Reklama

Gwoźnica Przybosiem słynąca. O Julianie Przybosiu w 45 lat po jego śmierci

A A A
Katarzyna Grzebyk

Dodano: 06-10-2015

Fot. Tadeusz Poźniak

Fot. Tadeusz Poźniak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
Gwoźnica i gmina Niebylec z niczego tak nie słyną jak z faktu, że w 1901 roku urodził się tu Julian Przyboś - poeta, którego twórczość zmieniła myślenie o poetyce w polskiej literaturze powojennej. We wtorek, 6 października o jego twórczości dyskutowali profesorowie, artyści, poeci, ludzie kultury oraz… mieszkańcy Niebylca i Gwoźnicy. To pierwsza taka inicjatywa, która ma na celu wyprowadzenie poezji Przybosia poza krąg zainteresowań akademickich i sprowadzenie jej pod „niebyleckie i podkarpackie strzechy”. Z inicjatywą wydarzeń „Przyboś DZISIAJ!” wyszli rodacy Przybosia skupieni w Towarzystwie Miłośników Ziemi Niebyleckiej, a poparli je m.in. Wiesław Myśliwski, Ernest Bryll, Urszula Kozioł, Eustachy Rylski, Sylwia Chutnik oraz córki poety. 
 
Gwoźnica i Niebylec promuje się zwykle na ludowo - folk, dożynki, kapele, koła gospodyń i ochotnicza straż pożarna. Podkarpackie wsie jakich wiele, słabo wyróżniające się spośród sobie podobnych. Brakuje przemysłu i biznesu na większą skalę, za to malowniczych widoków aż nadto. No i jeszcze ten Przyboś. Przez wiele lat wstydliwy, bo należał do PZPR, z której jednak po kilku latach wystąpił; pan z Warszawy. Przez wiele lat nie było żadnej większej inicjatywy, która wyszłaby od mieszkańców gminy i odbiłaby się większym w Polsce (na uwagę zasługuje jednak działalność p. Małgorzaty Pryć z Gwoźnicy Górnej, dbającej o pozytywny odbiór poety w jego rodzinnych stronach). Po 45 latach, od kiedy Przyboś zamiast na gwoźnickiej Patrii spoczął na przykościelnym cmentarzu, Towarzystwo Miłośników Ziemi Niebyleckiej, wspólnie z kilkoma instytucjami i osobami, postanowiło „narobić hałasu” wokół Przybosia. Koniecznego hałasu. Sprowokować dyskusję literaturoznawców i literatów z mieszkańcami gminy Niebylec, Rzeszowa i Podkarpacia. Pójść wspólnie odwiedzić grób poety, wejść na Patrię. Porozmawiać. 
 
Wykłady profesorów w małej wiosce
 
Reklama
Cykl wydarzeń został zainaugurowany ogólnopolską konferencją naukową „Przyboś DZISIAJ!”, jaką wspólnie z niebyleckim stowarzyszeniem zorganizował Uniwersytet Rzeszowski. Rozpoczęła się ona w Zespole Szkół w Niebylcu. Uczestniczyło w niej kilkunastu literaturoznawców, profesorów z największych uczelni humanistycznych z Polski, a także z zagranicy, córki poety - Wanda i Uta, znana poetka Urszula Kozioł oraz Bogusław Kierc, przyjaciel Przybosia. Największą grupę słuchaczy stanowiła młodzież gimnazjalna z terenu gminy Niebylec.
 
Wzruszona Uta Przyboś zacytowała fragment twórczości ojca. - Dla mnie dzisiejsze spotkanie jest spotkaniem z drugim człowiekiem, cieszę się, że dzięki wielu osobom z gminy Niebylec możemy się tutaj w takim gronie zobaczyć - mówiła . - Zainteresowanie twórczością Przybosia nie maleje, ale wzrasta, co widać po liczbie referatów na tej konferencji i młodej części publiczności. O Przybosiu jest i będzie do powiedzenia bardzo dużo - zaznaczył prof. Edward Balcerzan, krytyk literacki, znawca twórczości poety. - Jest wiele osób, które Przybosia znają i pamiętają, mówią: „Był moim mistrzem”. Ale co się stanie, jak nas zabraknie? Nikt już tak nie powie? 
 
Bogusław Kierc, poeta, reżyser, aktor (znany z roli Krzysztofa Cedro w „Popiołach” Andrzeja Wajdy) wspominał swoje pierwsze spotkanie z poezją Przybosia i fakt, jak bardzo się nim inspirował. - Juliana Przybosia i jego człowieczeństwo darzę wielką miłością. Zawdzięczam mu życie - mówił.
 
Prof. Stanisław Uliasz z Uniwersytetu Rzeszowskiego mówił o dziele Juliana Przybosia w kontekście literatury małych ojczyzn, dr Piotr Michałowski z Uniwersytetu Szczecińskiego wystąpił z referatem pt. „Od zaoczu do przedgwieździa". Autoportret przelotny. Prof. Dorota Walczak-Delanois z Université libre de Bruxelles opowiadała o belgijskich pasażach Juliana Przybosia, natomiast prof. Bogusław Dopart z Uniwersytetu Jagiellońskiego o przybosiowskich dialogach z Mickiewiczem. Konferencja zakończyła się wykładem dr Anny Spólnej z Uniwersytetu Techniczno-Humanistyczny w Radomiu pt. „Obecny-nieobecny. Twórczość Juliana Przybosia w zreformowanej szkole średniej”.
 
Spotkanie na gwoźnickich wzgórzach
 
Po południu uczestnicy konferencji udali się na woźnicki cmentarz, by odwiedzić grób Juliana Przybosia, zwiedzić kościół św. Antoniego z Padwy, gdzie młody Julian „doznał widzenia”, a także wejść na najwyższy szczyt okolicy, wzgórze Patria, na którym Przyboś chciał zostać pochowany. 
 
W ramach cyklu wydarzeń „Przyboś DZISIAJ!”, oprócz konferencji naukowej, w dniach 6-8 października odbywa się wystawa pamiątek po Julianie Przybosiu w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie, natomiast o godz. 17.30 w czwartek, 8 października w klubie Turkus Wojewódzkiego Domu Kultury z recitalem poezji poety pt. „Noc powrotna” wystąpi Bogusław Kierc.

KOMENTARZE

Reklama

Po Podkarpaciu błądzi jesień...

Mamy najpiękniejszy czas w Beskidach i Bieszczadach, czas jesieni. W kadrze od lat...

Czytanie kręci, czytam na okrągło! Targi Książki w Rzeszowie

Katarzynę Bondę, Annę Dziewit - Meller, Artura Górskiego, Tomasza Sekielskiego, Krzysztofa Vargę, Katarzynę Puzyńską oraz wielu innych autorów ulubionych książek...

Malarz życia, czyli 40 lat pracy twórczej Leszka Kuchniaka w rzeszowskim BWA

Leszek Kuchniak, w którego twórczości sacrum przenika się z profanum, mówi o sobie "malarz życia". Zafascynowany Galicją, Rzeszowem, tradycją...

Rzeszowska premiera na "Źródłach Pamięci" - wzruszające "Kroniki podwórkowe"

Maciej był grzeczny, nie sprawiał kłopotu, Anetka zawsze miała pomysły, ale nie wszystkie jej wychodziły, Pawła koledzy stawiali na...

Reklama

Święto Leszka Kuchniaka w BWA i jego dwa światy: smutny i wesoły

Przydałyby się trzy takie galerie jak Biuro Wystaw Artystycznych w Rzeszowie, żeby pomieścić dzieła, które stworzył Leszek Kuchniak w ostatnim 40-leciu...

Henryk Waniek i dziedzictwo śląskie w Muzeum Okręgowym

Na wskroś śląski artysta - malarz i pisarz, Henryk Waniek będzie gościem Pretekstów Kulturalnych w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, które już w sobotę, 16 września w Muzeum...

Szukając domu w Beskidzie Niskim - "Dziennik Uciekiniera" pisany pod Cergową

Pewnego dnia Joanna Sarnecka, warszawianka, pakuje walizki i wraz z trójką dzieci wyprowadza się do Zawadki Rymanowskiej w Beskidzie Niskim. Jest...

"Kolacja dla głupca", czyli dla każdego. Francuska komedia w Teatrze Siemaszkowej

Francuskie komedie znakomicie obnażają śmieszności w ludziach cieszących się społecznym poważaniem, mających o sobie dobre mniemanie...

Biblijne inspiracje na wystawie Marii Monikowskiej-Tabisz w Galeria r_z

"Mądrość Syracha" to tytuł wystawy malarstwa Marii Monikowskiej-Tabisz, której wernisaż odbędzie się w czwartek, 14 września o godz. 18. w Galerii r_z...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY