Reklama

Cmentarz Łyczakowski i wielka historia lwowskiego dziennikarstwa

A A A
Alina Bosak

Dodano: 30-10-2017

Fot. Alina Bosak

Fot. Alina Bosak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›

W 20-leciu międzywojennym we Lwowie ukazywało się 1000 tytułów prasowych, a miasto było jednym z najważniejszych ośrodków kultury i nauki w Polsce. Nad treścią gazet pracowały setki dziennikarzy. Od ośmiu lat ich groby na Cmentarzu Łyczakowskim odszukują dziennikarze z Podkarpacia. A przed Wszystkimi Świętymi wyrusza z Rzeszowa specjalna ekipa porządkowa, by oczyścić mogiły. W tym roku do Lwowa pojechała grupa 20 osób wsparta przez rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej.

Wszystko zaczęło się od Jolanty Danak-Gajdy, dziennikarki Radia Rzeszów. W 2009 roku przygotowała audycję o akcji polskich prawników, którzy zebrali pieniądze na remont znajdującego się na Cmentarzu Łyczakowskim grobu Juliusza Makarewicza, autora kodeksu karnego z 1932 roku. Grobowiec prawnika był jednym z tysięcy polskich grobów niszczejących na najsłynniejszym lwowskim cmentarzu. To wtedy wymyśliła i od razu wprowadziła w czyn akcję opieki dziennikarzy nad grobami nieżyjących kolegów po fachu, którzy spoczywają na Cmentarzu Łyczakowskim. Z pomocą archiwistów odszukała mogiły około 50 żurnalistów i z paroma przyjaciółmi pojechała do Lwowa, by je uporządkować. Od 2009 roku wyjazdy są kontynuowane. Organizuje je Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, a  w tym roku wyprawie patronował Instytut Pamięci Narodowej oddział w Rzeszowie. Kilkunastu dziennikarzom towarzyszyli z ramienia IPN - dr Piotr Szopa i Katarzyna Gajda.

Byli reprezentanci radia i prasy, także magazynu VIP Biznes&Styl, a równolegle Telewizja Rzeszów przeprowadzała swoją akcję „Światełko dla Łyczakowa”, w ramach której dowiozła do Lwowa zebrane wcześniej tysiące zniczy, by 1 listopada zapłonęły na lwowskim cmentarzu, stając się świadectwem pamięci Polaków o tym miejscu.

- Cieszy mnie, że ekipa dziennikarzy, którzy jadą przed listopadowym świętem sprzątać groby rozrasta się – mówi Jolanta Danak-Gajda. – Jeżdżą już nie tylko dziennikarze z Podkarpacia, ale także Warszawy i Tarnowa. A jeden z kolegów zaproponował, że za rok namówi druhów z ochotniczej straży pożarnej do wsparcia naszych wysiłków. W tym roku udało nam się odnieść mały sukces. Nasza koleżanka z Radia Rzeszów, Ewa Koch, odnalazła grób dziennikarza, którego nie mieliśmy na naszej mapie – Leszka Wiśniowskiego. Już z nagrobnej tablicy można się dowiedzieć, że była to postać nietuzinkowa. Był powstańcem węgierskim z 1948 r., przebywał na emigracji w Szwajcarii, po powrocie walczył w powstaniu styczniowym, a wcześniej założył „Gazetę Krajową” we Lwowie.   

Przy okazji pracy nad poszukiwaniem i upamiętnianiem miejsca spoczynku lwowskich dziennikarzy, można trafić na wiele ciekawych historii.

Reklama

- Grób Henryka Rewakowicza ucierpiał we wrześniu 1939 roku – opowiada Jolanta Danak-Gajda. - Trafił w niego pocisk. Rodzina po wojnie starała się szkodę naprawić. Odezwał się do mnie potomek tego dziennikarza, który mieszka we Wrocławiu i odkrył tajemnicę swojej rodziny. Ten pan nazywa się Krzysztof Urbański. Jego dziadek Urbański był leśniczym w okolicach Łańcuta. Okazuje się, że w leśniczówce Budy Łańcuckie, gdzie przez lata mój tato był leśniczym i gdzie ja też mieszkałam. Nazwisko Urbański było mi znane. W tej leśniczówce była siedziba przedstawiciela rządu londyńskiego na powiat łańcucki. Są też inne związki. W tej leśniczówce w czasie wojny ukrywał się lwowianin Bolesław Opałek, szef Towarzystwa Przyjaciół Lwowa i Kresów Południowowschodnich, który niegdyś pracował w Radiu Rzeszów.          

Wiele rodzin pamięta o swoich potomkach spoczywających na Cmentarzu Łyczakowskim, ale obawiają się wyjazdu na Ukrainę. Taką osobą jest Ewa Guski, praprawnuczka Ludwika Inlendera. – Za sprawą męża, który był Niemcem, trafiła do Dusseldorfu i tam obecnie mieszka – opowiada Jolanta Danak-Gajda. - Wciąż szuka grobu swojego pradziadka, ponieważ według rodzinnego pamiętnika, jest on pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim. Nie udało się tego na razie potwierdzić. W grobie Inlenderów, który odnaleźliśmy, jest pochowany brat jej dziadka Władysław. Wciąż więc szukamy grobu Ludwika. W tamtym roku próbowaliśmy go zaleźć na innym cmentarzu Lwowa – Janowskim. Na razie bez powodzenia. 

  

- W latach 1918-1939 we Lwowie ukazywało się 1000 tytułów prasowych. Pod tym względem Lwów wyprzedzał Kraków – przypominał dr Piotr Szopa. – Swoje periodyki wydawało każde stowarzyszenie, uniwersyteckie wydziały. Tak wielkie środowisko dziennikarskie tworzyli wybitni ludzie. Ich teksty wybijały się ogólnopolskim środowisku. Była nie tylko prasa. Polskie Radio Lwów, które zaczęło nadawać 15 stycznia 1930 roku, z niewielkiej rozgłośni stało się jednym z najpopularniejszych w Polsce. Audycja pt. Wesoła Lwowska Fala ze słynnym Szczepciem i Tońciem miała 6 mln słuchaczy.

Dr Piotr Szopa nakreślił obraz przedwojennego lwowskiego środowiska dziennikarskiego podczas spotkania w Klubie Galicyjskim, które odbyło się w ramach wyjazdu do Lwowa. Historyczny wykład był wstępem do dyskusji o roli dziennikarzy w kształtowaniu stosunków polsko-ukraińskich.

– Klub Galicyjski to pomysł, który zrodził się przy redakcji „Kuriera Galicyjskiego”, polskiej gazety wydawanej we Lwowie – mówi zaangażowany w działalność Klubu Galicyjskiego i współorganizujący wyjazd do Lwowa Andrzej Klimczak. - Ta inicjatywa trwa już od kilku lat. To polsko-ukraiński klub dyskusyjny, któremu przyświeca hasło, głoszone przez redaktora naczelnego „Kuriera Galicyjskiego” Mirosława Rowickiego: „Wolni z wolnymi, równi z równymi”. Dyskusje dotyczą różnych tematów, najczęściej powracają te historyczne. Celem jest poszukiwanie dróg pojednania pomiędzy Polakami i Ukraińcami. Dzieje się to poprzez środowisko dziennikarskie i  ma dzięki temu szerszy oddźwięk społeczny. W Klubie Galicyjskim poruszamy temat, w których obie strony twardo trwają przy swoich stanowiskach i nie widzę tu rychłej poprawy i przekonania do kompromisów. Widocznie nie nadszedł jeszcze od tego czas. Ale trzeba o te dobre relacje dbać.   

 - Kiedy wędrujemy między grobami, poszukując dziennikarskich grobów, uświadamiam sobie, jak wielokulturowe i różnorodne było to środowisko - mówi Jolanta Danak-Gajda. - Przedwojenni dziennikarze Lwowa prezentowali różne poglądy społeczne i polityczne. Jakoś udawało im się żyć w jednym mieście i dyskutować, razem budować polską społeczność. Warto o nich pamiętać.


KOMENTARZE

Rzeszowianie na Nocy Muzeów

W sobotnią noc tysiące rzeszowian zamiast grilla, imprezy w ogródku, albo zwykłego snu, wybrało...

"Cisza przed burzą" ostatnie lato II RP" w wersji on-line

To było takie lato, kiedy coś "wisiało"...

Konferencja o NSZZ "Solidarność" na Politechnice Rzeszowskiej

Rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, Region Rzeszowski NSZZ "Solidarność" oraz Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza zapraszają na konferencję naukową...

Obejrzyj kultowy "Rejs" z IPN-em

Rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej zaprasza na "Filmowe wtorki z IPN" w rzeszowskim kinie "Zorza". W najbliższy wtorek, 12 stycznia, o godz. 18, będzie można obejrzeć kultowy "Rejs" w reż. Marka Piwowskiego.

zobacz więcej
Reklama

Od karabeli do katany. Płatnerz z Łańcuta

Antoni Adamski: W jaki sposób w XX wieku został Pan płatnerzem...

Beskid Niski. W dzikim ogródku z aniołami i widokiem na Cergową

Towarzystwo na wzgórzu między Iwlą a Teodorówką nieźle się dobrało. Hodowca kóz i psychiatra z Lublina, pani Leokadia z Kołobrzegu i producent kamiennych pieców...

Nie uważam, że wszystko w tym kraju musi być partyjne

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Dlaczego Fred Zinnemann nigdy nie wspominał o rodzinnym Rzeszowie?

Dlaczego Fred Zinnemann, kilkukrotny zdobywca Oscara, reżyser m.in. westernu "W samo południe", nigdy nie wspominał, że urodził się i wychował w Rzeszowie? - Dziadek...

Reklama

Nie żyje Rafał Potocki, dziennikarz Polskiego Radia Rzeszów

W czwartek wieczorem zmarł Rafał Potocki, reportażysta, reporter, wielokrotny szef letniej audycji Radio Biwak, znakomity dziennikarz i publicysta. We wrześniu skończyłby...

"Mężczyzna od kuchni." Życie to najlepsze, co mnie w życiu spotkało!

Z dr. Maciejem Ulitą, rzecznikiem prasowym Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Idalia Stochla

Mężczyzna od kuchni. Dlaczego Wujek Mati?!

Mateusz Wójcik (Wujek Mati) współwłaściciel rodzinnej firmy jubilerskiej SILVEXCRAFT oraz twórca marki Giorre, której tradycje sięgają połowy lat 80-tych. Wokalista i lider rzeszowskiego zespołu 0% Normy...

Dyrektor biblioteki uniwersyteckiej w zawodach Ironman na Hawajach

Dr Bożena Jaskowska, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego, spełniła swoje sportowe marzenie i uzyskała kwalifikację na Mistrzostwa Świata Ironman na Hawajach...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Entuzjazm był niebywały. Udało się scalić społeczeństwo. Zorganizowano państwo. Uruchomiono gospodarkę, dźwignięto przemysł i… wybuchła...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.