Reklama

Luksusowe torebki i kobiece ubiory w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie

A A A
Barbara Adamska

Dodano: 31-07-2017

Fot. Tadeusz Poźniak

Fot. Tadeusz Poźniak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
  „Moda na styl. Stroje i akcesoria damskiej mody - XIX-XX w.” to tytuł niezwykle atrakcyjnej wystawy, czynnej do pierwszego października w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie. Zwiedzając ekspozycję możemy poznać kolekcję zabytkowych, kobiecych ubiorów i uzupełniających je luksusowych dodatków, pochodzących z własnych zbiorów Muzeum.  

 Chociaż motywem przewodnim wystawy są damskie torebki i wachlarze oglądamy również: kapelusze, parasolki, buty, biżuterię pokazane wraz z eleganckimi toaletami. Powodem urządzenia tak efektownej ekspozycji było pozyskanie przez Muzeum kolekcji zabytkowych akcesoriów mody damskiej (liczącej 90 torebek, 43 wachlarze, 3 parasolki i srebrne przybory) z prywatnych zbiorów  Hanny Szudzińskiej. Zakup był możliwy dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Programy z zakresu dziedzictwa kulturowego – kolekcje muzealne - 1 nabór 2017) oraz z budżetu Województwa Podkarpackiego. Beata Kuman z Działu Sztuki jest autorką całego przedsięwzięcia: od pozyskania grantu po realizację wystawy i opracowanie katalogu (który jeszcze się nie ukazał).            

Duże muzealne prezentacje dawnych ubiorów w historycznym porządku należą do rzadkości. Są niezwykle pracochłonne i wymagają od muzealników ogromnej inwencji. W zasobach Działu Sztuki w rzeszowskim Muzeum pozostaje kolekcja strojów należących kiedyś do przedstawicieli arystokracji, ziemian i zamożnego mieszczaństwa - zatem odzieży luksusowej. Przez wiele lat uzupełniana raczej skromnie, w miarę finansowych warunków. Zakup od kolekcjonerki Hanny Szudzińskiej - przemyślany, wyselekcjonowany pozwolił pozyskać wysokiej klasy akcesoria ubioru o proweniencji zachodnioeuropejskiej  i amerykańskiej. Cenne nabytki zachowane w doskonałym stanie, znakomicie dopełniają zgromadzoną wcześniej kolekcję.        

Reklama

Kreacje z jedwabiu, rypsu, dekorowane gazą, koronkami, haftem stanowią tło dla zakupionych arcydziełek kunsztu kaletniczego, malarskiego, złotniczego. Ubiory uszeregowane zgodnie z chronologią pozwalają prześledzić ewolucję damskiej sylwetki  od drugiej połowy XIX w. do międzywojnia, okresu rewolucyjnych zmian w modzie kobiecej. Od krynoliny z różowej tafty  z czasów II cesarstwa przechodzimy do toalety uszytej z ciężkiego fioletowego rypsu o spódnicy z tiurniurą ( drapowany tył na poduszce lub stelażu) charakterystycznej dla lat 70-tych XIX w. Następne dziesięciolecie przyniosło architektoniczny, wypiętrzony kształt tiurniury. Ten model z tafty i jedwabnej mory w barwach turkusowych prezentuje toaleta  z fantazyjnie uformowaną tiurniurą i dwoma stanikami ( ówczesne suknie były dwuczęściowe):  spacerowym z dłuższym stanem i rękawami oraz balowym mocno wydekoltowanym z krótkimi rękawkami z gazy. Bardziej powściągliwa w kształcie suknia z XIX/XX w. nie posiada już tiurniury, lecz wachlarzowato układającą się  spódnicę. Dopełnieniem są duże, bogate kapelusze. Cudeńka ze słomki, sztucznych kwiatów, gazy, fularu, aksamitnych i jedwabnych  wstążek, bardzo niewygodne bo upinane na wysokich fryzurach mocno ograniczały ruchy. Przechowywano je w walcowatych pudłach  służących również do ich transportu . Wystawiono je także z parasolkami i akcesoriami podróżnymi.

Dwudziestolecie międzywojenne to suknie wizytowe, równe w typie koszulki, z luźnie z „lejącej” się żorżety i jedwabnej gazy dla zdecydowanie smukłej sylwetki, chłopięcej  (pozbawionej biustu i bioder) wylansowanej przez Coco Chanel. Chłopczyce przykrywały krótkie, gładkie fryzury małymi kapelusikami typu garnek lub toczek.    

Wszechobecne na wystawie torebki to: biedermeierowskie woreczki haftowane koralikami, późniejsze pokrywane ściegiem petit point, tkane żakardowo, ujęte w metalowe ramki z łańcuszkami, zdobione ornamentami geometrycznymi, kwiatowymi w stylu secesji czy art deco. Motywami miniaturowych haftów są: portrecik, pejzaże, sielankowe sceny fete galante. Klasę jubilerskich wyrobów prezentują metalowe torebki ze srebra i alpaki wykonane  z ogniwek połączonych pancerzowym splotem lub ze srebrnych płytek. Ciekawość budzą nietypowe kształty jak sakiewka w formie długiej pończochy, czy zameczek zwieńczony miniaturową figurką pieska. Jest też uszyta z rypsu i koronki torebka na okazję pierwszej komunii.     

Wśród luksusowych wyrobów kaletniczych królują torebki ze skóry egzotycznych gadów ze spreparowanym główkami krokodyla i warana. „Szalone lata” dwudzieste przyniosły modę wylansowaną za oceanem na tzw. carry all, czyli niezbędnik. Płaskie prostokątne pudełeczko w oprawie z metalu lub macicy perłowej zawierało lusterko, puderniczkę, grzebyk, etui na pomadkę a także klips do spinania banknotów.

O ile torebka weszła do repertuaru kobiecej mody przy końcu XVIII w. to wachlarz – płaski przedmiot do chłodzenia znany był  już w starożytności. Okres wielkiej popularności tego wytwornego przedmiotu przypadł na schyłek XVIII i całe XIX stulecie. Właśnie z tych czasów możemy podziwiać kolekcję wachlarzy europejskich i dalekowschodnich. Wykonane są z rzeźbionych w misterne ażury płytek z kości słoniowej i perłowej macicy, pokrywane  jedwabiem, gazą, koronkami igiełkowymi i klockowymi. Malowane na tkaninie czy papierze nawiązują do stylistyki rokoka. Odrębną grupę stanowią wachlarze z piór: strusia, marabuta, pawia i łabędzia.

Ekspozycja uwzględnia akcesoria dzisiaj już zupełnie zapomniane, jako że dawno temu wyszły z użycia. Są nimi niezbędne dodatki do balowej toalety młodej damy wchodzącej do towarzystwa. Karnecik z rysikiem do notowania zamówionych tańców przybierał rozmaite formy od oprawionej w macicę perłową czy kość słoniową książeczki po kształt miniaturowego wachlarza. Panna wybierająca się na bal nosiła na palcu obrączkę z przymocowanym stożkowatym uchwytem na bukiecik. Ten przedmiot również bywał jubilerskim majstersztykiem z metalu, srebra, emalii, masy perłowej.  

KOMENTARZE

Reklama

Festiwal polonijny tym razem z wielkim jarmarkiem na Rynku

Już za 10 dni Rzeszów stanie się...

W Matki Boskiej Zielnej oddajemy hołd naturze

15 sierpnia - święto Matki Boskiej Zielnej, jedno z najpiękniejszych...

Epokowe wydarzenie w polskiej archeologii. W Chotyńcu znaleziono niezwykłą grecką amforę

Ceramiczną, niemal kompletną, malowaną amforę grecką z drugiej połowy VII w. lub początku VI w. p.n.e., odkrył...

O Bieszczadach w Bieszczadach za darmo

Od 22 do 31 sierpnia do siedmiu bieszczadzkich miejscowości: Polańczyka, Myczkowiec, Ustrzyk Dolnych, Bystrego, Rzepedzi, Zagórza i Uherzec Mineralnych, zawita Teatr im. Wandy Siemaszkowej ze spektaklem "Wyżej niż połonina...

Letnie niedziele w skansenie w Kolbuszowej. Nauka dawnego rzemiosła

Przez dziesięć wakacyjnych niedziel w skansenie w Kolbuszowej będzie można podglądnąć warsztat artystów zajmujących się dawnym rzemiosłem. Chętni spróbują...

Reklama

Trela i Kalita w filmie o kardynale Wyszyńskim. Premiera jesienią na Podkarpaciu

Marek Kalita, Jerzy Trela i Aleksandra Popławska grają główne role w powstającym na Podkarpaciu filmie pt. "Jako w niebie, tak i w Komańczy"...

Luksusowe torebki i kobiece ubiory w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie

"Moda na styl. Stroje i akcesoria damskiej mody - XIX-XX w." to tytuł niezwykle atrakcyjnej wystawy, czynnej do pierwszego października w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie...

Rzeszowski teatr tańca z "Ogrodami przyjemności" w Boguchwale. Wstęp wolny

“Ogrody przyjemności" to kolejny udany spektakl teatru tańca O.de.la, który w 2014 roku powstał w Rzeszowie. Sztukę, w której najważniejsza...

Historia Polaków ratujących Żydów w Parlamencie Europejskim w Brukseli

Od wtorku przez kilka najbliższych dni w centralnym punkcie Parlamentu Europejskiego w Brukseli można oglądać wystawę "The Good Samaritans from Poland"...

Spektakle inspirowane kulturą ludową. W piątek startuje Kołowrotek

Przez kilka dni Rakszawa będzie gościć teatry amatorskie, autorskie i alternatywne, które wezmą udział w Letnich Spotkaniach Teatralnych "Kołowrotek". Swój...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Czerwiec-Lipiec

VIP Czerwiec-Lipiec
w numerze m.in.:

• Krzysztof Tokarz - Być najlepszym • Prowincja nigdy nie była jałowa • W świecie komiksu Wojciecha Birka • Kongres TSLA Expo 2017 • Podkarpackie start-upy • Rzeźby Józefa Wilkonia • Podkarpacka kwatera Hitlera
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY