Reklama

Czyste powietrze w Rzeszowie? Są takie dni, że lepiej nie wychodzić z domu

A A A
Z MACIEJEM KUNYSZEM, wiceprezesem zarządu stowarzyszenia

Dodano: 17-01-2016

Maciej Kunysz. Fot. Katarzyna Grzebyk

Maciej Kunysz. Fot. Katarzyna Grzebyk

 
Katarzyna Grzebyk: Powietrze w polskich miastach jest bardzo zanieczyszczone, jak słychać ostatnio w komunikatach. Jak jest w Rzeszowie?
 
Maciej Kunysz: To zależy od dnia i pory roku. Najgorsza sytuacja w Rzeszowie panuje w okresie zimowym, kiedy mieszkańcy opalają domy materiałem kiepskiej jakości lub odpadami. Im zimniej, tym gorzej, a zwłaszcza kiedy mamy pogodę bezwietrzną i kiedy ten smog, który powstaje w naszych piecach, utrzymuje się i tworzy taką czapę nad naszym miastem.
 
Czy wiadomo, ile domów, budynków nadal jest niewłaściwie ogrzewanych?
 
Nie ma konkretnych danych dotyczących ilości palenisk, ale gdybyśmy policzyli ilość domów jednorodzinnych na takich osiedlach jak Słocina, Załęże, Drabinianka czy Zalesie, to w tych regionach sytuacja będzie najgorsza. Te regiony miasta nie są podłączone do sieci ciepłowniczej Rzeszowa. Tam gdzie budynki są stare i nie ma nowego budownictwa, w większości przypadków domy ogrzewane są starymi piecami na węgiel. Dane statystyczne dotyczące jakości powietrza są umieszczane zbiorczo co roku w raporcie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Od około trzech lat na stronie Urzędu Marszałkowskiego umieszczona jest mapa z prognozą jakości powietrza dla całego Podkarpacia i tam możemy zobaczyć, jaki jest stan bieżący oraz prognoza na najbliższe godziny.
 
Jak Rzeszów wypada na tle innych polskich miast?
 
Dla Rzeszowa ważne jest ukształtowanie terenu wokół miasta. Rzeszów leży na otwartym terenie i dość często wieją od nas wiatry wschodnie, które niosą masy w miarę czystego powietrza i to powietrze, które jest zanieczyszczone w mieście i okolicznych miejscowościach, jest wypierane. Robi się „przeciąg”, który dostarcza nam oddech. Na tle takich miast jak Zakopane, Dolny Śląsk, Kraków, które są w znacznie gorszej sytuacji i leżą w nieckach, gdzie powietrze może utrzymywać się bardzo długo, to na tle tamtych miast jest u nas inaczej. Nie powiem, że lepiej, bo w Rzeszowie też mamy dość częste przekroczenia pyłów zawieszonych PM10, PM2,5 i benzo(a)pirenu, czyli te substancje, które są dla nas niebezpieczne. W porównaniu z tamtymi miastami sytuacja u nas jest lepsza, ale nie jest dobra.
 
Co jeszcze wpływa na poziom zanieczyszczenia w Rzeszowie?
 
Samochody, które odpowiadają za emisję tlenków azotu i które wpływają na zanieczyszczenia wtórne, czyli to, co opadnie i co ruch kołowy wzbija z powrotem w powietrze. Na szczęście, coraz mniej jest na naszych drogach samochodów w złym stanie. Mimo to chyba każdemu kierowcy zdarzyło się choć raz jechać za takim samochodem, za którym widział czarną chmurę i musiał wyłączyć nawiew zewnętrzny, ale inspekcja drogowa, policja, służby miejskie coraz bardziej  rygorystycznie podchodzą do takich przypadków. Nie ma też u nas zbyt dużego przemysłu, który mógłby zanieczyszczać powietrze odczuwalnie. Owszem, zdarzają się fetory związane z oczyszczalnią ścieków, ale takiego przemysłu, który by zanieczyszczał nasze powietrze w porównaniu z emisjami bytowymi, wprowadzającymi najwięcej zanieczyszczeń, nie ma. Na poziom zanieczyszczenia w Rzeszowie mają wpływ głównie domy i samochody.
 
Co my, mieszkańcy możemy zrobić, żeby było lepiej?
 
Trzeba przede wszystkim zacząć od siebie. Dbać o to, czym palimy w swoich domach. Jeśli to jest węgiel, niech będzie dobrej jakości. Nie powinniśmy palić drewnem w piecykach, które nie są do tego przystosowane. W piecykach chałupniczej roboty drewno nie spala się całkowicie, wytwarza się mnóstwo substancji smolistych - benzopirenów. Najbardziej ekologicznym sposobem ogrzewania domu jest ogrzewanie gazowe, wsparte panelami słonecznymi, a najlepiej podłączyć się do miejskiej sieci ciepłowniczej, bo wtedy na jednym emiterze możemy założyć filtry i wiemy, co wypuszczamy do powietrza. Wysoki komin powoduje, że te zanieczyszczenia są rozpraszane wysoko w atmosferze. W przypadku samochodów - postawmy na dobrej jakości paliwo. Sprawny samochód to nie tylko oszczędność na paliwie, ale także oszczędność dla naszego zdrowia.
 
Wiele domów ogrzewanych jest ekogroszkiem. Czy rzeczywiście jest on "eko"?
 
To zależy od producenta. Niestety, od lat 90. wiele firm jako chwytu marketingowego używa sformułowania "eko", ale za tym nic nie idzie. Niestety, w polskim prawie nie ma norm, które by konkretyzowały, jaki produkt możemy uznać za "eko". Jeżeli np. chciałbym sprzedawać węgiel z Rosji, zasiarczony, nieoczyszczony, też mógłbym go nazwać "eko", a efekt spalania tego węgla wyczulibyśmy wszyscy wokół. Trzeba więc sprawdzić u producenta, jaki jest poziom zasiarczenia i ile jest węgla w węglu. Łatwo też można sprawdzić jakość węgla po ilości popiołu. Im więcej popiołu zostaje, tym gorszej jakości jest węgiel. 
 
Reklama
Jak jeszcze możemy zapobiegać zanieczyszczeniu powietrza w naszym otoczeniu?
 
Bacznie je obserwować. Niestety, w Polsce przez były ustrój pokutuje przeświadczenie, że nie powinniśmy donosić na naszych sąsiadów i na współobywateli. Przechadzając się wieczorem po osiedlach rzeszowskich widzimy czarny, mocno cuchnący dym. Najczęściej są to palone odpady, plastiki, pety, resztki materiałów. Są to substancje bardzo niebezpieczne. Temperatura w piecach nie pozwala na dopalanie substancji palimy i wytwarza się mnóstwo rakotwórczych, trujących substancji chemicznych: beznooalfapiren, dioksyny, furany. One nie zabijają od razu. Diosksyny np. kumulują się w naszym ciele. Jeśli raz trafi do naszego ciała, nigdy go nie opuści, będzie nas truła do końca życia. Jest to substancja mutagenna, jedna z najsilniejszych trucizn znanych człowiekowi. Jedyny moment, kiedy dioksyna opuszcza ciało człowieka, to karmienie dziecka piersią. Ponieważ dioksyny są rozpuszczalne w tłuszczach, kobieta „częstuje” dziecko pokarmem i trucizną, którą sama wchłonęła. Nie tylko my się trujemy, trujemy następne pokolenie. Te substancje mocno wpływają na płodność człowieka, na błędy w kodzie genetycznym. Skutkami będą obarczane następne pokolenia.
 
Wśród polityków często panuje przekonanie, że wymiana pieców to koszty, a wprowadzenie norm jakościowych do paliwa do pieców jest kosztochłonne. Jednocześnie co roku państwo wydaje miliardy złotych na leczenie chorób osób narażonych na kontakt ze złej jakości powietrzem. To nie tylko leczenie, ale także absencja pracownika w pracy, a co za tym idzie spadek PKB, co w krajach wysoko rozwiniętych już od dawna jest zauważane.
 
Powinniśmy się raz na zawsze wyzbyć myśli, że jak raz wrzucę do pieca coś nieodpowiedniego, to przecież nic się nie stanie…
 
 Całkowicie trzeba wyzbyć się takiego przeświadczenia, gdyby tak pomyśleli wszyscy, to jakość powietrza nigdy się nie zmieni. Trujemy w ten sposób siebie i najbliższych. Bardzo podoba mi się hasło wymyślone przez dzieci z rzeszowskich szkół - „Chroń swe dzieci, nie pal śmieci”. Kiedy widzimy niebezpieczny dym, należy skontaktować się z urzędem miasta, urzędem gminy i zgłosić interwencję. Wójt czy prezydent ma obowiązek zareagowania na takie zdarzenie, to w ich rękach leży nasze zdrowie. To nie jest donoszenie. Palenie śmieci niesie ze sobą kary za niewypełnienie deklaracji, jakie złożyliśmy w czasie przystąpienia do Unii Europejskiej. Zobowiązaliśmy się do tego, że jakość powietrza będzie znacznie lepsza, że nowe prawo wpłynie na jego ochronę. A jak jest, wiemy - polskie miasta są w czołówce najbardziej zanieczyszczonych miast Europy. To niechlubny dla nas ranking. W perspektywie 2014-2020, w podkarpackim RPO mamy bardzo duże fundusze na zmianę tej sytuacji. Są to fundusze skierowane na termoizolacje, na wymianę sposobu ogrzewania naszych domów. 
 
Kto może skorzystać z tych pieniędzy?
 
Wszyscy. Był już ogłoszony konkurs dla administracji - jest to OŚ 3 RPO Czysta energia. Mogą z niej też korzystać gminy, ale ostatecznym beneficjentem może zostać zwykły Kowalski. Także spółdzielnie mieszkaniowe, podłączając bloki i kamienice do systemu miejskiego czy wymieniając piece w kotłowniach. Możliwości jest naprawdę dużo, jakie to będą projekty, będzie już zależało od pomysłu inwestora. Warto się zwrócić do urzędu marszałkowskiego i do punktów informacyjnych RPO.
 
Podsumowując, nie jest tak źle w Rzeszowie?
 
Nie, to nie tak. Są dni, że jakość powietrza w Rzeszowie jest bardzo zła. Kiedy jest bezwietrznie i bardzo mroźnie, nie powinniśmy spacerować, a zwłaszcza osoby mające problemy z układem oddechowym, alergicy, osoby starsze i małe dzieci naprawdę nie powinny wychodzić na zewnątrz.
 
Przecież nie słyszymy takich ostrzeżeń… Dlaczego? Nie są one podawane czy nie interesujemy się nimi?
 
Nie interesujemy się tym za bardzo. Dopiero gdy coś nas dotknie osobiście, zaczynamy więcej szukać na ten temat. W miejscach najbardziej narażonych za zanieczyszczenia organizujemy szkolenia i warsztaty dla dzieci - w tym roku w Rymanowie i Przemyślu, w zeszłym - w Jaśle i Krośnie, a dwa lata temu w Rzeszowie. Niestety, są to zbyt małe akcje, by uświadomić mieszkańców, a tylko przez świadomość zmienia się jakość naszego życia. Warto też zaglądać na prognozę krótkoterminową stanu jakości powietrza w województwie podkarpackim http://www.powietrze.podkarpackie.pl/ - tam można sprawdzić, jak wygląda benzoalfapiren, płyny zawieszone, zwłaszcza PM2,5, bo on przedostaje się przez błonę w pęcherzykach płucnych i jest bardzo niebezpieczny, ponieważ jest nośnikiem substancji rakotwórczych i toksycznych i z krwią wędruje do wszystkich zakamarków naszego ciała. 
 
Ale cieszymy się z zielonych płuc regionu - Bieszczadów. Czy one nam coś dają?
 
Niewiele. Nawet jeżeli wiatr wieje od Bieszczad, to przecież z tamtej strony mamy Przemyśl.

KOMENTARZE

Kongres 60 milionów - Globalny Zjazd Polonii w Jasionce

Anna Maria Anders, pełnomocnik premiera...

Biznes też może być EKO

Jakim obowiązkom względem ochrony środowiska podlegają firmy? W jaki sposób nowoczesne przedsiębiorstwa mogą chronić środowisko? Jakie istnieją możliwości finansowania proekologicznych działalności? I wreszcie, jakie korzyści ekonomiczne...

Ekologiczna twarz Greinplastu

Jednym z wyznaczników nowoczesnej firmy jest jej podejście do spraw ekologii. Ogólnoświatowy proekologiczny trend skłania przedsiębiorstwa do wybierania rozwiązań, które nie ingerują w środowisko naturalne, a także wykorzystują jego...

zobacz więcej
Reklama

Od karabeli do katany. Płatnerz z Łańcuta

Antoni Adamski: W jaki sposób w XX wieku został Pan płatnerzem...

Beskid Niski. W dzikim ogródku z aniołami i widokiem na Cergową

Towarzystwo na wzgórzu między Iwlą a Teodorówką nieźle się dobrało. Hodowca kóz i psychiatra z Lublina, pani Leokadia z Kołobrzegu i producent kamiennych pieców...

Nie żyje Rafał Potocki, dziennikarz Polskiego Radia Rzeszów

W czwartek wieczorem zmarł Rafał Potocki, reportażysta, reporter, wielokrotny szef letniej audycji Radio Biwak, znakomity dziennikarz i publicysta. We wrześniu skończyłby...

Dlaczego Fred Zinnemann nigdy nie wspominał o rodzinnym Rzeszowie?

Dlaczego Fred Zinnemann, kilkukrotny zdobywca Oscara, reżyser m.in. westernu "W samo południe", nigdy nie wspominał, że urodził się i wychował w Rzeszowie? - Dziadek...

Reklama

Nie uważam, że wszystko w tym kraju musi być partyjne

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Mężczyzna od kuchni. Dlaczego Wujek Mati?!

Mateusz Wójcik (Wujek Mati) współwłaściciel rodzinnej firmy jubilerskiej SILVEXCRAFT oraz twórca marki Giorre, której tradycje sięgają połowy lat 80-tych. Wokalista i lider rzeszowskiego zespołu 0% Normy...

"Mężczyzna od kuchni." Życie to najlepsze, co mnie w życiu spotkało!

Z dr. Maciejem Ulitą, rzecznikiem prasowym Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Idalia Stochla

Dyrektor biblioteki uniwersyteckiej w zawodach Ironman na Hawajach

Dr Bożena Jaskowska, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego, spełniła swoje sportowe marzenie i uzyskała kwalifikację na Mistrzostwa Świata Ironman na Hawajach...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Entuzjazm był niebywały. Udało się scalić społeczeństwo. Zorganizowano państwo. Uruchomiono gospodarkę, dźwignięto przemysł i… wybuchła...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 58

VIP Biznes&Styl Nr. 58
w numerze m.in.:

• JIVR Bike z Mielca • Nauka uprawiana w symbiozie z biznesem • Lekarz, który zaraził się wirusem podróży • Twarze Podkarpacia. 10 lat VIP Biznes&Styl • Plakaty Wiesława Grzegorczyka • Kongres TSLA Expo 2018 Autosan wstaje z kolan • 50 lat zapory i elektrowni
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.