Reklama

Rak płuca. Podstępna choroba nie dająca zwykle żadnych objawów

A A A
Lek. med. Piotr Zamorski

Dodano: 06-09-2016

Lek. med. Piotr Zamorski. Fot. Tadeusz Poźniak

Lek. med. Piotr Zamorski. Fot. Tadeusz Poźniak

Rak płuca atakuje bez ostrzeżenia i najpierw rozwija się powoli, nie dając zwykle żadnych objawów. Potem działa błyskawicznie i dziesiątkuje na pozór zdrowe osoby po czterdziestce. Główną przyczyną rozwoju raka płuc jest palenie papierosów.

Rak płuca (inaczej rak oskrzela) jest jednym z najczęściej rozpoznawalnych nowotworów złośliwych. Każdego roku na świecie wykrywa się ok. 1,35 mln nowych przypadków zachorowań. W ostatnich kilku latach w Polsce raka płuca rozpoznaje się u około 15 tys. mężczyzn i u około 5,5 tys.  kobiet (standaryzowane współczynniki odpowiednio, około 52 i 15 na 100 000 osób). Spośród nowotworów złośliwych, rak płuca jest przyczyną największej liczby zgonów kobiet i mężczyzn. W Polsce z powodu raka płuca umiera blisko 21 tys. osób rocznie - tyle, ile wynosi liczba mieszkańców średniej wielkości miasta, natomiast na świecie ok. 1,4 mln. Tylko 15 proc. pacjentów w momencie rozpoznania choroby kwalifikuje się do zabiegu chirurgicznego. Dla zdecydowanej większości osób, ze względu na stopień zaawansowania nowotworu, jedyną szansą leczenia pozostaje konwencjonalna chemio - i/lub radioterapia, przedłużająca czas życia chorych zaledwie o kilka miesięcy.

Ryzyko zachorowania na raka płuca zależy przede wszystkim od czynnego lub biernego narażenia na działanie rakotwórczych składników dymu tytoniowego (około 90 proc. wszystkich zachorowań), a także  - w nieznacznym stopniu – od niektórych fizycznych i chemicznych czynników środowiskowych oraz czynników genetycznych. Największą zachorowalność obserwuje się pomiędzy 55. a 70. rokiem życia. Do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania należą osoby palące 20 papierosów dziennie oraz posiadające wywiad rodzinny w kierunku nowotworów. Częstość zachorowań jest wprost proporcjonalna do czasu oraz ilości palonego tytoniu.

Rak płuca przebiega często w sposób bezobjawowy. Płuco stanowi idealne środowisko do długiego rozwoju nowotworu, bez uchwytnych objawów choroby. Głównymi objawami choroby przy rozpoznaniu są: kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej i krwioplucie. Podstawą rozpoznania jest ocena histopatologiczna wycinków guza pobranych, na przykład, podczas bronchoskopii.

Pierwotny rak płuca jest nowotworem pochodzącym  z komórek nabłonkowych. Około 95 proc. wszystkich raków płuca stanowią 4 typy histologiczne: rak gruczołowy (około 40 proc. - najczęstszy typ u osób niepalących), rak płaskonabłonkowy (około 30 proc.), rak drobnokomórkowy (około 15 proc.) oraz rak wielokomórkowy (około 10 proc.).

Diagnostyka raka płuca ma na celu histologiczne rozróżnienie drobno- i nie drobnokomórkowego raka płuca. Leczenie i rokowanie zależy od typu histologicznego raka oraz stopnia klinicznego zaawansowania i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Leczenie raka płuca jest w większości przypadków skojarzone, zaś chirurgiczne, które jest w niedrobnokomórkowym raku płuca leczeniem z wyboru – stanowiącym około 80 proc. wszystkich nowotworów płuca – jest możliwe zaledwie u 20-30 proc. pacjentów. Celem leczenia operacyjnego w niedrobnokomórkowym raku płuca jest doszczętne wycięcie guza pierwotnego i ewentualnych przerzutów nowotworowych w węzłach chłonnych wnęki i śródpiersiu. Warunkiem doszczętności operacyjnej jest wycięcie guza w granicach zdrowych tkanek – resekcja anatomiczna (płat, dwa płaty, płuco), brzeg odciętego oskrzela i węzły chłonne położone najbardziej obwodowo od płuca są wolne od nowotworu.

Pozostali pacjenci mają zaawansowaną formę choroby, która nie kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego.

Reklama

W ciągu ostatnich 20 lat leczenie raka płuca uległo znaczącym zmianom. Nie spowodowało to jednak istotnej poprawy wyników – wyleczenie uzyskuje się jedynie u 15 proc. chorych. Wśród pacjentów operowanych, 5-letnie przeżycie, które w onkologii jest kryterium wyleczenia, uzyskuje się u 35 proc. chorych. Postęp w terapii polega głównie na zastosowaniu klasyfikacji TNM w kwalifikacji do leczenia chirurgicznego, zastosowaniu leczenia skojarzonego w niektórych sytuacjach klinicznych, rozwoju dziedziny teleradioterapii, jak również wprowadzeniu skuteczniejszych schematów chemioterapii. Niestety, efekty leczenia raka płuca są nadal niezadowalające i najważniejsze znaczenie w zmniejszeniu śmiertelności z jego powodu ma zwalczenie nałogu palenia tytoniu i innych zagrożeń środowiskowych.

Złe wyniki leczenia nowotworów płuca wiążą się głównie z późną wykrywalnością. Guz płuca bardzo długo nie daje żadnych objawów. W momencie rozpoznania u 70-80 proc. chorych jest już za późno na radykalne leczenie raka płuca. Dodatkowo objawy tej choroby są często niecharakterystyczne, to znaczy, że mogą występować w innych nienowotworowych chorobach  płuc. Jednakże w przypadku wystąpienia trudnej w leczeniu lub nawracającej infekcji górnych dróg oddechowych, utrzymującego się kaszlu, krwioplucia, bólu w obrębie klatki piersiowej lub duszności, należy zgłosić się niezwłocznie do lekarza i wykonać przeglądowe zdjęcie klatki piersiowej. Lekarz pierwszego kontaktu – który bada chorego – na podstawie wywiadu i badania oraz zwykle zdjęcia radiologicznego powinien skierować pacjenta do specjalistycznej poradni chirurgii klatki piersiowej w celu dalszej, pogłębionej diagnostyki.

Ponieważ często zdarza się, iż prawidłowy wynik konwencjonalnego badania RTG nie wyklucza nowotworu, który może być umiejscowiony w okolicach o ograniczonej dostępności (szczyt płuca lub śródpiersie), dlatego u chorych z podejrzanymi objawami wykonuje się dodatkowo badanie tomografem komputerowym klatki piersiowej. Badanie to jest tanie, nie wymaga podania środków kontrastowych, a dawka promieniowania jest porównywalna z klasycznym zdjęciem rentgenowskim w projekcji przedniej i bocznej. Tomografia komputerowa pozwala na bardzo precyzyjne ustalenia umiejscowienia guza. Natomiast w przypadku obecności pojedynczego guzka w miąższu płucnym (średnica powyżej 1 cm) o nieznanym charakterze pomocne może być badanie pozytonowej emisji tomografii (PET, positron emisson tomography) w połączeniu z KT (PET-KT). Badanie PET-KT  ułatwia różnicowanie zmian łagodnych i złośliwych, pozwala ocenić obecność przerzutów w węzłach chłonnych oraz poza klatką piersiową oraz określa wskazania do wykonania innych badań i obserwacji. Badanie PET-KT jest również wskazane w ocenie nowotworu przed planowanym chirurgicznym leczeniem oraz radykalnym napromieniowaniem. Z kolei, badanie bronchoskopowe, czyli wziernikowanie oskrzeli umożliwia pobranie wycinków z guza w celu rozpoznania histopatologicznego, co w rezultacie pozwala lekarzowi na ostateczne ustalenie przebiegu leczenia.

Rak płuca jest nowotworem źle rokującym. Wynika to głównie z powodu wykrycia choroby w zaawansowanym stadium i dużej złośliwości samego nowotworu. Dlatego, istotną rolę we wcześniejszym wykrywaniu tego nowotworu odgrywają zarówno obrazowe, jak i molekularne badania przesiewowe w grupach zwiększonego ryzyka zachorowania na raka płuca. Celem badań przesiewowych jest wykrycie nieprawidłowych stanów poprzedzających nowotwór lub chorobę w bezobjawowej fazie, co pozwala podjąć środki zapobiegawcze lub zastosować skuteczne leczenie. Specyfika badań przesiewowych polega na badaniu osób zdrowych bez objawów choroby z tak zwanych grup ryzyka i podejmowaniu bardziej szczegółowej diagnostyki jedynie w przypadku „pozytywnego” wyniku przesiewowego testu.

Lek. med. Piotr Zamorski jest specjalistą chirurgii klatki piersiowej, ordynatorem Oddziału Chirurgii Klatki Piersiowej NTM Szpitala Specjalistycznego w Rudnej Małej.

 

Więcej informacji uzyskają Państwo

w Szpitalu Specjalistycznym im. Świętej Rodziny.

Rudna Mała 600, 36-060 Głogów Młp.,

tel. 17 8 666 700, 503 193 800, www.klinika-rzeszow.pl

KOMENTARZE

Pleoptyka - leczenie przez zasłanianie

Prowadzi Pani Gabinet Ćwiczeń Pleoptyczno-Ortoptycznych w Rzeszowie i na...

Przewlekła choroba nerek

Z lek. med. Andrzejem Kosydarem, specjalistą chorób wewnętrznych, nefrologiem, ordynatorem Oddziału...

Rehabilitacja przedoperacyjna. Optymalne przygotowanie pacjenta do zabiegu

Przygotowanie pacjenta do operacji jest zadaniem kompleksowym dla całego zespołu terapeutycznego.Nawet najlepiej wykonana operacja nie przyniesie pozytywnych...

Zdrowie na wiosnę

Po długiej, zimnej i szarej zimie przyszedł czas na pełen rozkwit. Zbliżającą się wiosnę czuć w powietrzu, więc trzeba przygotować się na jej powitanie. Co zatem można zrobić dla siebie, by czuć się zdrowo i tak też wyglądać? Po pierwsze właściwa...

zobacz więcej
Reklama

Slavinia - modne ubrania spod Sanoka w stylu urban folk

Z rodzinnych stron wyprowadzili się kilka...

Jak schładzać organizm podczas upałów

Katarzyna Grzebyk: Lato długo trzymało nas w niepewności, a teraz...

Torebki Czajkaczajka z Jasła kupują klienci z Azji, Australii i... Podkarpacia

Elżbieta Czajka ma do dyspozycji niewielką pracownię z jedną maszyną, dwoje własnych rąk do pracy, głowę pełną pomysłów oraz marzenia...

Dobroczynność i moda Basi Olearki na balu w Arłamowie

Już po raz trzeci w Hotelu Arłamów przez jeden wrześniowy weekend od 15 do 17 września królować będzie dobroczynność. Bal charytatywny SERCE BEZ GRANIC – BLIŹNIEMU SWEMU organizowany...

Do końca sierpnia za darmo zbadasz poziom cukru i zmierzysz ciśnienie

W rzeszowskim Centrum Leczenia Chorób Cywilizacyjnych Medicarpathia do końca sierpnia bezpłatne badania, które są najskuteczniejszą metodą walki z chorobami...

Reklama

Rzeszowska blogerka modowa w rozmiarze plus size

Na pytanie dlaczego zaczęła prowadzić bloga modowego odpowiada, że kocha modę i wszystko co jest z nią związane. Wydawać więc by się mogło, że to kolejny, na którym obejrzeć można aktualną...

Mistrz z wyprawy na Elbrus potrzebuje pomocy. Rusza bieg charytatywny

Tomek Brzeski, uczestnik ubiegłorocznej wyprawy Izabeli Zatorskiej na Elbrus i mistrz Polski w skialpinizmie, uległ w kwietniu poważnemu wypadkowi. Przyjaciele...

Przemyskie muzeum wyprodukowało klip promujący Przemyśl i młodych artystów

Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej wyprodukowało videoklip, który promuje Przemyśl oraz młodych artystów. Teledysk powstał w wyniku współpracy...

Harmonijne piękno na pokazie mody Basi Olearki

"Harmony" - premierę szóstej już kolekcji ubrań rzeszowskiej projektantki, Basi Olearki można było zobaczyć w sobotę na trzeciej edycji balu charytatywnego SERCE BEZ GRANIC – BLIŹNIEMU SWEMU zorganizowanego...

III Bieszczadzki Festiwal Sztuk z muzyką, chlebem i rękodziełem

W sobotę, 5 sierpnia warto wybrać się do Czarnej niedaleko Ustrzyk Dolnych, gdzie odbędzie się III Bieszczadzki Festiwal Sztuk. W programie występ bieszczadzkiego...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY