmy nie można stosować kolorowych gazet ze względu na użyte chemiczne barwniki oraz zbyt grubych konarów, które będą się długo rozkładać.

Nie można stosować zbyt dużych dawek nawozów wapniowych, które przyspieszają rozkład substancji organicznej, ale pozbawiają ją azotu. Do pryzmy nie można dodawać nierozdrobnionego materiału i układać zbyt grubych warstw, ponieważ skutecznie blokują one dostęp powietrza i wydłużają proces rozkładu. Dno i boki naszego stosu nie powinny być wykładane płytkami chodnikowymi, czy azbestowymi – to nie jest ekologiczne.

Nie uszczelniamy pryzmy – dla dobrego rozkładu materii stos musi być przewiewny. Pamiętajmy, że kompostownik to nie kosz na śmieci -  nie wrzucajmy do niego szkła, tworzyw sztucznych, metali i odpadów chemicznych, leków i odchodów zwierząt domowych. Unikajmy liści dębu, olchy i orzecha włoskiego – ze względu na garbniki hamujące rozwój innych organizmów oraz igieł i pędów cisa, ponieważ zawierają trujący alkaloid – taksynę.

Od czego zacząć?

Najpierw zdecydujmy, czy chcemy kompostować w tradycyjnej pryzmie, czy w termokompostowniku lub w szczelnie zamkniętym kompostowniku z dodatkiem pożytecznych mikroorganizmów.

Zwykłą pryzmę łatwiej będzie zagospodarować, ale w upalne lato może ona szybciej wysychać. Taki stos nie wygląda zbyt estetycznie, dlatego warto obudować go ażurową konstrukcją, którą z kolei można obsadzić, z najbardziej widocznej strony, różnymi roślinami. Ostatnio działkowcy wykorzystują jako kompostowniki, duże beczki obramowane prętami, z ponawiercanymi otworami i bez dwóch ścian. Straty wilgoci w kompostowanym materiale są dużo mniejsze. Trzeba również pomyśleć o łatwym dostępie do pryzmy i zapewnić przejazd taczkami. Miejsce na kompostownik nie powinno znajdować się w obniżeniach terenu i nieckach, ponieważ podczas wiosennych roztopów lub przy obfitych opadach deszczu, pryzma będzie zalewana.

Reklama

W szczelnych kompostownikach koniecznie trzeba zastosować pożyteczne mikroorganizmy, które w warunkach beztlenowych przerabiają materię organiczną. Takie zamknięte, często wybetonowane kompostowniki, są przeważnie wkopane i podczas powodzi mogą zostać zalane. Jeżeli taki kompostownik jest zagłębiony, to trudniej jest przekopać i wydobyć gotowy kompost.

Plastikowe termokompostowniki dobrze prezentują się w ogrodzie i łatwo można wkomponować je w elementy wyposażenia działki. Wykonane są one z tworzywa sztucznego, mają stosunkowo grube ścianki, które zapewnią izolację termiczną. Dostęp powietrza do pryzmy jest możliwy dzięki systemowi szczelin i otworów napowietrzających. Zastosowanie termokompostownika skraca czas uzyskania kompostu nawet o 70%, pod warunkiem użycia preparatów przyspieszających kompostowanie.

Jeżeli mamy naprawdę dużo odpadów, które nie mieszczą się w pryzmie, wrzućmy je do specjalnych – grubszych i perforowanych worków foliowych, w których już po 4 tygodniach uzyskamy płynny nawóz. Takie worki możemy układać w międzyrzędach, wtedy nawóz od razu dostanie się pod rośliny.

Niezależnie od metody kompostowania, trzeba wybrać odpowiednie miejsce. Kompostownik powinien być usytuowany w zacienionym miejscu, przynajmniej 1 metr od granicy działki. Pierwszą warstwą powinny być niezbyt grube konary drzew, stanowiące warstwę drenażową. Następnie wykładamy stary kompost lub odkwaszony torf albo ziemię ogrodową zmieszaną z pociętą słomą. Stworzymy w ten sposób warstwę chłonącą składniki wyciekające z pryzmy podczas deszczu. Każdą 15-20 cm warstwę materiału roślinnego przekładamy kilkucentymetrową warstwą ziemi i tak do wysokości maksymalnie 1,5 m. Dodając do pryzmy bakterie wyspecjalizowane w procesach rozkładu np.: EMy, Activit lub Rosahumus, przyspieszymy rozkład materii organicznej.

Jeżeli nie chcemy kupować tych środków, to zastosujmy do podlewania pryzmy roztwór dojrzałego kompostu z niewielką domieszką nawozu azotowego. Do przygotowania takiego roztworu, na część dojrzałego kompostu potrzeba 7 części wody. Mieszankę odstawiamy na 12 godzin, pamiętając o jej mieszaniu co jakiś czas. Przed podlaniem pryzmy, dodajemy do roztworu dawkę nawozu np. siarczanu amonu.

Warto również dodać do pryzmy świeże zioła lub wyciąg z krwawnika, rumianku pospolitego, pokrzywy, mniszka lekarskiego, kozłka lekarskiego, a przede wszystkim żywokostu lekarskiego. Zioła wzbogacają kompost w składniki mineralne. W prawidłowo prowadzonej pryzmie powinno być 80% odpadów organicznych, 20% nawozu i 10% ziemi.

Koniecznie trzeba dodać do pryzmy dżdżownice, szczególnie kalifornijskie, które skutecznie przerabiają materię organiczną. Dżdżownice zazwyczaj same trafiają do pryzmy, ale można zwabić je wykładając na stos owoce. Te niepozorne zwierzęta tworzą tunele w pryzmie skutecznie ją napowietrzając, co z kolei ogranicza niekorzystną fermentację beztlenową i przykry zapach z kompostu. Dżdżownice odżywiają się obumarłymi resztkami roślin, które w ich przewodzie pokarmowym ulegają przemianie w biohumus. Najbardziej skuteczne są te kalifornijskie, które można kupić w specjalistycznych fermach lub w sklepach wędkarskich. Warto w nie zainwestować, bo produkują najlepszy nawóz.

Gotową pryzmę przykrywamy glebą, a na jej szczycie formujemy zagłębienie biegnące wzdłuż pryzmy, służące do wlewania wody i podlania stosu. Odpowiednia wilgotność kompostowanej materii jest warunkiem koniecznym do właściwego przebiegu procesów rozkładu. Zawartość wody powinna wynosić 50 – 60 %. Jeżeli weźmiemy próbkę do ręki i po jej ściśnięciu między palcami zostaną krople wody, ale woda nie wycieka, to kompost ma odpowiednią wilgotność. Jeżeli kompost zostanie zalany i nieprzyjemnie pachnie, to koniecznie trzeba go przekopać, napowietrzyć i odparować.

Co 2-3 miesiące kompost przerabiamy, czyli przekopujemy, aby wymieszać ze sobą warstwy i dobrze napowietrzyć pryzmę. Późną jesienią stos przykrywamy grubą warstwą liści i gałęzi, co uchroni kompost i dżdżownice przed przemarznięciem oraz zabezpieczy dojrzewanie kompostu zimą. Wiosną następnego roku pryzmę przerabiamy.

Kiedy kompost jest gotowy?

Materia organiczna rozkłada się do 18 miesięcy. Po tym czasie kompost powinien być gotowy. Ale, jeśli mamy w pryzmie dżdżownice lub stosowaliśmy przyśpieszacze, to po roku czasu od założenia, kompost może nadawać się do użycia. Jeżeli podczas przerabiania pryzmy nie stwierdzimy obecności nierozłożonych części roślin, a materiał jest jednolity, ciemny i rozsypuje się w dłoniach, ponadto przyjemnie pachnie ziemią, to po przesianiu, może zostać użyty.

Jak stosować kompost?

Kompost wykładamy na spulchnione grządki zazwyczaj jesienią i dokładnie mieszamy z 20 cm warstwą gleby. Wykładamy około 4 kg kompostu na 1m². Na glebach lekkich nawóz ten można zastosować wiosną lub punktowo – tylko pod wysadzane rośliny. Pamiętajmy, że na gleby ubogie i pod wymagające rośliny powinniśmy zastosować większą dawkę kompostu.

KOMENTARZE

Wysiewanie poplonu i inne prace ogrodowe w lipcu

Lipiec kojarzy nam się z piękną pogodą, wakacjami i...

Nowalijki z doniczki - ABC uprawy szczypiorku na parapecie

Dni stają się coraz dłuższe, słońce...

Wiosenne prace w ogrodzie - cięcie, oprysk i nawozy

Kilka ciepłych dni wystarczyło, żeby ogrodnicy rozpoczęli prace na działce. Okrycia zimowe z roślin zostały już ściągnięte, kopczyki są rozgarnięte, więc pozostało nam tylko przyciąć...

Gdy rośliny się stresują, nie rosną jak trzeba. Jak im pomóc?

Jeśli nasze rośliny gorzej rosną, zazwyczaj zrzucamy winę na panujące warunki atmosferyczne lub na jakość sadzonek. Rośliny, podobnie jak ludzie, reagują na niesprzyjające...

zobacz więcej
Reklama

Cenny krzew o wielu właściwościach - czarny bez

Czarny bez, inaczej dziki bez, to prawdziwa bomba witaminowa...

Potężne długi firm budowlanych

Czy polska branża budowlana to kolos na glinianych nogach? Statystyki pokazują, że...

Profesjonalny sprzęt budowlany - rusztowania aluminiowe

Rusztowania są niezbędnym elementem w...

Układamy panele laminowane - krok po kroku

Panele laminowane to idealne rozwiązanie dla kogoś, kto zamierza samodzielnie wymienić podłogę. Wystarczy kilka narzędzi i wiedza, jak tego nie popsuć. Czy trudno ułożyć panele samodzielnie? Nie, jeśli się...

Obowiązek podatkowy VAT przy wykonywaniu usługi najmu

Obowiązek podatkowy VAT przy wykonywaniu usługi najmu powstaje w momencie wystawienia faktury, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2018 roku, sygn. I FSK 1842/16

Kompletne rozwiązanie dla ochrony instalacji - systemy preizolowane.

Odpowiednie zabezpieczenie otuliny otaczającej rury, przed uszkodzeniami mechanicznymi i wpływem warunków atmosferycznych to ważny element sztuki instalatorskiej...

Reklama

Aranżacja strefy basenowej- na jakie materiały warto postawić?

Materiały nawierzchniowe używane do wykończenia basenu powinny łączyć ekstremalną wytrzymałość z podstawowymi wyznacznikami funkcjonalności.Od lat chętnie stawiamy...

Nieśmiertelniki - czyli suszymy kwiaty

W hinduizmie kwiaty kocanki ogrodowej składane są w ofierze bogu Śiwie. Kocanki ogrodowe czyli nieśmiertelniki lub po prostu suszki, przywędrowały do nas z Australii. Uprawiamy je przede wszystkim na rabatach, choć...

Młodsza siostra stołu- wyspa kuchenna

Wyspy kuchenne przywędrowały do Polski zza Oceanu Atlantyckiego i szybko zostały okrzyknięte hitem na rynku wnętrzarskim. Z powodzeniem pełnią rolę strefy roboczej, przy której można przygotowywać posiłki, ale również...

Piękne georginie w kolorze tęczy

Dalie pochodzą z górzystych obszarów Meksyku i Gwatemali, do Europy sprowadzono je w XIX wieku. To bardzo wdzięczne rośliny, które nie sprawiają trudności w uprawie, a cieszą oko pięknymi kwiatami. Hodowcy stworzyli dalie o...

Jak odstraszyć sarny od swojego ogrodu?

Jednym z największych wrogów sadowników i ogrodników są sarny. Te z pozoru urocze stworzenia potrafią dokonać ogromnych spustoszeń wśród roślin. Żadnych dzikich zwierząt nie można odstrzelić na terenie miasta...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.