Reklama

Cenne archiwum słynnej rodziny Schaitterów będzie dostępne on-line

A A A
Opracowanie Katarzyna Grzebyk

Dodano: 07-03-2017

Fot. Ferdynand Schaitter, ze zbiorów Marka Czarnoty

Fot. Ferdynand Schaitter, ze zbiorów Marka Czarnoty

Rodzina Schaitterów chlubnie zapisała się w historii Rzeszowa. Z tej wielopokoleniowej rodziny wywodzili się radni miejscy, społecznicy, i handlowcy, którzy pozostawili po sobie bogate archiwum, będące kopalnią wiedzy na temat Rzeszowa z XVIII, XIX i XX wieku. Zgodnie z życzeniem właściciela owego archiwum, zostanie ono poddane digitalizacji w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rzeszowie, a potem udostępnione on-line.

Wielopokoleniowy ród Schaitterów był znany w mieście; wywodzili się z niego radni miejscy, społecznicy, i handlowcy. Do Schaitterów należała firma handlowa – „Schaitter i Spółka”, która przez długi czas miała swoją siedzibę przy ul. Kościuszki. W latach 30. XX wieku przeniosła się do kamienicy przy ulicy Sandomierskiej, obecnie Grunwaldzkiej). Firma handlowała zróżnicowanym asortymentem, o czym świadczą zachowane dokumenty - księgi rachunkowe, spisy towarów drogeryjnych, reklamy handlowe.

„Szwarc, mydło i powidło” w sklepie Schaitterów

Marek Czarnota, gawędziarz, miłośnik i znawca historii Rzeszowa, który zmarł w 2014 roku tak pisał o rodzinie Scheitterów: „Pierwszy sklep Schaitter i spółka sklep mieścił się na Baldachówce w kamienicy Jakuba Holzera. Tomasz Schaitter nabył firmę w 1824 roku, później, w 1834 roku na najruchliwszej ulicy Rzeszowa (obecnie Kościuszki) Ignacy Schaitter kupił kamienicę na wprost ulicy Grunwaldzkiej (obecnie kawiarnia „Murzynek”) i w niej firma rozwija się znakomicie. Właściciele dokupują na zapleczu sklepu duży kawał ogrodu i tam pomieścili magazyny, była też altana i jak byśmy dzisiaj powiedzieli - działka rekreacyjna. Firma z ogromnymi tradycjami. Już do legendy przeszły opowieści o wspaniałym zaopatrzeniu firmy we wszelki, nawet najbardziej unikatowy towar. Przedstawiciele tej rodziny wspaniale zapisali się w historii Rzeszowa jako rajcy, radni powiatowi, kolekcjonerzy, społecznicy, i przede wszystkim, wspaniali handlowcy, którzy ciągle poszerzali asortyment towarów i usług. W firmie tej bowiem można było kupić smar do wozów i furmanek, naftę, kosmetyki, kawę i herbatę, luksusowe alkohole, proch strzelniczy i benzynę (czyli szwarc, mydło i powidło!). Własnością firmy były dwie pierwsze rzeszowskie stacje benzynowe przy Placu Farnym i na Placu Wolności”.

Reklama

W czasie okupacji Rzeszowa przez Rosjan w maju 1915 roku na Ignacego Schaittera nałożono kontrybucję, ale cofnięto ją po protestach klientów. W 1919 roku Ignacy Schaitter zawiązał spółkę z Michałem Gottmanem. W 1939 roku sklep wprowadził się do nowej siedziby przy ulicy Grunwaldzkiej. Firma przestała istnieć w okresie socjalizmu.

Ignacy Schaitter został honorowym obywatelem miasta

Wśród przedstawicieli tego rodu wyróżnia się Ignacy Schaitter (1805-1885) – kupiec, entomolog, działacz społeczny, przedstawiciel władz miejskich, Honorowy Obywatel Rzeszowa (1875).

Kierował rzeszowskim oddziałem Pierwszej Austriackiej Kasy Oszczędności Zjednoczonych Powszechnych Zakładów Zaopatrzenia w Wiedniu. Należał do Gremium Kupieckiego. Podejmował bezskuteczne starania o utworzenie Głównej Komory Celnej w Rzeszowie. Zabiegał, aby linia kolejowa Kraków-Lwów przechodziła przez Rzeszów Był członkiem Wydziału Miejskiego, Wydziału Magistrackiego, prowizorem Instytutu Ubogich w Rzeszowie. Był też współzałożycielem Towarzystwa Strzeleckiego w Rzeszowie, członkiem Komitetu Opieki nad Cmentarzem Katolickim, członkiem honorowym Stowarzyszenia Profesjonalistów i Przemysłowców w Rzeszowie i prezesem Towarzystwa Zaliczkowego i Kredytowego.

Od 1848 prowadził badania entomologiczne i gromadził zbiory fauno-florystyczne. Był członkiem Zoologiczno-Botanicznego Towarzystwa w Wiedniu oraz Komisji Fizjograficznej Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Posiadał zbiór muchówek z okolic Rzeszowa (w 1869 przekazał go do Krakowa) oraz zbiór owadów (w 1874 przekazał go Szkole Ludowej w Kolbuszowej). Pozostałe zbiory przyrodnicze w 1889 sprzedane zostały gimnazjum jezuickiemu w Chyrowie.

WiMBP zachęca do przekazywania dokumentów do digitalizacji

Wśród setek dokumentów przekazanych do digitalizacji w WiMBP odnaleźć można: rękopisy, druki ulotne, dokumenty urzędowe i finansowe, umowy, listy, mapy, szkice i wiele innych.

W ciągu najbliższych miesięcy dokumenty archiwalne zostaną poddane digitalizacji i opracowaniu w Pracowni Digitalizacji WiMBP w Rzeszowie. Następnie bogate archiwum Schaitterów zostanie zaprezentowane  on-line w ramach projektu „Przeszłość w pamiątkach ukryta”.

WiMBP w Rzeszowie zachęca osoby, instytucje i organizacje, które posiadają dokumenty, zdjęcia, pocztówki związane z dziejami Rzeszowa i regionu Podkarpacia do przekazania ich do bezpłatnej digitalizacji.  Powierzone dokumenty wraz z kopiami na płytach CD/DVD są zwracane właścicielom.

KOMENTARZE

Aneta Adamska, twórczyni teatru "Przedmieście"

Jej spektakle przyciągają tłumy coraz to nowych miłośników...

Sypialnia - królestwo snu, miejsce wypoczynku i relaksu

Sypialnia to miejsce, gdzie celebruje się...

Artur Ekert - fizyk międzynarodowej sławy

Artur Ekert, absolwent IV LO w Rzeszowie, zrobił wielką międzynarodową karierę naukową. Jego rozprawa doktorska okazała się pionierska w badaniach nad skonstruowaniem idealnego szyfru.

Rzeszów ma swoją elektrownię wodną

Działająca od kilku tygodni ?zielona? elektrownia ma moc 660 kW i pewnie robi skromne wrażenie, jeśli porównać ją do 200 MW mocy gigantycznej zapory w Solinie, ale to i tak pozwala wyprodukować tyle energii, że tej wystarcza...

zobacz więcej
Reklama

Stary Cmentarz w Rzeszowie

Stary Cmentarz w Rzeszowie założony w 1792 r. niewiele młodszy jest od Łyczakowskiego we Lwowie...

Oblicza śmierci. Przemijanie wpisane w nasze życie

W mrocznych katakumbach klasztoru kapucynów w...

Rzeszowska premiera na "Źródłach Pamięci" - wzruszające "Kroniki podwórkowe"

Maciej był grzeczny, nie sprawiał kłopotu, Anetka zawsze miała pomysły, ale nie wszystkie jej wychodziły, Pawła koledzy stawiali na...

10 koncertów na szóstym Rzeszów Jazz Festiwal. Start 12 listopada

Dziesięć koncertów gwiazd polskiej sceny jazzowej, w tym występy tak znanych muzyków jak Marek Napiórkowski czy Wojtek Mazolewski. 12 listopada startuje szósta...

Szukając domu w Beskidzie Niskim - "Dziennik Uciekiniera" pisany pod Cergową

Pewnego dnia Joanna Sarnecka, warszawianka, pakuje walizki i wraz z trójką dzieci wyprowadza się do Zawadki Rymanowskiej w Beskidzie Niskim. Jest...

Reklama

"Kolacja dla głupca", czyli dla każdego. Francuska komedia w Teatrze Siemaszkowej

Francuskie komedie znakomicie obnażają śmieszności w ludziach cieszących się społecznym poważaniem, mających o sobie dobre mniemanie...

Wacław Kochanowicz. Malarz wspomnień z Jarosławia

Jego prace malarskie cechuje duży realizm i dbałość o detal. Patrząc na nie, możemy poczuć zapach żywicy czy powietrza przed burzą, a na twarzach ludzi, niczym na zdjęciu, rysują się prawdziwe...

Płaskorzeźba od prezydenta RP i ponad 200 prac na aukcji dla dzieci z hospicjum

Ponad 200 prac, w tym obrazy olejne, grafiki, ikony i rzeźby trafi na aukcję charytatywną na Rzecz Podopiecznych Fundacji Podkarpackie Hospicjum...

Kręcą drugą część "Rzeszowskich januszy". Zdjęcia z "Jadernówki"

Historia Rzeszowa i jego okolic zaklęta w fotografiach sławnego Edwarda Janusza nadal inspiruje twórców skupionych wokół Fundacji Rzeszowskiej. W filmie...

Świąteczne Targi Książki w Rzeszowie. Katarzyna Bonda też będzie

Ponad 30 wydawnictw, świetne ceny książek z rabatami sięgającymi 30 proc. i wielu znakomitych autorów, od których będzie można zdobyć autografy, albo...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY