Reklama

Szopki - piękna bożonarodzeniowa tradycja

A A A
Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 22-12-2017

Szopki bożonarodzeniowe w Rzeszowie (zdjęcia z 2013 r.): bazylika oo. Bernardynów Fot. Renata Kwiatk

Szopki bożonarodzeniowe w Rzeszowie (zdjęcia z 2013 r.): bazylika oo. Bernardynów Fot. Renata Kwiatkowska

Budowanie szopek jest jednym z najbardziej popularnych elementów bożonarodzeniowej tradycji. Chyba nie ma kościoła w Polsce, w którym na Boże Narodzenie nie stanęłaby taka szopka, najczęściej w formie makiety. Szopki są później przez cały okres Bożego Narodzenia tłumnie nawiedzane nie tylko przez dzieci, ale i całe rodziny.

Nie inaczej jest w Rzeszowie. Szczególnie ukochaną, zwłaszcza przez dzieci, jest szopka w bazylice oo. Bernardynów. Ale i w innych kościołach są równie piękne i chętnie odwiedzane.

Centralnymi postaciami każdej szopki są figury obrazujące Świętą Rodzinę: Jezusa w żłóbku, wokół którego stoją Matka Boża i św. Józef. Sceny obrazują moment przybycia pasterzy lub Trzech Mędrców. Dlatego nieodłącznym elementem każdej szopki są figury pastuszków, Trzech Mędrców (zwanych też Królami), zwierząt (bydło i owce), które według Biblii asystowały przy narodzeniu Dzieciątka, oraz aniołów.

Kościół Matki Bożej Saletyńskiej Fot. Renata Kwiatkowska

Cała reszta (użyte materiały, elementy scenografii) zależy już wyłącznie od inwencji twórców szopek. Bywa, że tło zawiera elementy współczesne, np. przedstawia świątynię, w której znajduje się dana szopka, czy panoramę miasta. Jeżeli parafię prowadzą zakonnicy – także postacie i miejsca ważne dla danego zakonu. Często szopki ozdabiane są hasłami nawiązującymi do aktualnej sytuacji w Kościele czy Polsce. Bywa, że są one prawdziwymi dziełami sztuki, z precyzyjnie i kunsztownie wykonanymi detalami oraz skomplikowanymi mechanizmami uruchamiającymi dziesiątki figur. W niektórych parafiach, zwłaszcza prowadzonych przez franciszkanów, żywa jest tradycja tzw. żywej szopki, gdzie wierni gromadzą się na kolędowaniu wokół szopki, w której np. Święta Rodzina jest odgrywana przez aktorów-amatorów i gdzie można spotkać żywe krowy, osły czy owieczki.

Budowę szopki trzeba często zacząć na wiele dni przed świętami, by mogła ona objawić się w całej swej krasie podczas bożonarodzeniowej pasterki. W wielu kościołach szopki można podziwiać przez cały okres Bożego Narodzenia, do uroczystości Ofiarowania Pańskiego (Matki Bożej Gromnicznej, 2 lutego); w innych nieco krócej, np. do połowy stycznia. Szopka dostarcza nie tylko wrażeń estetycznych, ale zachęca także do modlitwy. 

Katedra Fot. Renata Kwiatkowska

Początki tradycji bożonarodzeniowych szopek w Kościele przypisuje się św. Franciszkowi, który w XIII w. wpadł na pomysł, by w miejscowości Greccio w czasie Bożego Narodzenia urządzić szopkę: ze żłóbkiem, sianem, żywym wołem i osłem. Zakon franciszkanów zaczął propagować pomysł szopki i urządzać ją na Boże Narodzenie w swoich świątyniach. Później zwyczaj ten przejęły też inne zakony. W Polsce szopka pojawiła się pod koniec XIII w., właśnie dzięki franciszkanom.

Reklama

KOMENTARZE

Domy na Podkarpaciu, czy projekt jest dla nas ważny?

Gdy w latach 60-70 XX wieku zlikwidowano na wsi...

Alternatywa dla gwaru, tłumu i stresu - urlop w klasztorze

Majorka, Teneryfa a może Rodos? My proponujemy urlop w klasztorze benedyktyńskim. Zakonnicy znają sposób na udany wypoczynek, inny niż wszystkie o których dotąd słyszeliście...

Stanisław Bielawka - wójt z prawdziwego zdarzenia

Stanisław Bielawka, wójt Komańczy, choć pochodzi z samego serca Krakowa, tak ukochał przestrzeń i świeże powietrze, że w 1983 roku zdecydował się osiąść z rodziną w tej miejscowości...

zobacz więcej
Reklama

Anitta Rotter-Pucz - malarka z solińskiego wzgórza

Mówią o niej "Dzikuska znad jeziora" albo bieszczadzka...

Ikony. Autorska galeria Małgorzaty Dawidiuk w Przemyślu

W Przemyślu, w swojej autorskiej galerii...

Z kalendarza. Popielec

Dziś Środa Popielcowa (zwana też Popielcem), która w kalendarzu chrześcijańskim rozpoczyna okres wielkiego postu, czyli czas pokuty, nawrócenia, przygotowania na Święta Zmartwychwstania Pańskiego. Popielec przypada na 46. dzień kalendarzowy przed...

Rzeszowska premiera spektaklu "Popiełuszko" - teatr szuka źródeł dobra

Jest równie fascynujące jak zło, a w czasach, kiedy to drugie zdaje się niepodzielnie panować, pojawia się niespodziewanie i nie pozwala stracić nadziei...

Orszak Trzech Króli już po raz szósty przeszedł ulicami Rzeszowa

Ulicami Rzeszowa, przy wiosennej pogodzie i wspaniałej atmosferze, pod hasłem "Bóg jest dla wszystkich", przeszedł w sobotę już po raz szósty Orszak Trzech Króli...

Reklama

"Idiota" na deskach Siemaszkowej

Miłość, nienawiść, pożądanie, cynizm… nieważne czy w Nowym Jorku, Rzeszowie, czy Petersburgu, mogą stać się szczęściem, albo przekleństwem największym. Bez znaczenia jest miejsce, konwencja, epoka. Na końcu i tak najważniejszy...

Zapomniani bieszczadzcy Żydzi

"Gdyby nie synagoga leska i resztki pięciu izraelickich cmentarzy, nikt by się nie domyślił dawnej obecności Żydów w Bieszczadach" - tak Andrzej Potocki rozpoczyna swój przewodnik po judaistycznym nieistniejącym świecie.

Murale na stodołach. "Cichy Memoriał" Arkadiusza Andrejkowa

19 ścian na starych szopach i stodołach stało się podobraziem dla nietypowych murali. To gigantyczne kopie starych zdjęć, przedstawiają ludzi, którzy kiedyś obok mieszkali...

Fundacja Rzeszowska pokazała film "Rzeszowskie janusze. Rodzina"

Jedna z pierwszych fotografek Galicji i Rzeszów w okresie międzywojennym to temat drugiego już filmu dokumentalnego, jaki Fundacja Rzeszowska nakręciła, wykorzystując...

25 lat zespołu Matragona - Orkiestry Jednej Góry

W górach rodzą się nie tylko rzeki. W dzikich Bieszczadach, spod góry Matragona, na którą nie wiedzie żaden turystyczny szlak, popłynął 25 lat temu strumień niezwykłej muzyki. Grupa pasjonatów...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Listopad-Grudzień

VIP Listopad-Grudzień
w numerze m.in.:

• VIP tylko pyta - z Markiem Dareckim o przemyśle 4.0 • Ks. prof. Michał Heller i prof. Krzysztof Jakowicz • Rusza zimowa wyprawa na K2
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY