Reklama

Pałac w Sieniawie - kryjówka Damy z łasiczką

A A A
Antoni Adamski

Dodano: 07-05-2017

fot. T. Poźniak

fot. T. Poźniak

Pałac w Sieniawie słynie znamienitymi nazwiskami swych właścicieli - rodów Sieniawskich i Czartoryskich. Gościli w jego murach: Tadeusz Kościuszko, Julian Ursyn Niemcewicz, Juliusz Kossak, Aleksander I Romanow-car rosyjski. Tu ukrywano arcydzieła: „Damę z łasiczką” Leonarda da Vinci, „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta oraz „Portret młodzieńca” Rafaela Santi. Pałac położony we wspaniałym 30-hektarowym parku jest dziś luksusowym hotelem dla biznesmenów i myśliwych.
 
Dzieje pałacu łączą się z rodem Sieniawskich, fundatorów  miasta. Wybudowali oni rezydencję, przekształconą i poszerzoną w XVIII i  XIX stuleciach. W 1713 Sieniawa przeszła na własność Czartoryskich. Książę Adam Kazimierz – komendant Szkoły Rycerskiej, jeden z twórców Komisji Edukacji Narodowej popierał Konstytucję 3 Maja i powstanie kościuszkowskie. Jego żona Izabella z Flemingów Czartoryska była twórczynią polskiego muzealnictwa i słynnego Muzeum Czartoryskich. W czasie I wojny światowej pałac pełnił rolę szpitala dla austriackich żołnierzy, a później zaczął popadać w ruinę. Ostatnim właścicielem i ordynatem sieniawskim był Józef Augustyn Czartoryski, żonaty z infantką hiszpańską Marią de Los Dolores Wiktorią Bourbon. Aresztowani przez gestapo zostali deportowani do Hiszpanii w końcu 1939 r. Żyjący w Wielkiej Brytanii jego syn – ostatni męski potomek rodu – założył w 1991 w Krakowie Fundację Książąt Czartoryskich. Najstarsze w kraju Muzeum wraz z Biblioteką Czartoryskich zarządzane przez Fundację mają odtąd „po wsze czasy” służyć narodowi.
   
W pałacu w Sieniawie dwukrotnie ukrywano perły Kolekcji Czartoryskich. Po raz pierwszy w czasie powstania listopadowego najcenniejsze obrazy: Leonarda, Rembrandta i Rafaela zamurowano w alkowie, gdzie przechowywano je przez osiem lat. W czasie Wiosny Ludów 1848 r. obrazy przewieziono do Hotelu Lambert w Paryżu – siedziby Adama Jerzego Czartoryskiego, a stamtąd do Krakowa. W czasie pierwszej wojny światowej wywiezione na przechowanie do Galerii Drezdeńskiej wróciły do Krakowa dopiero w 1920 r.
   
Reklama
W sierpniu 1939 zapakowane do przygotowanych zawczasu cynowych skrzyń skarby malarstwa znów znalazły się w Sieniawie, ukryte w pałacowej oficynie. Niemcy wkroczyli do Sieniawy 15 września. W trzy dni później Zofia Szmit - gospodyni Czartoryskich poszła obejrzeć skrytkę. Ściana maskująca schowek była zburzona, skrzynie rozbite, a jubilerskie precjoza wywiezione. Na podłodze walały się obrazy Rafaela i Rembrandta. Na „Damie z łasiczką” widać było ślad podeszwy wojskowego buta. Miejsce ukrycia zdradził hitlerowcom miejscowy młynarz Sauer, który później podpisał volkslistę. Pani Szmit wywiozła  ocalałe skarby na zachodni brzeg Sanu. Gdy 27 września Armia Czerwona wkroczyła do Sieniawy cenne obrazy były już w Pełkiniach. Tam przejęło je gestapo. Arcydzieła miały trafić do Muzeum Rzeszy organizowanego przez Hitlera w Linzu. Ostatecznie znalazły się jednak na Wawelu, w siedzibie generalnego gubernatora Hansa Franka. W czasie jego ucieczki w 1945 skarby Czartoryskich trafiły do Bawarii. „Dama z łasiczką” Leonarda i „Krajobraz...” Rembrandta wróciły do Polski. Losy portretu Rafaela do dziś są nieznane. Może spoczywa w klimatyzowanym bankowym sejfie lub wisi w rezydencji jakiegoś milionera na wyspie u wybrzeży Australii? Tam bowiem wiodą ostatnie, niepotwierdzone ślady.

W Sieniawie bywali; Kościuszko, Ursyn Niemcewicz, Kossak
   
Sieniawa miała znamienitych gości. W 1792 r. na zaproszenie Izabeli Czartoryskiej przyjechał tu Tadeusz Kościuszko, ceniony nie tylko za patriotyzm i męstwo, lecz także za zalety charakteru. Jego pobyt przypomina kamień z napisem: „Na pamiątkę dni szczęśliwych w Sieniawie 28.10.1792” ufundowany przez gospodarzy. Nosi on nazwę „kamienia szczęścia” i podobno temu kto na nim usiądzie szczęście przynosi. W Sieniawie życie kulturalne rozkwitło na początku XIX stulecia. Bywał tu Julian Ursyn Niemcewicz, adiutant Kościuszki, pisarz, poeta i publicysta, przyszły członek Rządu Narodowego w Powstaniu Listopadowym. Odwiedził Sieniawę Juliusz Kossak, świetny malarz-batalista, który pozostawił akwarelę przedstawiającą ówczesny wygląd pałacu. Przed rozbudową w latach 1879-82 była to budowla parterowa, nawiązująca do bryły tradycyjnego dworu polskiego z alkierzami.    
   
Pamiętnym dla Sieniawy był dzień 28 grudnia 1818, kiedy wracając z Akwizgranu zatrzymał się tutaj Aleksander I Romanow, car Rosji. „Nigdy nie widziałem tak świetnego zgromadzenia ani piękniejszych postaci...Tysiące świec jaśniało w całym pałacu”- wspominał Konstanty Prek, który wydarzenie utrwalił na płótnie. Adam Jerzy Czartoryski, był wcześniej doradcą i ministrem spraw zagranicznych liberalnego cara. Zrezygnował z urzędu, gdy car podpisał sojusz z Prusami, a marzenia Czartoryskiego o niepodległej Polsce okazały się mrzonką. Do dziś zachowała się sypialnia cara z jego gabinetem, które tworzą obecnie najciekawszy z apartamentów historycznych.
   
Po II wojnie zniszczony pałac popadał w ruinę. Na gzymsach wyrastały brzozy-samosiejki. Straż pożarna uczyła się gasić pożary na jego murach. Zdziczał zarośnięty chwastami park. Dopiero w latach 80-tych XX w. remontu podjął się Kombinat Rolno-Przemysłowy „Igloopol” z Dębicy, zlikwidowany jako pozostałość socjalizmu. W połowie lat 90-tych obiekt przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, która w latach 1998-2003 wykonała kolejne prace konserwacyjne i remontowe, adoptując zabytek na reprezentacyjny hotel. Dziś należy on do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Rzeszów, ale od jakiegoś czasu dzierżawi go BADFORD INTERNATIONAL sp. z o.o. z Katowic.
   
Pałac położony w malowniczym 30-hektarowym parku jest dziś luksusowym hotelem dla biznesmenów i myśliwych, którzy przyjeżdżają tu z wielu krajów Europy. Wokół Sieniawy rozciąga się bowiem obfity w zwierzynę, trzeci co do wielkości kompleks leśny w kraju. Hotel dysponuje 60 pokojami (w tym 6 apartamentów) w sumie dla 135 osób. Pokoje zlokalizowane są nie tylko w pałacu, lecz także w pawilonach malowniczo położonych w parku: w Belwederze, dworze marszałkowskim, dworkach: myśliwskim i generalskim. W komnatach pałacowych jest sześć sal konferencyjnych. Największa to Cesarska dla 200 osób, najmniejsza Gabinet Aleksandra I – dla 20. Klubowa Sala Churchilla dysponuje bilardem, dobrze zaopatrzonym barkiem i kolekcją cygar. Kuchnia serwuje dania kuchni myśliwskiej (np. comber z dzika z kurkami i szafirową  kapustą) oraz dworskiej (np. wykwintna kaczka z jabłkami). W oficynie dworskiej – gdzie w 1939 r. mieściła się kryjówka „Damy z łasiczką” - znajduje się restauracja i winiarnia.

KOMENTARZE

Grillowanie w domowym zaciszu

Od kilku lat patelnie do grillowania podbijają polskie kuchnie. I nic dziwnego, bo dzięki nim...

Małe formy teatralne w przemyskim CK

27 marca w przemyskim Centrum Kulturalnym odbędzie się prezentacja dwóch spektakli wyróżnionych podczas XXXV Biesiady Teatralnej ? Konfrontacji Zespołów Teatralnych Małych Form w Horyńcu-Zdroju. Publiczność będzie miała...

Krasiczyn w obiektywie Tadeusza Budzińskiego

Każdy album fotografii Tadeusza Budzińskiego jest wydarzeniem artystycznym. Ostatnio nakładem Wydawnictwa BOSZ ukazała się jego publikacja o zamku w Krasiczynie, a we wtorek obył się wernisaż prac.

zobacz więcej
Reklama

Podkarpackie na wakacje

Przyjezdni, ale i miejscowi mogą zobaczyć dziś w naszym regionie dużo więcej niż wczoraj. I nie chodzi...

6 najpiękniejszych zdjęć Podkarpacia wiosną

Zdjęcie z widokiem na otulony mgłami XIX-wieczny kościół...

Duch Mycielskich wciąż błąka się po pałacu w Wiśniowej

Polska gościnność, europejska kultura - mówiono o domu rodziny Mycielskich w Wiśniowej. Do ich galicyjskiego dworu niedaleko Strzyżowa na początku XX wieku zjeżdżali znakomici...

K. Paluch Wooden Bags. Drewniane dzieła sztuki

Model NR-03 składa się z ok. 600 elementów, w tym 250 pierścieni, które Krzysztof Paluch robi i szlifuje sam z aluminiowej rurki. Potem każdy z 250 pierścieni skleja do siebie klejem dwuskładnikowym...

Prywatne fortece wokół Przemyśla

Przez pół wieku: w latach 1955 – 2005 Fort XII Werner w Żurawicy pod Przemyślem był wojskowym magazynem uzbrojenia i amunicji. Otoczony solidnym ogrodzeniem, pilnie strzeżony, pozostawał niedostępny dla osób postronnych...

Reklama

Curry Me - orientalne smaki w centrum Rzeszowa

Z pozoru mały lokal we wnęce, w ścisłym centrum Rzeszowa. A w środku? Bogactwo smaku, zapachu i kultury orientu. Curry Me, restauracja, którą założył Cezar Łuniewski, miłośnik orientalnej kuchni...

Włoski dla początkujących. Za darmo we włoskiej restauracji w Rzeszowie

Od czwartku, 9 sierpnia w Rzeszowie rozpoczyna się darmowy kurs włoskiego od podstaw, podczas którego uczestnicy będą poznawać także z kulturę...

Lokalni twórcy wychodzą z pracowni na Targi Mody Made in Rzeszów

Trzynaście marek z branży fashion z Rzeszowa i okolic zaprezentuje swoje projekty podczas pierwszych Targów Mody Made in Rzeszów. W niedzielę, 12 sierpnia na placu...

Pociągi sezonowe na Słowację, do Sandomierza i Zamościa do końca wakacji

Tylko do końca wakacji będą kursować pociągi sezonowe z Rzeszowa do trzech miast: Sandomierza, Zamościa oraz Medzilaborzec (Słowacja). Osoby...

Dziarski Barista. Z miłości do kawy w Rzeszowie

Rurki z makaronu, tonik espresso i tiramisu z niespodzianką. To tylko kilka propozycji, jakie znajdziemy w świeżo otwartej kawiarni Dziarski Barista tuż przy rzeszowskim Rynku. Lokal stworzony przez...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 58

VIP Biznes&Styl Nr. 58
w numerze m.in.:

• JIVR Bike z Mielca • Nauka uprawiana w symbiozie z biznesem • Lekarz, który zaraził się wirusem podróży • Twarze Podkarpacia. 10 lat VIP Biznes&Styl • Plakaty Wiesława Grzegorczyka • Kongres TSLA Expo 2018 Autosan wstaje z kolan • 50 lat zapory i elektrowni
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.