Reklama

O Mazowieckim wyrosłym z kultury humanistycznej i chrześcijaństwa

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 09-05-2017

Od lewej: prof. Andrzej Friszke, prof. Aleksander Hall, Henryk Woźniakowski, o.Maciej Zięba i Andrzej Brzeziecki. Fot. Patryk Ogorzałek

Od lewej: prof. Andrzej Friszke, prof. Aleksander Hall, Henryk Woźniakowski, o.Maciej Zięba i Andrzej Brzeziecki. Fot. Patryk Ogorzałek

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
To miało być spotkanie o Tadeuszu Mazowieckim, ale okazało się dyskusją o Polsce. - I z tego cieszyłby się najbardziej - stwierdził Andrzej Brzeziecki, asystent pierwszego premiera III Rzeczypospolitej, podczas poniedziałkowego spotkania w Filharmonii Podkarpackiej, w trakcie którego, jednego z najważniejszych polskich polityków ostatnich dekad wspominali: prof. Andrzej Friszke, prof. Aleksander Hall, Henryk Woźniakowski oraz Maciej Zięba OP.
 
Dokładnie 90 lat temu urodził się Tadeusz Mazowiecki, premier pierwszego, niekomunistycznego rządu po 1989 roku. Z tej okazji Wydawnictwo Znak opublikowało książkę "Architekt wolnej Polski. Świat wartości i idei Tadeusza Mazowieckiego", której inspiratorami byli prof. Tadeusz Pomianek, prezydent WSIiZ w Rzeszowie oraz prof. Aleksander Hall.
 
W książce znalazły się teksty napisane przez uczniów, współpracowników i przyjaciół premiera Mazowieckiego. Same okoliczności powstania książki też są niezwykłe, bo korzeniami sięgają do wizyty Tadeusza Mazowieckiego w maju 2013 roku  w Rzeszowie, kiedy to promował swoje wspomnienia „Rok 1989 i lata następne”. Na zaproszenie Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania spędził wtedy trzy dni na Podkarpaciu, a tamto publiczne wystąpienie było jednym z jego ostatnich. W październiku 2013 roku zmarł. 
 
"Architekt wolnej Polski. Świat wartości i idei Tadeusza Mazowieckiego" przypomina historię wybitnego intelektualisty i prawdziwie demokratycznego polityka, który umiejętnie łączył świat wartości podstawowych ze światem polityki, ale i staje się pretekstem do dyskusji o dzisiejszej Polsce. Tak też było w trakcie poniedziałkowego spotkania.
 
Mówił o tym m.in. prof. Aleksander Hall, który pisząc o Mazowieckim, przypomina, że był przedstawicielem dojrzałego patriotyzmu, pozbawionego kompleksów prowadzących do idealizowania własnego narodu i przemilczania wad narodowych oraz faktów z przeszłości nieprzynoszących chwały i wymagających dojrzałych rozliczeń.
 
 
Od lewej: prof. Andrzej Friszke i Aleksander Hall. Fot. Patryk Ogorzałek
 
- Mazowiecki należał do najbardziej proeuropejskich polskich polityków - przypomniał Hall. - Ta postawa wynikała z jego pewności, że narody Europy łączą wspólne korzenie cywilizacyjne. Ze świadomości, że mają one wspólną kulturę. Był przekonany, że względy kulturowe, ekonomiczne, a także - może nawet przede wszystkim - polityczne i zewnętrznego bezpieczeństwa, wskazują miejsce Polski w Unii Europejskiej. Pragnął, by Polska szanowała podmiotowość człowieka i była zakorzeniona w Europie. Wynikało to z tego, że był chrześcijańskim personalistą.
 
Był ciekaw każdego człowieka i otaczał się ludźmi, z którymi nie zawsze się zgadzał, ale w których dostrzegał autentyczność i zaangażowanie.
 
- Jednocześnie byłby wstrząśnięty obecnym kursem polskiej polityki zagranicznej - dodał prof. Hall.
 
Reklama
Sama droga życiowa Mazowieckiego była długa i skomplikowana. Naznaczona osobistymi tragediami związanymi ze śmiercią pierwszej, a potem drugiej żony. Do dziś Mazowieckiemu bywa wypomina uległość wobec komunistów i publikowanie w latach 50. XX wieku tekstów propagandowych wychwalających m. in. kolektywizację. Sam Mazowiecki wielokrotnie nad tym ubolewał i za to przepraszał. Jednocześnie od końca lat 70. mocno angażował się w działalność opozycji i był jednym z najważniejszych strategów Solidarności - swoim życiorysem udowodnił, jak wiele dobrego zrobił do Polski. 
 
Jak ważna w życiu Tadeusza Mazowieckiego była też religijność, ale ta nie ostentacyjna, mówił o. Maciej Zięba. Jak wiele dobrego zrobił dla szerzenia katolicyzmu otwartego, choć i on nie uniknął rozczarowań, gdy pod koniec swego życia stwierdził: Czekam, aż polski katolicyzm będzie bardziej chrześcijański.
 
Ojciec Zięba przypominał także o nieustannym dialogu, jaki prowadził Mazowiecki, a który tak często jest dziś lekceważony przez polityków. - Równie ważny jest intelektualny kościół elit jak i katolicyzm ludowy - mówił. - Budowa otwartego katolicyzmu ciągle trwa i nie można radykalni stwierdzać, że to się nie udało. 
 
Na fali współczesnej debaty o przyszłości Unii Europejskiej, Henryk Woźniakowski, filozof, tłumacz i publicysta, przypomniał, że dla Tadeusza Mazowieckiego, było oczywiste, że Polska będzie w strefie wpływu Wschodu, albo Zachodu Europy i przynależność do Zachodu była czymś  naturalnym. Czegoś takiego, jak Polska środka nie ma.
 
 
Od lewej: Henryk Woźniakowski i o. Maciej Zięba. Fot. Patryk Ogorzałek
 
- Podobnie jak Robert Schuman, Tadeusz Mazowiecki był przekonany o trwałości narodów, o możliwości ich odrębnej, a przecież wspólnej koegzystencji w ramach zjednoczonej Europy - przypomniał Woźniakowski. - Silna  Polska w wielkiej i silnej Europie była jedną z głównych, a może i najważniejszą spośród idei pierwszego premiera III RP.
 
Prof. Andrzej Friszke, który z Tadeuszem Mazowieckim zaprzyjaźnił się w latach 80. XX wieku, w czasie wydawania "Tygodnika Solidarność", gdzie Mazowiecki był redaktorem naczelnym, a on szefem działu historycznego, nawiązał do najważniejszych wartości, jakie według byłego premiera powinny być realizowane w życiu publicznym.
 
- To podmiotowość człowieka, społeczeństwa i państwa, tworzenie realizujących je struktur życia społecznego  i politycznego. Dlatego tak ważne jest porozumienie co do wartości podstawowych oraz dbałość o kulturę polityczną, w tym kulturę walki politycznej. W perspektywie Tadeusz Mazowiecki widział Polskę mocną poprzez zdolność współdziałania Polaków w najważniejszych sprawach, a także zmierzającą do integracji z Zachodem rozumianym jako wspólnota wartości wyprowadzonych z chrześcijaństwa i kultury humanistycznej.
 
W trakcie spotkania wiele też było pytań związanych z życiem Tadeusza Mazowieckiego oraz czasem, kiedy sprawował urząd pierwszego premiera III RP. Jak oceniałby obecną sytuację w Polsce i Europie? Można tylko domniemywać, ale na pewno był zatroskany o Polskę i już kilka lat temu bolał nad głębokim podziałem politycznym Polaków. Samą zaś Europę widział też jako przestrzeń emocji, nie jedynie  bezdusznych liczb i tych emocji na pewno dziś by mu brakowało w dyskusji o przyszłości Unii Europejskiej.

KOMENTARZE

Portrety kobiet modnych

To wspaniała modowa podróż w czasie. Na wystawie fotografii "Moda kobieca przełomu XIX i XX wieku" w...

Ortyl marszałkiem? "Są rozważane różne warianty"

W porządku obrad poniedziałkowej sesji sejmiku...

Leszek Możdżer o muzyce, Polsce i ... awangardowej modzie

Leszek Możdżer, rocznik 1971. Absolwent gdańskiej Akademii Muzycznej, pianista, kompozytor, twórca muzyki filmowej i teatralnej, aranżer, producent, dyrektor artystyczny festiwalu...

Korona Europy coraz bliżej

Maciej Śliż, Jarosław Herbert, Łukasz Godek i Maciej Brożyna, pracownicy naukowo-dydaktyczni Wydziału Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego, są coraz bliżsi zakończenia sukcesem realizacji projektu Korona Europy, choć czeka ich...

zobacz więcej
Reklama

Saksonka na rzeszowskim Zamku

Joanna von Stein zu Jettigen (1723 - 1783) druga żona Jerzego Ignacego Lubomirskiego (1687-...

Świat rzeszowskich rzemieślników. Kapelusze od pani Stasi

Pochodzi z Kresów, z Dobromila. Szczęśliwy przypadek sprowadził ją do Rzeszowa, gdzie od kilku dekad prowadzi kultowy biznesy. Najpiękniejsze kapelusze w mieście od zawsze...

Janusz Szuber uhonorowany statuetką VIP magazynu VIP BIZNES&STYL

W Muzeum Historycznym, miejscu szczególnym dla Janusza Szubera, ten wybitny polski poeta, felietonista i eseista na stałe związany z Sanokiem, odebrał statuetkę VIP...

Kasowski - od fotograficznej pasji po zakład w Rzeszowie

Na ulicy Kościuszki w zakładzie fotograficznym Franciszka Kasowskiego spotykać można każdego, kto kocha dobrą fotografię. Początki kultowej dziś firmy sięgają lat 80-tych. Cztery...

Reklama

Pola Minster: Kobiety zawsze będą miały trudniej w życiu

Z Polą Minster, artystką malarką, której wystawa gościła w rzeszowskiej Galerii TO TU w Rzeszowie rozmawia Alina Bosak.

Ryszard Dudek żegna BWA wystawą. Obok akcja-interpretacja

"Trzydziestoośmioptyk" to cykl obrazów, które Ryszard Dudek namalował w 2016 i 2017 roku – ostatnim roku swojej pracy w BWA. Dyrektor rzeszowskiego Domu Sztuki odchodzi na emeryturę...

Powrót Abrahama. Ocaleni Żydzi z Podkarpacia

Nie byłoby dziś licznej gromadki dzieci i wnuków Abrahama Segala z Izraela, gdyby nie Cwynarowie z Markowej. Jego losy udało się lepiej poznać w 2004 roku, kiedy w Markowej odsłaniano pomnik poświęcony...

Z getta w Rzeszowie do Hollywood. Roman Harte, ocalony Żyd z Podkarpacia

Na grobie Wiktorii i Józefa Ulmów w Markowej jest napis "Kto ratuje jedno życie, jakby świat cały ratował". To tutaj, w muzeum ich imienia, które...

Odeszli w ostatnim roku...

W ostatnim roku pożegnaliśmy wiele osób zasłużonych i związanych z Podkarpaciem. Przypominamy sylwetki kilku postaci ważnych dla regionu.

zobacz więcej

POLECANE

VIP Wrzesień-Październik

VIP Wrzesień-Październik
w numerze m.in.:

• Ryszard Jania - w motoryzacji ważny jest sojusz! • Prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc • Cerkamed jeszcze pokaże • Dzisiejsza Rosja • Ocaleni Żydzi z Podkarpacia
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY