Reklama

Wojenne groby na Podkarpaciu. Najstarsze z czasu potopu szwedzkiego

A A A
Alina Bosak

Dodano: 17-08-2018

Cmentarz wojenny w Baligrodzie. Fot. mpn.rzeszow.uw.gov.pl

Cmentarz wojenny w Baligrodzie. Fot. mpn.rzeszow.uw.gov.pl

Znane jest miejsce pochówku około 200 tys. ofiar wojen i powstań w regionie. Ich lokalizację można sprawdzić na stronie internetowej Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie, gdzie uruchomiona została platforma „Miejsca Pamięci Narodowej – mogiły wojenne”. 
 
 
Opis, zdjęcia i lokalizację 158 cmentarzy wojennych, 62 kwatery wojenne, 383 zbiorowe mogiły wojenne i 286 indywidualnych grobów ofiar wojny znajduje się na stronie internetowej udostępnionej przez wojewodę podkarpackiego. Pochowanych jest w nich 18 206 osób. Internetowa platforma zawiera treść pochodzącą z wojewódzkiej ewidencji cmentarzy, kwater i mogił wojennych. Taką ewidencję wojewoda prowadzi zgodnie z ustawą z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych (Dz. U. z 2017 r. poz. 681 z późn. zm.) To bogaty materiał, który dzięki internetowej platformie jest teraz dla wszystkich dostępny. 
 
Listę cmentarzy wojennych otwiera Baligród – cmentarz żołnierzy Wojska Polskiego i Armii Radzieckiej. Z opisu dowiemy się, że „został on założony w latach 1946 – 1947 przez 34 Pułk Strzelców Budziszyńskich stacjonujący w Baligrodzie. Pierwotnie pochowano na nim poległych w walkach z UPA żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, grupy manewrowej Wojsk Ochrony Pogranicza oraz 16 Pułku Piechoty. W 1953 roku cmentarz poszerzono o część południową, na której pochowano żołnierzy radzieckich, których szczątki ekshumowano z grobów położonych na cmentarzach w m.in. Baligrodzie, Przemyślu, Lesku, Ustrzykach Dolnych, Krośnie, Jarosławiu, Cisnej i Solince.
 
Obecnie na cmentarzu znajduje się 154 mogiły zbiorowe, część radziecka to 108 mogił zbiorowych, polska 46. Spoczywa w nich ok. 5 700 poległych żołnierzy. Spośród pochowanych tutaj żołnierzy zaledwie 981 to zidentyfikowani: 823 żołnierzy AR, 4 WP poległych w 1939 roku oraz 154 żołnierzy WP, którzy polegli w walkach z UPA. Mogiły ułożone są w rzędach. Wszystkie otoczone są lastrykowanymi obramowaniami, wypełnionymi ziemią z nasadzeniami roślinnymi. Na polskich grobach ustawione są lastrykowe krzyże, na rosyjskich poduszki z pięcioramiennymi gwiazdami, wykonanego z tego samego materiału.”
 
Na stronie internetowej cytowany jest także napis, który znajduje się na tablicy umocowanej do  wysokiego brzozowego krzyża, ustawionego po lewej stronie wejścia na cmentarz:
 
Przechodniu! Spójrz na ten krzyż
Żołnierze polscy wznieśli go wzwyż
Ścigając faszystów przez lasy, góry i skały
Dla ciebie polsko i dla twej chwały.
 
Reklama
Jest także podana treść napisu na znajdującym się na cmentarzu pomniku. I to zarówno pierwotna („Bohaterom Armii Radzieckiej i Ludowego Wojska Polskiego poległym w latach 1944–47 w walce w niemieckim i rodzimym faszyzmem”), jak i nowa, umieszczona na pomniku w 2016 roku, która brzmi:
 
„Pamięci żołnierzy Wojska Polskiego poległych w walkach z Niemcami w latach 1939 – 1944 oraz żołnierzy Wojska Polskiego i Wojsk Ochrony Pogranicza poległych w walkach z UPA w latach 1944-1947 pamięci żołnierzy Armii Czerwonej poległych w walkach z Niemcami w latach 1944-1945.”
 
Na stronie jest także informacja o tym, że „prócz wymienionych wcześniej na cmentarzu pochowano szczątki kilkudziesięciu żołnierzy i ofiar wojny, których szczątki ekshumowano z likwidowanego cmentarza grekokatolickiego w Solince. W 2001 roku na postumencie z wykazem pochowanych ustawiono poświęconą im tablice:
 
„Na tym cmentarzu spoczywają oficerowie 8 pp 3 dp Legionów, kpt. Eugeniusz Bogucki, ur. 19.i.1903 r., adiutant dowódcy pułku, por. Wacław Sadowski, ur. 25.XII.1906 r., oficer łączności, polegli 8 X 1939 r. pod Roztokami przy przekraczaniu granicy podczas próby przedostania się na Węgry. Ich szczątki i innych niezidentyfikowanych żołnierzy WP przeniesiono w 1964 r. z cmentarza greckokatolickiego w Solince. kpt. dypl. Edward Jan Hełczyński, ur. 7 V 1907 r., oficer operacyjny 11 dywizji piechoty, poległ w nocy z 15 na 16 września 1939 r. w boju pod Nowosiółkami, szer. Penner, żołnierz 2 pułku Strzelców Podhalańskich, poległ 10 IX 1939 r. w Olszanicy, jego szczątki przeniesiono w latach 50–tych z cmentarza w Olszanicy. Cześć ich pamięci.”
 
Informację o cmentarzu w Baligrodzie uzupełniają dane na temat prac remontowych cmentarza w roku 1984 i prowadzonych od 2000 roku, które finansuje Wojewoda Podkarpacki oraz Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a także Ambasada Federacji Rosyjskiej (remont mogił żołnierzy AR).
 
Na platformie „Miejsca Pamięci Narodowej – mogiły wojenne” znajdziemy wiele tak skrupulatnych opisów. Najstarsze pochodzą z okresu tzw. potopu szwedzkiego, najnowsze kryją szczątki konfliktów i represji okresu powojennego. Opisy każdego obiektu, krótkie lub bardzo szczegółowe, uzupełnione są o dokumentację fotograficzną i imienną ewidencję  osób, spoczywających na konkretnym cmentarzu czy mogile. 
 
- Wśród pochowanych ponad 18 tys. to osoby zidentyfikowane, których dane osobowe są nam znane - dodaje Małgorzata Waksmundzka-Szarek, rzecznik prasowy Wojewody Podkarpackiego. - Z całą pewnością nie jest to katalog zamknięty. Pomimo faktu, że od wojny minęło wiele lat, wciąż lokalizujemy nowe miejsca spoczynku, zarówno pojedyncze pochówki jak i zapomniane cmentarze szczególnie z okresu I wojny światowej. Ewidencja jest wciąż aktualizowana i uzupełniana o nowe informacje.

KOMENTARZE

Pamięć. Wielkie nekropolie, nieznane mogiły...

Wielkością władcy jest? jego wielkość. A wielkością...

Reklama

Nadchodzi czas winobrania w podkarpackich winnicach

Lada dzień w większości podkarpackich winnic rozpocznie...

"Stolarnia" - moc smaków. Restauracja w dębowym drewnie wyrzeźbiona

Szlak Kulinarny Podkarpacki Smaki został określony przez National Geogrphic jednym z "7 Nowych Cudów Polski". W małej, niepozornej restauracji "Stolarnia" w...

"Tribute to Black". Pokaz mody Basi Olearki na TSLA EXPO 2018

Kocha modę i od lat konsekwentnie biegnie za swoimi marzeniami. 28 września najnowszy pokaz rzeszowskiej projektantki będzie można zobaczyć na Wieczorze VIP TSLA EXPO 2018. "Tribute...

"Spójrz mi w oczy" we wrześniu w Rzeszowie

Minuta wystarczy – The World’s Biggest Eye Contact Experiment 2018 w Rzeszowie! Wydarzenie światowego Eye Contact zostało zainicjowane przez The Liberators International po raz pierwszy w 2015 roku, w 156 miastach...

Reklama

Koncert dla Psiej Wioski. Zbierają na budowę pierwszego domku

W Przemyskim Centrum Kultury i Nauki ZAMEK w Przemyślu w sobotę, 15 września br. odbędzie się charytatywny koncert na rzecz budowy Psiej Wioski. Jeśli sala będzie wypełniona...

Spotkanie na pasterskim szlaku w Chacie nad Wisłokiem i w Bacówce u Franosa

W sobotę i niedzielę 6-7 października w Beskidzie Niskim pasterska impreza. "Wołoska koliba, czyli folkowe spotkanie na pasterskim szlaku" to czas...

Pociągi sezonowe na Słowację, do Sandomierza i Zamościa do końca wakacji

Tylko do końca wakacji będą kursować pociągi sezonowe z Rzeszowa do trzech miast: Sandomierza, Zamościa oraz Medzilaborzec (Słowacja). Osoby...

Targi TSLA EXPO pełne atrakcji dla rodzin z dziećmi i fanów motoryzacji

Kongres i Targi TSLA Expo to nie tylko panele dyskusyjne z udziałem branżowych ekspertów i zaproszonych gości oraz spotkania biznesowe. Organizatorzy...

"Tribute to Black" Basi Olearki na TSLA EXPO 2018

Pokaz mody "Tribute to Black" Basi Olearki był jednym z najważniejszych, a na pewno najpiękniejszym wydarzeniem na Wieczorze VIP, który zwieńczył pierwszy dzień Kongresu i Targów TSLA EXPO 2018...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.