Reklama

Cenne archiwum słynnej rodziny Schaitterów będzie dostępne on-line

A A A
Opracowanie Katarzyna Grzebyk

Dodano: 07-03-2017

Fot. Ferdynand Schaitter, ze zbiorów Marka Czarnoty

Fot. Ferdynand Schaitter, ze zbiorów Marka Czarnoty

Rodzina Schaitterów chlubnie zapisała się w historii Rzeszowa. Z tej wielopokoleniowej rodziny wywodzili się radni miejscy, społecznicy, i handlowcy, którzy pozostawili po sobie bogate archiwum, będące kopalnią wiedzy na temat Rzeszowa z XVIII, XIX i XX wieku. Zgodnie z życzeniem właściciela owego archiwum, zostanie ono poddane digitalizacji w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rzeszowie, a potem udostępnione on-line.

Wielopokoleniowy ród Schaitterów był znany w mieście; wywodzili się z niego radni miejscy, społecznicy, i handlowcy. Do Schaitterów należała firma handlowa – „Schaitter i Spółka”, która przez długi czas miała swoją siedzibę przy ul. Kościuszki. W latach 30. XX wieku przeniosła się do kamienicy przy ulicy Sandomierskiej, obecnie Grunwaldzkiej). Firma handlowała zróżnicowanym asortymentem, o czym świadczą zachowane dokumenty - księgi rachunkowe, spisy towarów drogeryjnych, reklamy handlowe.

„Szwarc, mydło i powidło” w sklepie Schaitterów

Marek Czarnota, gawędziarz, miłośnik i znawca historii Rzeszowa, który zmarł w 2014 roku tak pisał o rodzinie Scheitterów: „Pierwszy sklep Schaitter i spółka sklep mieścił się na Baldachówce w kamienicy Jakuba Holzera. Tomasz Schaitter nabył firmę w 1824 roku, później, w 1834 roku na najruchliwszej ulicy Rzeszowa (obecnie Kościuszki) Ignacy Schaitter kupił kamienicę na wprost ulicy Grunwaldzkiej (obecnie kawiarnia „Murzynek”) i w niej firma rozwija się znakomicie. Właściciele dokupują na zapleczu sklepu duży kawał ogrodu i tam pomieścili magazyny, była też altana i jak byśmy dzisiaj powiedzieli - działka rekreacyjna. Firma z ogromnymi tradycjami. Już do legendy przeszły opowieści o wspaniałym zaopatrzeniu firmy we wszelki, nawet najbardziej unikatowy towar. Przedstawiciele tej rodziny wspaniale zapisali się w historii Rzeszowa jako rajcy, radni powiatowi, kolekcjonerzy, społecznicy, i przede wszystkim, wspaniali handlowcy, którzy ciągle poszerzali asortyment towarów i usług. W firmie tej bowiem można było kupić smar do wozów i furmanek, naftę, kosmetyki, kawę i herbatę, luksusowe alkohole, proch strzelniczy i benzynę (czyli szwarc, mydło i powidło!). Własnością firmy były dwie pierwsze rzeszowskie stacje benzynowe przy Placu Farnym i na Placu Wolności”.

Reklama

W czasie okupacji Rzeszowa przez Rosjan w maju 1915 roku na Ignacego Schaittera nałożono kontrybucję, ale cofnięto ją po protestach klientów. W 1919 roku Ignacy Schaitter zawiązał spółkę z Michałem Gottmanem. W 1939 roku sklep wprowadził się do nowej siedziby przy ulicy Grunwaldzkiej. Firma przestała istnieć w okresie socjalizmu.

Ignacy Schaitter został honorowym obywatelem miasta

Wśród przedstawicieli tego rodu wyróżnia się Ignacy Schaitter (1805-1885) – kupiec, entomolog, działacz społeczny, przedstawiciel władz miejskich, Honorowy Obywatel Rzeszowa (1875).

Kierował rzeszowskim oddziałem Pierwszej Austriackiej Kasy Oszczędności Zjednoczonych Powszechnych Zakładów Zaopatrzenia w Wiedniu. Należał do Gremium Kupieckiego. Podejmował bezskuteczne starania o utworzenie Głównej Komory Celnej w Rzeszowie. Zabiegał, aby linia kolejowa Kraków-Lwów przechodziła przez Rzeszów Był członkiem Wydziału Miejskiego, Wydziału Magistrackiego, prowizorem Instytutu Ubogich w Rzeszowie. Był też współzałożycielem Towarzystwa Strzeleckiego w Rzeszowie, członkiem Komitetu Opieki nad Cmentarzem Katolickim, członkiem honorowym Stowarzyszenia Profesjonalistów i Przemysłowców w Rzeszowie i prezesem Towarzystwa Zaliczkowego i Kredytowego.

Od 1848 prowadził badania entomologiczne i gromadził zbiory fauno-florystyczne. Był członkiem Zoologiczno-Botanicznego Towarzystwa w Wiedniu oraz Komisji Fizjograficznej Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Posiadał zbiór muchówek z okolic Rzeszowa (w 1869 przekazał go do Krakowa) oraz zbiór owadów (w 1874 przekazał go Szkole Ludowej w Kolbuszowej). Pozostałe zbiory przyrodnicze w 1889 sprzedane zostały gimnazjum jezuickiemu w Chyrowie.

WiMBP zachęca do przekazywania dokumentów do digitalizacji

Wśród setek dokumentów przekazanych do digitalizacji w WiMBP odnaleźć można: rękopisy, druki ulotne, dokumenty urzędowe i finansowe, umowy, listy, mapy, szkice i wiele innych.

W ciągu najbliższych miesięcy dokumenty archiwalne zostaną poddane digitalizacji i opracowaniu w Pracowni Digitalizacji WiMBP w Rzeszowie. Następnie bogate archiwum Schaitterów zostanie zaprezentowane  on-line w ramach projektu „Przeszłość w pamiątkach ukryta”.

WiMBP w Rzeszowie zachęca osoby, instytucje i organizacje, które posiadają dokumenty, zdjęcia, pocztówki związane z dziejami Rzeszowa i regionu Podkarpacia do przekazania ich do bezpłatnej digitalizacji.  Powierzone dokumenty wraz z kopiami na płytach CD/DVD są zwracane właścicielom.

KOMENTARZE

Aneta Adamska, twórczyni teatru "Przedmieście"

Jej spektakle przyciągają tłumy coraz to nowych miłośników...

Sypialnia - królestwo snu, miejsce wypoczynku i relaksu

Sypialnia to miejsce, gdzie celebruje się...

Artur Ekert - fizyk międzynarodowej sławy

Artur Ekert, absolwent IV LO w Rzeszowie, zrobił wielką międzynarodową karierę naukową. Jego rozprawa doktorska okazała się pionierska w badaniach nad skonstruowaniem idealnego szyfru.

Rzeszów ma swoją elektrownię wodną

Działająca od kilku tygodni ?zielona? elektrownia ma moc 660 kW i pewnie robi skromne wrażenie, jeśli porównać ją do 200 MW mocy gigantycznej zapory w Solinie, ale to i tak pozwala wyprodukować tyle energii, że tej wystarcza...

zobacz więcej
Reklama

Młoda sztuka i starzy przyjaciele na jubileuszu DAgArt Galerie

Trzy lata temu Dagmara Kowal-Hazuka otworzyła w Millenium Hall w Rzeszowie galerię sztuki współczesnej - DAgArt Galerie. Podobno dla przetrwania takich miejsc kluczowe...

Leszek Kuchniak: Kolorowe światy i moja Anuszka

Święci z kapliczek, Żydzi w chałatach, ludowi grajkowie i hiszpańskie tancerki niosą swoje historie na barwnych obrazach Leszka Kuchniaka. On zaś z roku na rok coraz szerzej otwiera bramy ogrodu z...

Plenerowe Misterium Męki Pańskiej w Niechobrzu w Niedzielę Palmową

Po raz czwarty w Niechobrzu zostanie wystawione plenerowe Misterium Męki Pańskiej, które z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem. W ubiegłym...

Reklama

Historyczne zdjęcia z budowy zapory w Solinie w Galerii Fotografii Rzeszowa

W poniedziałek o godz. 18.00 w Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa wernisaż wystawy "Solina" Zdzisława Postępskiego. Prezentowana będzie fotografia...

Grupa 14 zrobiła rewolucję w powojennym Rzeszowie. Kto pamięta?

Wszyscy rocznik 1930. Z wojną w pamięci i po krakowskiej ASP. Czternastu artystów zrobiło niezły zamęt w sztuce socrealistycznego Rzeszowa i doprowadziło do powstania...

Dawne skarby odnalezione na ulicy Kościuszki w Rzeszowie!

Z Pawłem Kocańdą, rzeszowskim archeologiem nadzorującym prace na ul. Kościuszki w Rzeszowie, rozmawia Angelika Fila

"Piaf" znów hitem Teatru Siemaszkowej

Poruszający i muzycznie wyrafinowany. Te określenia na pewno pasują do spektaklu o legendarnej francuskiej piosenkarce, który od lutego wypełnia do ostatniego miejsca widownię Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie...

Jan Matejko w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli

Matejko, nazywany malarzem polskiej historii, autor "Bitwy pod Grunwaldem" i "Sobieskiego pod Wiedniem", od 20 kwietnia w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli. Na wystawie, która potrwa do 10 czerwca będzie...

zobacz więcej

POLECANE

VIP STYCZEŃ-LUTY

VIP STYCZEŃ-LUTY
w numerze m.in.:

• Automet. Rodzina Leśniaków w motoryzacyjnym biznesie • Jola i Robert Jareccy. Kino studyjne w Zatwarnicy • 400 kościołów Ignacego Tokarczuka • Opowieść o przedwojennym Rzeszowie
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY