Reklama

Lwowskie arcydzieło po 8 latach konserwacji odsłonięto w Przemyślu

A A A
Antoni Adamski

Dodano: 12-02-2017

Ołtarz w kościele franciszkanów w Przemyślu. Archiwum BIZNESiSTYL

Ołtarz w kościele franciszkanów w Przemyślu. Archiwum BIZNESiSTYL

Po ośmiu latach prac konserwatorskich odsłonięty został ołtarz główny kościoła oo. franciszkanów pw. św. Marii Magdaleny w Przemyślu. Wybitne dzieło lwowskiej szkoły snycerskiej okresu rokoka związane jest z nazwiskami Polejowskich: Piotra – autora rzeźb oraz Macieja – wykonawcy architektury ołtarza. Restaurację przeprowadziła firma Konserwacja Dzieł Sztuki z Jarosławia pod kierownictwem Wojciecha Kozaka. 
 
Najważniejszym dziełem Piotra (zm. 1780) i Macieja (zm. ok. 1795) Polejowskich jest rokokowa przebudowa wnętrza katedry łacińskiej we Lwowie oraz bazyliańskiej ławry w Poczajowie. Piotrowi przypisywany jest projekt ołtarza głównego w Dukli, zaś Maciejowi – wyposażenie snycerskie katedry w Sandomierzu. W Przemyślu bracia pracowali w latach 1760-76.
 
Wojciech Kozak, artysta-konserwator dzieł  sztuki podkreśla, iż przemyski ołtarz główny należy do najcenniejszych dzieł sztuki polskiego późnego baroku oraz rokoka. Jest przykładem połączenia przemyślanej konstrukcji architektonicznej, rokokowej rzeźby lwowskiej o wyjątkowym poziomie artystycznym oraz dobrej klasy malarstwa sztalugowego. Wpisany w prostokątne prezbiterium ołtarz ma konstrukcję przestrzenną z kulisowymi skrzydłami zachodzącymi na ściany boczne prezbiterium. Jego głębia – mierząc od ścianki tabernakulum do końca skrzydeł bocznych – wynosi aż cztery metry. 
 
Część środkowa ołtarza obramowana jest czterema  kolumnami. Między nimi znajdują się pełnoplastyczne figury. Od lewej: alegoria Wiary, św. Jan Duns Szkot i św. Piotr, św. Paweł, św. Idzi oraz alegoria Nadziei. Adorują one słynący łaskami obraz Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej. Obraz  z pocz. XVII w  został namalowany temperą na desce lipowej. Dwie flankujące obraz kolumny podtrzymują przerwane przyczółki, na których zasiadły anioły o potężnych, złoconych skrzydłach adorujące św. Marię Magdalenę (w obrazie umieszczonym w wyższej kondygnacji). W zwieńczeniu ołtarza  kilkanaście główek aniołków wśród srebrnych chmur, podtrzymuje rozległą glorię z monogramem Matki Bożej.
Reklama
 
 
 Archiwum BIZNESiSTYL
 
Pełne ekspresji figury ołtarzowe stwarzają wrażenie zatrzymanych  w gwałtownym ruchu. Skierowany jest on w stronę  cudownego wizerunku Madonny. Stamtąd zaś biegnie  w górę: w kierunku sklepienia, gdzie przed widzem otwiera się niebo. Tam w glorii aniołów zasiada Trójca św. Klasę artystyczną ołtarza podkreśla jego kolorystyka. Na tle szlachetnej ciemno seledynowej zieleni błyszczą pozłocone kolumny. Stanowią one ramy rzeźb utrzymanych w kolorze kremowego stiuku (technika szypolen). 
 
Jak podkreśla Wojciech Kozak, ołtarz choć w zasadniczej postaci przetrwał do dzisiaj, to na przestrzeni ponad dwustu trzydziestu lat ulegał  przekształceniom. Przekazy archiwalne wspominają o jeszcze większej ilości rzeźb ołtarzowych. Drewno próchniało, wykwintną snycerkę niszczyły owady, spękania spróchniałego drewna spajano płótnem.
 
Ołtarz był przemalowany co najmniej czterokrotnie, co następowało przy okazji odnawiania kościoła w 1848, w wyniku pożaru 1864, w latach 1927-29, a ostatnio między 1975 –80. Także obraz Matki Boskiej - wykonany temperą na desce lipowej - był kilkakrotnie odnawiany i przemalowywany. Jego powierzchnia była brudna, a warstwa malarska pociemniała. Przemalowania  usunięto  z rąk Madonny, płaszcza, sukni, oraz z obłoków/chmurek, aniołków, gołębicy, mandorli – dodaje konserwator ołtarza.
 
Odnowienie  - z powodu braku środków finansowych - trwało prawie osiem lat. Koszt konserwacji wyniósł 1 mln zł i pokryty  został z funduszy Ministerstwa Kultury, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Urzędów: Marszałkowskiego i Miejskiego oraz klasztoru. Jak zapowiedział o. Jan Szpyt – ekonom klasztoru, obecnie planowane jest odnowienie fasady kościoła oraz ołtarza św. Walentego - patrona Przemyśla. Niedawno rokokową rzeźbę lwowską (ze  zbiorów ukraińskich) pokazywano na specjalnej wystawie w Luwrze. Może teraz łatwiej będzie o fundusze na konserwację arcydzieł lwowskich na Podkarpaciu?
 
 
 
 
 
 

KOMENTARZE

Reklama

Rzeszów w iluminacjach w albumie Tadeusza Poźniaka. Galeria zdjęć

Tadeusz Poźniak, znany rzeszowski fotograf, który od początku współpracuje z magazynem VIP Biznes i Styl i portalem Biznesistyl.pl, wydał autorski album pt...

Leszek Kuchniak: Kolorowe światy i moja Anuszka

Święci z kapliczek, Żydzi w chałatach, ludowi grajkowie i hiszpańskie tancerki niosą swoje historie na barwnych obrazach Leszka Kuchniaka. On zaś z roku na rok coraz szerzej otwiera bramy ogrodu z...

Twarze Podkarpacia. 10 lat VIP Biznes&Styl w Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa

Zapowiadaliśmy, że ten rok będzie dla nas niezwykły i słowa dotrzymujemy. Od 4 do 15 czerwca zapraszamy do Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa...

Reklama

Mądrości Tewjego Mleczarza na Muzycznym Festiwalu w Łańcucie

"Skrzypek na dachu" to niezwykle atrakcyjny, wieloobsadowy musical z ponadczasową i wzruszającą treścią. Przez pryzmat kultury żydowskiej pokazuje problem ludzi wypędzanych...

Film o Franciszku Kotuli gotowy. Bezpłatny pokaz w rzeszowskim WDK

"Swój nieznany" to tytuł filmu dokumentalnego, którego bohaterem jest Franciszek Kotula - znany etnograf, który poświecił się dokumentowaniu kultury ludowej Podkarpacia...

Magda Andres, rzeszowianka z głosem Amy Winehouse, szykuje płytę

- Nie chcę planować kariery, na razie skupiam się na pracy nad debiutancką płytą - mówi Magdalena Andres, 25-letnia rzeszowianka, która oczarowała publiczność...

Dawne skarby odnalezione na ulicy Kościuszki w Rzeszowie!

Z Pawłem Kocańdą, rzeszowskim archeologiem nadzorującym prace na ul. Kościuszki w Rzeszowie, rozmawia Angelika Fila

Jan Matejko w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli

Matejko, nazywany malarzem polskiej historii, autor "Bitwy pod Grunwaldem" i "Sobieskiego pod Wiedniem", od 20 kwietnia w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli. Na wystawie, która potrwa do 10 czerwca będzie...

zobacz więcej

POLECANE

VIP MARZEC-KWIECIEŃ

VIP MARZEC-KWIECIEŃ
w numerze m.in.:

• W uprawianiu nauki najważniejsze są wątpliwości! • Mamy rynek pracownika • Bogusław Barnaś - najważniejsza jest wyobraźnia • Twarze Podkarpacie 10 lat VIP Biznes&Styl • Kongres TSLA Expo 2018 • Bolidy Caro Cars z Mielca • 57. Muzyczny Festiwal w Łańcucie
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY