Reklama

Dynia - smaczne odmiany i słówko o uprawie

A A A
Jadwiga Brzozowska

Dodano: 25-10-2017

Fot. Pixabay

Fot. Pixabay

Ta roślina pochodzi z tropikalnych regionów Ameryki Południowej. Razem z kukurydzą stanowiła podstawę diety Inków. Meksykanie uprawiali dynię już 5000 lat temu, w USA dyniowe żniwa zbiegają się obchodami święta Halloween, a w Polsce uprawia się dynie przede wszystkim jako bazę zupek dla dzieci. 

 

Dynia olbrzymia jest rośliną jednoroczną, płożącą o pokroju krzaczastym. Powierzchnia owoców jest gładka lub spękana i w różnym stopniu żebrowana. Są one przeważnie kuliste lub lekko spłaszczone o wadze nawet kilkudziesięciu kilogramów. Dyniowy miąższ wykorzystujemy  na zupy i przetwory, nasiona również nadają się do spożycia, a całe owoce wykorzystujemy do jesiennych dekoracji. Dynia zwyczajna zawojowała świat pod postaciami patisonów, cukinii, kabaczków, dyni makaronowej i bezłupinowej.

Dynia jest bogata w beta-karoten dzięki czemu może zapobiegać rozwojowi  nowotworów i obniżać poziom złego cholesterolu. Przy systematycznym spożywaniu dyni wyregulujemy poziom ciśnienia krwi i poprawi nam się wzrok. Zaleca się spożywanie pestek dyni przez dzieci, aby ograniczyć pasożyty układu pokarmowego. Dynia jest niskokaloryczna i dostarcza błonnika pokarmowego, ale ma wysoki indeks glikemiczny i diabetycy nie powinni spożywać jej w nadmiarze. Dynia ma właściwości odkwaszające i oczyszcza organizm z toksyn. Zawiera witaminę C, B6, A, E, K, kwas foliowy, wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód, cynk i jest bardzo zdrowym warzywem sezonowym, pod każdą postacią.

Jest typową ciepłolubną rośliną – źle rośnie poniżej 13ºC. Ma wysokie wymagania wilgotnościowe i pokarmowe. Dynia wymaga żyznej, próchnicznej gleby o pH 6-7 i osłoniętego stanowiska. Najlepiej rośnie przy temperaturze 20-25ºC.

Siew. Najpierw moczymy nasiona w wywarze z rumianku, lekko osuszamy i zaprawiamy je Zaprawą Nasienną T lub Funaben T, aby ochronić rośliny przed chorobami. Tak przygotowane nasiona wysiewamy w III dekadzie kwietnia do pojemników (dwa nasionka w jednym pojemniku). Nasiona najlepiej kiełkują w temperaturze 25-27ºC.

Sadzenie. Sadzonki wysadzamy na miejsce stałe po zimnej Zośce. Jeżeli istnieje ryzyko późniejszych przymrozków, koniecznie trzeba okryć ją na noc grubą warstwą agrowłókniny. Dynię często sadzimy jako poplon po nowalijkach tj.: sałata lub rzodkiewka. Dobrze rosną po uprawianych w poprzednim sezonie buraczkach, grochu lub fasoli. Rozstawa sadzenia zależy od pokroju rośliny: odmiany płożące sadzimy w rozstawie 1,5x1,5m; odmiany pół krzaczaste 1,5x1,0m; odmiany krzaczaste 1,0x0,7m. Gleba powinna być spulchniona, a otwory pod sadzonki winne być wypełnione kompostem. Sadzonki przed posadzeniem obficie podlewamy. Po posadzeniu rośliny lekko ją dociskamy i podlewamy.

Nawożenie. Dynia najlepiej rośnie w pierwszym roku po oborniku, ale jeżeli nie mamy tego nawozu z powodzeniem możemy wykorzystać kompost. Obornik wprowadzamy do gleby jesienią lub wczesną wioną w dawce 4-5 kg/m², a kompost przed posadzeniem w ilości 5 kg/m². Przed posadzeniem warto również wprowadzić do gleby nawozy  fosforowe w pełnej dawce i potasowe w 2/3 potrzebnej dawki. Dynia bardzo dobrze reaguje na nawożenie dolistne nawozem typu Ekolist lub Florovit: gdy pojawią się zawiązki i po pierwszym zbiorze owoców (u dyni zwyczajnej). 

Podlewanie. Brak wody powoduje zahamowanie wzrostu, drobnienie liści i owoców a nawet ich opadanie. Podczas suszy dynie trzeba podlewać w stałych odstępach czasu, np. co 4 dni w ilości 20 l wody/ m². 

Reklama

Cięcie nie jest obowiązkowe. U odmian płożących można przyciąć pęd główny za szóstym w pełni rozwiniętym liściem. Dzięki temu roślina rozkrzewi się i wyda więcej kwiatów żeńskich, czyli będzie więcej ale drobniejszych dyń. Jeżeli pozostawimy jeden główny pęd, to urośnie na nim tylko jedna lub dwie duże dynie. Warto jednak, w połowie sierpnia wyciąć u nasady wszystkie pędy nieowocujące oraz przyciąć wszystkie pędy wierzchołkowe nad drugim liściem za ostatnim owocem, co przyspieszy ich dojrzewanie. 

Pielęgnacja. Ważne jest systematyczne odchwaszczanie, aby ograniczyć konkurencję do wody i nawozów oraz aby pozbyć się roślin żywicielskich dla szkodników. Dynie można okrywać białą agrowłókniną lub folią perforowaną, a nawet można ściółkować glebę na grządce dyniowej. Przyspieszymy w ten sposób plonowanie i zwiększymy rozmiary naszych dyń.

Warto również ograniczyć ilość zawiązków owoców na roślinie. Im więcej zawiązków na pędach, tym mniejsze będą owoce. Dynia często sama zrzuca nadmiar zawiązków, a przy okazji również kwiatów żeńskich, co akurat jest niepożądane. U odmian dyni olbrzymiej o dużych owocach zostawiamy do 4 zawiązków, ale najlepiej tylko dwa – wówczas dynie urosną naprawdę duże. U odmian o średnich owocach zostawiamy 8-10 zawiązków. Małe dynie, czyli kabaczki, cukinie, patisony pozostawiamy bez przerzedzania zawiązków. 

Zbiory. Owoce dyni olbrzymiej zbieramy pod koniec września, niektórzy czekają do pierwszych przymrozków, ale takie dynie gorzej się przechowują. Owoce dyni zwyczajnej zbieramy w razie potrzeby. 

Odmiany dyni

Bambino – odmiana średnio wczesna, plenna, silnie rosnąca, tworzy długie pędy, owoce prawie kuliste duże – do 10 kg, pomarańczowe. Miąższ tej odmiany zawiera dużo prowitaminy A, witaminy C i cukrów. 

Amazonka - odmiana średnio wczesna, plenna, średnio silnie rosnąca o pokroju krzaczastym, tworzy do 6 kulistych, mocno pomarańczowych owoców o masie do 2 kg każdy. Dobra na przetwory. 

Ambar - odmiana o półkrzaczastym pokroju, owocach o ciemnozielonej skórce i masie do 4 kg. Miąższ jest twardy, zawiera 6 razy więcej beta- karotenu niż inne odmiany. Dobra odmiana jako warzywo i do przetwórstwa. Owoce można przechowywać w suchym i chłodnym pomieszczeniu  do lutego.

Melonowa żółta - odmiana średniowczesna, bardzo plenna o pędach do 10 m długości. Owoce duże do 30 kg, kuliste o delikatnej skórce. Miąższ zwarty, soczysty, żółto-pomarańczowy o dużej zawartości witaminy A. Dynie dobrze przechowują się.

Zastosowanie: Choć raz w sezonie, obowiązkowo należy zrobić zupę z dyni. Warto zrobić dżem i chutney. Dobrze smakuje pieczona w sałatkach i w ciastach: w serniku lub drożdżówce.

Drożdżówka z dynią 

400-500 g utartej dyni na tarce o dużych oczkach

Szklanka mleka

Pół szklanki cukru

Składniki te przełożyć do garnka i udusić na małym ogniu, pamiętając o mieszaniu, najlepiej drewnianą łopatką, żeby się nie przypaliły. Gdy dynia zmięknie wszystko miksujemy i dodajemy kostkę masła. Mieszamy do rozpuszczenia i trochę studzimy.

Następnie należy dodać: 70 g drożdży rozpuszczonych w połowie szklanki mleka z dodatkiem łyżeczki cukru. Wszystko wymieszać i wylać na przygotowaną na stolnicy przesianą mąkę pszenną w ilości 1 kg. Zarabiamy ciasto łopatką, krótko wyrabiamy i przekładamy do trzech małych keksówek. Wkładamy do piekarnika nagrzanego do 60ºC, aby podrosły, następnie pieczemy w 175ºC około 50 minut, bez termoobiegu. Jeżeli wierzch ciasta za bardzo się zrumieni, to trzeba przykryć go papierem. Smacznego!

KOMENTARZE

Wyhoduj warzywa, wygraj konkurs

Jak nakłonić dziecko, żeby jadło warzywa? Oczywiście można przekonywać, że są zdrowe...

Dzieci zbyt rzadko jedzą warzywa i owoce

Jak wskazują wyniki badania, przeprowadzonego na potrzeby kampanii "Pora...

Co kryją w sobie warzywa i owoce?

Warzywa i owoce zawierają mnóstwo witamin, składników mineralnych oraz błonnika...

Roboty i łaziki marsjańskie w CWK w Jasionce

To największa popularnonaukowa impreza robotyczno-kosmiczna w Europie. W dniach 10-13 września br. w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym w Jasionce odbędą się Europejski Kongres Robotyczny oraz Europejskie...

Pełnia sezonu na pożywną cukinię

Można ją jeść na surowo. Przyrządzać leczo czy smażyć jej kwiaty. Cukinia zdrowo uzależnia. Zawieraja dużo witaminy C, A, K, z grupy B oraz mikroelementy. Pestki cukinii zawierają kukurbitacynę – związek o działaniu...

zobacz więcej
Reklama

Cenny krzew o wielu właściwościach - czarny bez

Czarny bez, inaczej dziki bez, to prawdziwa bomba witaminowa...

Potężne długi firm budowlanych

Czy polska branża budowlana to kolos na glinianych nogach? Statystyki pokazują, że...

Profesjonalny sprzęt budowlany - rusztowania aluminiowe

Rusztowania są niezbędnym elementem w...

Układamy panele laminowane - krok po kroku

Panele laminowane to idealne rozwiązanie dla kogoś, kto zamierza samodzielnie wymienić podłogę. Wystarczy kilka narzędzi i wiedza, jak tego nie popsuć. Czy trudno ułożyć panele samodzielnie? Nie, jeśli się...

Obowiązek podatkowy VAT przy wykonywaniu usługi najmu

Obowiązek podatkowy VAT przy wykonywaniu usługi najmu powstaje w momencie wystawienia faktury, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2018 roku, sygn. I FSK 1842/16

Kompletne rozwiązanie dla ochrony instalacji - systemy preizolowane.

Odpowiednie zabezpieczenie otuliny otaczającej rury, przed uszkodzeniami mechanicznymi i wpływem warunków atmosferycznych to ważny element sztuki instalatorskiej...

Reklama

Aranżacja strefy basenowej- na jakie materiały warto postawić?

Materiały nawierzchniowe używane do wykończenia basenu powinny łączyć ekstremalną wytrzymałość z podstawowymi wyznacznikami funkcjonalności.Od lat chętnie stawiamy...

Nieśmiertelniki - czyli suszymy kwiaty

W hinduizmie kwiaty kocanki ogrodowej składane są w ofierze bogu Śiwie. Kocanki ogrodowe czyli nieśmiertelniki lub po prostu suszki, przywędrowały do nas z Australii. Uprawiamy je przede wszystkim na rabatach, choć...

Młodsza siostra stołu- wyspa kuchenna

Wyspy kuchenne przywędrowały do Polski zza Oceanu Atlantyckiego i szybko zostały okrzyknięte hitem na rynku wnętrzarskim. Z powodzeniem pełnią rolę strefy roboczej, przy której można przygotowywać posiłki, ale również...

Piękne georginie w kolorze tęczy

Dalie pochodzą z górzystych obszarów Meksyku i Gwatemali, do Europy sprowadzono je w XIX wieku. To bardzo wdzięczne rośliny, które nie sprawiają trudności w uprawie, a cieszą oko pięknymi kwiatami. Hodowcy stworzyli dalie o...

Jak odstraszyć sarny od swojego ogrodu?

Jednym z największych wrogów sadowników i ogrodników są sarny. Te z pozoru urocze stworzenia potrafią dokonać ogromnych spustoszeń wśród roślin. Żadnych dzikich zwierząt nie można odstrzelić na terenie miasta...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.