Reklama

Świat patrzy na Markową. Otwarto Muzeum Polaków Ratujących Żydów

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 18-03-2016

Muzeum Polaków Ratujących Żydów. Fot. Tadeusz Poźniak

Muzeum Polaków Ratujących Żydów. Fot. Tadeusz Poźniak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
W czwartek w podkarpackiej wsi Markowa otwarto Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów. To pierwsze takie muzeum na świecie, niezwykłe pod każdym względem. Upamiętniające tragiczne losy Polaków i Żydów, którzy od tysiąca lat żyli obok siebie na ziemiach polskich, ale wybuch II wojny światowej wyznaczył kres tych dziejów. Dokładnie 72 lata temu 24 marca 1944 roku niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów z rodzin Szallów i Goldmanów, których ukrywali Józef Ulma i jego żona Wiktoria będąca w ósmym miesiącu ciąży. Hitlerowcy zamordowali też szóstkę ich dzieci. W czwartek goście z całego świata oddali hołd Rodzinie Ulmów i setkom tysięcy innych Polaków, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów w czasie wojny.
 
Na otwarciu muzeum obecni byli: prezydent RP Andrzej Duda, z małżonką, marszałkowie Sejmu i Senatu, Marek Kuchciński oraz Stanisław Karczewski, także synowie i wnuki Abrahama Segala, który był wśród 21 Żydów, którzy przeżyli wojnę dzięki pomocy mieszkańców tej niewielkiej wsi w pobliżu Łańcuta. Do Markowej przyjechali też: wicepremier i minister kultury prof. Piotr Gliński, minister Beata Kempa reprezentująca Kancelarię Premiera, przewodniczący Episkopatu Polski, Stanisław Gądecki, metropolita przemyski, Józef Michalik, naczelny rabin Polski Michael Schudrich, prezes IPN Łukasz Kamiński, ambasador Izraela w Polsce, Anna Azari, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Krzysztof Szczerski, Anna Stupnicka-Bando, prezes Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, a nawet Tadeusz Rydzyk, dyrektor Radia Maryja.
 
 Krzyże Komandorskie dla Sprawiedliwych
 
Zanim jednak otwarto Muzeum Ulmów, w Muzeum - Zamku w Łańcucie prezydent Andrzej Duda wręczył kilkadziesiąt Krzyży Komandorskich Orderu Odrodzenia Polski Sprawiedliwym wśród Narodów Świata oraz ich rodzinom z Podkarpacia. Wśród odbierających odznaczenie było kilku świadków tamtych wydarzeń, którzy brali udział w ratowaniu Żydów. Pozostali, to już w większości dzieci, a zwykle wnuki i prawnuki tych, którzy pomagali przetrwać Żydom wojnę. 
 
 
Prezydent Duda wręczając odznaczenia przypomniał o długiej historii polskiego i żydowskiego narodu, który na ziemiach polskich był z nami od tysiąca lat. Przez tysiąclecia trwała ta symbioza aż do momentu, gdy zostaliśmy napadnięci przez hitlerowskie Niemcy i sowiecki Związek Radziecki. 
 
- W czasie II wojny światowej Polaków uznano za niewolników. Uważano, że wystarczy wytępić niepokornych i elity. Naród żydowski postanowiono zniszczyć - mówił prezydent Duda. - Ale był sprzeciw państwa polskiego; chociażby "Żegota", czy historia Jana Karskiego. Każda pomoc Żydom karana była w Polsce karą śmierci, ale setki tysięcy Polaków nie odwróciło się plecami, ale szeroko otworzyło drzwi.
 
Prezydent RP kilkakrotnie podkreślała, jak trudne to były wybory, gdy w drzwiach stawał wynędzniały sąsiad, a za plecami stała rodzina, dzieci, wnuki. Ile trzeba było odwagi, by te drzwi szeroko otworzyć i pomóc żydowskiemu bratu, sąsiadowi, czy przyjacielowi.
 
- Dlatego dziś z podniesioną głową wchodzimy do Yad Vashem, bo wśród prawie 25 tys. drzew, ponad 6 tys. upamiętnia pomoc Polaków - dodał prezydent RP.

 Otwarcie Muzeum Rodziny Ulmów
 
Samo otwarcie Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów rozpoczęło się od posadzenia przez prezydenta Andrzeja Dudę pierwszego drzewka w ogrodzie pamięci znajdującego się za budynkiem muzeum, a gdzie w przyszłości będzie 2900 tabliczek z nazwiskami Żydów uratowanych na Podkarpaciu, a w kolejnych latach znajdą się tam nazwiska ich dzieci, wnuków, w końcu kolejnych potomków, których narodzin już pewnie nie my będziemy świadkami. 
 
Reklama
Budynek Muzeum jest niezwykły, a tym samym przejmujący w swojej prostocie. Ma kształt długiego prostokąta, zakończonego trójkątnym, ostrym dachem. Bryła obiektu wchodzi w głąb ziemi. Przed budynkiem znajduje się obszerny plac z tabliczkami z nazwiskami mieszkańców Podkarpacia zamordowanych za pomoc Żydom. Z kolei na murze przy Muzeum umieszczono nazwiska osób, które Żydów ratowały. Na tym murze w czwartek zaprezentowana została historia rodziny Ulmów, Markowej oraz tragiczne losy obu narodów. Ekspozycja w Muzeum jest trójjęzyczna - po polsku, angielsku i hebrajsku. Jej centralną część stanowi wykonany ze szkła podświetlany kubik - dom Ulmów, w części z oryginalnym wyposażeniem (książkami, zdjęciami, starym stołem stolarskim, łóżkami itp.). Na ścianach kubika są informacje o Polakach i Żydach z Podkarpacia przed okupacją i podczas niej, a także o ich losach po wojnie. W budynku Muzeum są też biura i sala konferencyjna, gdzie będą prezentowane wystawy czasowe. Projektantem Muzeum jest Mirosław Nizio, warszawski architekt, który zaprojektował i zrealizował Wystawę Stałą Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.
 
Muzeum z mezuzą

W czwartek Muzeum uroczyście poświęcili arcybiskupi: Stanisław Gądecki i Józef Michalik, zaś rabin Michael Schudrich zawiesił na ścianie mezuzę. - Na framudze każdego żydowskiego domu wisi mezuza z ręcznie napisanym fragmentem z Pięcioksięgu. Dziś to Muzeum reprezentuje nasz wspólny dom i zawieszam w nim replikę mezuzy, jaka wsi w Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie - dodał rabin Schudrich.
 
Tym samy domknęła się niezwykła historia rodziny Ulmów z Markowej, która  w czasie wojny ukrywała ośmioro Żydów z rodzin Szallów i Goldmannów. 24 marca 1944 r. zarówno ukrywani Żydzi, jak i Józef Ulma wraz z będącą w ciąży żoną Wiktorią, oraz ich małe dzieci: Stasia, Basia, Władziu, Franuś, Antoś, Marysia, zostali rozstrzelani przez niemiecką żandarmerię. Józef i Wiktoria Ulmowie w 1995 r. zostali uhonorowani pośmiertnie tytułem Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. W 2003 r. rozpoczął się w diecezji przemyskiej proces beatyfikacyjny całej rodziny Ulmów, który obecnie toczy się już w Watykanie. W 2004 r. odsłonięto w Markowej pomnik poświęcony rodzinie Ulmów, a w 2010 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Józefa i Wiktorię Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. 
 
W 2007 r. z ideą budowy w Markowej Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów wystąpili dr Mateusz Szpytma, historyk z krakowskiego oddziału IPN, spokrewniony z Wiktorią Ulmą, obecnie dyrektor Muzeum Polaków Ratujących Żydów oraz Bogdan Romaniuk, prezes Stowarzyszenia Szczęśliwy Dom im. Rodziny Ulmów. W 2008 r. Sejmik Województwa Podkarpackiego podjął uchwałę o utworzeniu w Markowej tego Muzeum. Inwestorem przedsięwzięcia był Samorząd Województwa Podkarpackiego, który przeznaczył na ten cel 7,5 mln zł, milion dołożyło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Gmina Markowa przekazała nieodpłatnie działki. 
 
Polacy i Żydzi na zawsze wpisani w Markową. Uniwersalna historia
 
 
- Dziękuję za to niezwykłe, przejmujące Muzeum. Za ten pomnik, którego Polska bardzo potrzebowała - mówił na uroczystości w Markowej prezydent Andrzej Duda. Tym bardziej, że do dziś nie wiemy, czym tak naprawdę kierowali się Ulmowie przyjmując pod swój dach Żydów i narażając życie swojej rodziny. 
 
- Dlaczego Józef Ulma i jego żona Wiktoria tak się zachowali? Czym kierowali się przyjmując rodzinę Goldmanów? Chaima, kupca z pobliskiego Łańcuta, jego dorosłych synów, córki i wnuczkę? Czy kierowali się apelem dowództwa podziemnego państwa polskiego, czy dlatego, że znali Chaima? Czy może kierowali się biblijną przypowieścią o miłosiernym Samarytaninie, a ta przypowieść była podkreślona w Biblii znalezionej w domu Ulmów. Nikt nie zna odpowiedzi - mówił w czwartek prezydent RP i nawiązywał do niezwykłej historii Józefa Ulmy. Prostego, podkarpackiego rolnika, ale światłego i bardzo inteligentnego, lokalnego lidera, pasjonata fotografii, sadownictwa, pszczelarstwa, który miał niezwykły wpływ na rozwój przedwojennej Markowej.
 
- To Muzeum pokazuje, jak człowiek za człowieka, brat za brata był gotów oddać życie. I nawet śmierć Ulmów nie skłoniła innych mieszkańców Markowej do wydania Żydów, których 21 do końca wojny tu ukrywano. Byli bohaterami na równi z tymi, którzy o Polskę walczyli. Dlatego my jako Polacy możemy czuć się godnie, więcej niż przyzwoicie. Każdy, kto sieje i głosi nienawiść między narodami, podsyca antysemityzm, depcze po grobie rodziny Ulmów. Niech to muzeum będzie świadectwem tragicznej, ale dobrej pamięci - dodał prezydent Andrzej Duda. 
 
W trakcie otwarcia Muzeum najbardziej wzruszające było jednak wystąpienie Abrahama Segala, który z powodu choroby fizycznie nie mógł być obecny w Markowej, ale nagrał krótkie przemówienie w swoim domu w Hajfie w Izraelu. - Jestem Segal i Cwynar - mówił wyraźnie wzruszony Abraham, którego przed laty uratowała w Markowej rodzina Cwynarów i nie wydała go nawet po tym, jak niemiecka żandarmeria rozstrzelała rodzinę Ulmów. - Dziś za mną stoi 3 moich dzieci, 8 wnuków i 14 prawnuków. Jak tylko będę mógł, muszę przyjechać i zobaczyć Muzeum w mojej Markowej. 

KOMENTARZE

Budynek Muzeum Ulmów w maju, otwarcie - pod koniec roku

W maju br. będzie gotowy budynek Muzeum...

Muzeum w Markowej o Janie Karskim. Wystawa i film

Jan Karski to bohater, który próbował powstrzymać...

Muzeum Ulmów z Markowej najlepszą budową Podkarpacia 2015 roku

Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów zostało wybrane najlepszą budową Podkarpacia 2015 roku w konkursie organizowanym przez...

Muzeum w Markowej i największa akcja polskiego MSZ

Około 45 tys. osób zwiedziło Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej w niespełna rok. Jak twierdzi Jan Dziedziczak z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, otwierając tę placówkę 17 marca 2016...

zobacz więcej
Reklama

Po Podkarpaciu błądzi jesień...

Mamy najpiękniejszy czas w Beskidach i Bieszczadach, czas jesieni. W kadrze od lat...

"Umrzeć ze śmiechu" na 5. urodziny Teatru Bo Tak

Inteligentnie bawić dobrą sztuką współczesną...

Łukasiewicz jako nafciarz romantyk. Premiera filmu w maju 2019 r.

Na maj 2019 r. zaplanowana jest premiera fabularyzowanego filmu dokumentalnego o Ignacym Łukasiewiczu. Jest to piąty film Bogdana Miszczaka z cyklu Historyczny Pejzaż...

"Dzieci Ireny Sendlerowej", film z rzeszowskim akcentem, za darmo w kinie Zorza

W ramach filmowych wtorków z IPN, w kinie Zorza będzie można za darmo zobaczyć film "Dzieci Ireny Sendlerowej" w reżyserii Johna Kenta Harrisona...

Trans na bulwarach - "Kwiat paproci" zaczarował, a Trans/Misje jadą do Koszyc

Robimy dzisiaj imprezkę. Kawior, ostrygi, litry najdroższego szampana i bawimy się do białego rana! – woła Jacuś, rozpaczliwie próbując...

Reklama

Dukielski Żyd jako 16-latek służył w Wojsku Polskim II Rzeczpospolitej

Maksymilian Rosenbluth, dukielski Żyd miał 16 lat, gdy w 1924 roku wstąpił do polskiej armii. Skłamał, podając że ma 18 lat, ponieważ księgi narodzin...

Kryśka, ja o sobie piszę, by przysłonić gigantyczne ego i ludzie chcieli czytać!

Sam ze sobą dialog o Polsce prowadzi od zawsze. Na stepach Mongolii, bezdrożach Rumunii, nawet wędrując z Wołowca, gdzie mieszka...

Koncert z przebojami Kasi Sobczyk. Evergreeny bigbitu w Rzeszowie

W niedzielę, 12 sierpnia, o godz. 19 na Rynku w Rzeszowie, rozpocznie się koncert wypełniony hitami bigbitu. Publiczność usłyszy przeboje Kasi Sobczyk i evegreeny...

Gary Cooper jako szeryf Will Kane na muralu w Rzeszowie

Dobrze już widać, co będzie przedstawiał mural upamiętniający twórczość Freda Zinnemanna, światowej sławy reżysera, laureata czterech Oscarów, który urodził się w Rzeszowie. To...

Rozsypaniec w Bieszczadach: koncerty i nietuzinkowe kobiety

Rocznice, urodziny, koncerty, a na start spotkanie z nietuzinkowymi kobietami związanymi z Podkarpaciem. 9 sierpnia rozpoczynają się 9. Bieszczadzkie Spotkania ze Sztuką "Rozsypaniec"...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 58

VIP Biznes&Styl Nr. 58
w numerze m.in.:

• JIVR Bike z Mielca • Nauka uprawiana w symbiozie z biznesem • Lekarz, który zaraził się wirusem podróży • Twarze Podkarpacia. 10 lat VIP Biznes&Styl • Plakaty Wiesława Grzegorczyka • Kongres TSLA Expo 2018 Autosan wstaje z kolan • 50 lat zapory i elektrowni
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.