Reklama
Reklama

Zabytkowa wieża ciśnień w Rzeszowie odnowiona. Będą wycieczki?

A A A
Alina Bosak

Dodano: 08-01-2021

Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl

Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl

GALERIA ZDJĘĆ
Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl
Liczy niemal 120 lat i wewnątrz zachowało się jej oryginalne wyposażenie. W grudniu 2020 roku zakończył się remont wieży ciśnień na stacji kolejowej Rzeszów Główny. Kiedyś dostarczała wodę do parowozów, dziś jest zabytkową ozdobą zespołu dworcowego. Na remont czekają także inne obiekty, a pasjonaci historii chcieliby kiedyś do niej zajrzeć. Na razie zdjęcia udostępnia konserwator zabytków, a PKP S.A. rozwiewa nadzieje o zwiedzaniu.  

Wieża ciśnień zwana też wieżą wodną to jeden z najciekawszych zabytków industrialnych w północno-wschodniej części Rzeszowa. Znajduje się na terenach kolejowych w zespole dworca głównego PKP w Rzeszowie. Jest częścią kompleksu, w skład którego wchodzi również dawna stacja pomp i filtrów PKP. Przed I wojną światową wybudowano cały zespół budynków stacyjnych, m.in. dworzec, kładkę dla pieszych (zdemontowana ostatnio podczas remontu stacji Rzeszów Główny), halę napraw wagonów, parowozownię. 
Reklama
 
 
Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl
 
- Wieża ciśnień wybudowana została na przełomie XIX i XX w., na pewno istniała już w 1903 roku. Powstała na potrzeby stacji kolejowej. Przy jej budowie zastosowano mieszaną konstrukcję ścian. Górna część w formie walca podtrzymywana jest przez żelbetonowe słupy. Z żelbetu – materiału nowoczesnego jak na tamte czasy - wykonane są również belki konstrukcyjne. Ściany natomiast są ceglane. Całość przykrywa żelbetonowy dach w formie spłaszczonej kopuły zabezpieczony dodatkowo blachą gładką łączoną na rąbek – opisuje Barbara Stopyra, główny specjalista Delegatury w Rzeszowie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu. 
 
Wieża była centralnym elementem systemu wodnego na stacji Rzeszów. Dostarczała wodę dla całego węzła kolejowego, do parowozów i budynków stacyjnych. Jak tłumaczy Barbara Stopyra, była rezerwuarem wody na potrzeby stacji. W dużym, żeliwnym zbiorniku umieszczonym w pomieszczeniu pod kopułą wieży gromadzono wodę dla parowozów ciągnących pociąg, a także na cele przeciwpożarowe i potrzeby socjalne obiektów wchodzących w skład dworca. Woda ta była w okresie zimowym podgrzewana na pomocą dwóch żeliwnych pieców znajdujących się na parterze. Do obiektów stacyjnych była rozprowadzana za pomocą wodociągu. Z wodociągu tego za pomocą żurawi rozprowadzano wodę do parowozów.
 
- Wodę do wieży ciśnień czerpano bezpośrednio z Wisłoka i dostarczano za pomocą rur tłoczących ze Stacji Pomp, znajdującej się wraz z budynkiem filtrów na brzegu rzeki, przy moście kolejowym. Do dziś zachowało się w budynku oryginalne wyposażenie: oprócz zbiornika na wodę i pieców zawory i rury, a także metalowe kręte schody wiodące na najwyższą kondygnację – mówi Barbara Stopyra.
Reklama
 
Stacja pomp była czynna do lat 50. XX wieku. Przestano ją użytkować, kiedy opalane węglem lokomotywy parowe (tzw. parowozy) zostały zastąpione przez lokomotywy spalinowe. Obok wieży ciśnień znajduje się także niewielki murowany domek, wybudowany w tym samym czasie co wieża, w którym mieszkał obsługujący ją pracownik.
 
 
Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl
 
Obiekty te znajdują się w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków i należą do PKP S.A. Jednak remont wieży ciśnień w 2020 roku przeprowadziła inna kolejowa spółka – PKP PLK S.A. Była to rekompensata za zburzenie budynku bagażowni, w miejscu którego powstało wejście do nowego przejścia podziemnego. Odnowiono elewacje zewnętrzne, wymieniono blaszane pokrycie dachowe i metalową stolarkę okienną, zrekonstruowano drzwi wejściowe z zachowaniem oryginalnych okuć i zamku. Prace wykonano materiałami konserwatorskimi, elewacji przywrócono pierwotny kolor – zbliżony do jasnego ugru.
 
- Uporządkowano również i utwardzono teren wokół wieży – wylicza Dorota Szalacha z zespołu prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – Renowacja była częścią wartej 205 mln zł inwestycji na stacji Rzeszów Główny, która przede wszystkim zwiększa komfort i dostępność do kolei. Odnowiona wieża natomiast uatrakcyjni stację. 
 
Prace remontowe były prowadzone pod nadzorem urzędu konserwatorskiego i jak przekazuje Barbara Stopyra zostały wykonane starannie. 
 
 
Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl
 
Wewnątrz wieży wciąż znajduje się jej pierwotne wyposażenie: kotły, zbiorniki, pompy i instalacje wodne oraz stalowa kręta klatka schodowa. Ale te nie zostały poddane zabiegom konserwatorskim. PKP S.A., niestety, nie planuje udostępniania wieży ciśnień do zwiedzania. Będzie ona jednak niewątpliwie atrakcyjnym elementem architektonicznym w okolicy dworca. 
Reklama
 
Na terenie zespołu dworca kolejowego Rzeszów Główny znajdują się inne budynki i obiekty wymagające prac remontowych, wśród nich dawna lokomotywownia i stara pompownia.
 
- Sam budynek dworca oraz łącznik zostaną zmodernizowane w ramach inwestycji planowanej przez PKP S.A. Obecnie spółka nie ma planów związanych w remontem innych zabytkowych obiektów zespołu dworca kolejowego – informuje Dorota Szalacha.
 
W województwie podkarpackim w wielu miastach zachowały się wieże wodne przy stacjach kolejowych. Posiadają one różną konstrukcję, część zbliżoną do wyglądu wieży ciśnień w Rzeszowie. Ciekawą architekturę mają takie obiekty m.in. w Dębicy, Górze Ropczyckiej, Przemyślu, Skopaniu. 
 
 
Fot. Andrzej Mikrut/WUOZ Przemyśl
 
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.