Reklama

W mieleckiej, najstarszej polskiej strefie ekonomicznej królują polskie firmy

A A A
Z Krzysztofem Ślęzakiem, dyrektorem Oddziału Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. w Mielcu, zarządzającym Specjalną Strefą Ekonomiczną EURO-PARK MIELEC, rozmawia Alina Bosak.

Dodano: 02-02-2016

Fot. Tadeusz Poźniak

Fot. Tadeusz Poźniak

SSE EURO-PARK MIELEC to dziś prawie 1,5 tys. ha gruntów w 28 lokalizacjach, na terenie pięciu województw - podkarpackiego, lubelskiego, małopolskiego, śląskiego i nawet zachodniopomorskiego. Ale największa część strefy znajduje się w Mielcu, gdzie 20 lat temu wszystko się zaczęło...
 
Tak. Strefa powstała w 1995 roku i była pierwszą w Polsce. W tamtym czasie załamał się wschodni rynek zbytu i WSK PZL-Mielec z dnia na dzień straciło zamówienia. W fabryce pracowało 20 tysięcy ludzi, przy czym liczba mieszkańców Mielca wynosiła nieco ponad 60 tysięcy. W zasadzie z każdej rodziny ktoś pracował w WSK PZL-Mielec. To był dramat dla miasta. Kilkanaście tysięcy ludzi protestowało pod budynkiem administracyjnym Zakładów Lotniczych. W listopadzie 1992 roku do strajkującej załogi przyjechał minister przemysłu i handlu Wacław Niewiarowski. Po długich negocjacjach podpisano porozumienie, w którym rząd zobowiązał się do utworzenia w mieście modelowej, specjalnej strefy ekonomicznej. Jeszcze końcem 1992 roku na zlecenie ministra Niewiarowskiego Agencja Rozwoju Przemysłu ogłosiła międzynarodowy przetarg. Prace nad skonkretyzowaniem pomysłu na funkcjonowanie strefy w Mielcu rozpoczęła irlandzka firma Shannon Development (związana z IDI - International Development Ireland - i posiadająca doświadczenie w zarządzaniu odnoszącą duże sukcesy specjalną strefą ekonomiczną w Shannon). Strefa w Mielcu miała być projektem pilotażowym, kolejne planowano wprowadzać trzy lata później w miejscach dotkniętych bezrobociem strukturalnym, ale już po roku powstała strefa katowicka i suwalska. A potem kolejne. Teraz mamy w Polsce 14 specjalnych stref ekonomicznych. Każdą z kilkudziesięcioma lokalizacjami. 
 
Prezes Cobi, firmy, która jako jedna z pierwszych - zezwolenie nr 12 - uruchomiła produkcję w mieleckiej strefie, powiedział, że gdyby 20 lat temu nie zaproponowano specjalnych ulg dla inwestorów w Mielcu, to może dziś produkowałby klocki w Chinach. Z drugiej strony, nie wszyscy, którzy byli w strefie pierwsi przetrwali do dziś. Komu się udało?

Nie wszystkie pomysły pierwszych inwestorów były dobre, ale wiele z tamtych biznesów wciąż się rozwija. Niektóre firmy się przekształciły. Pierwsze zezwolenie otrzymała polska firma Agmar-Telecom, produkująca osprzęt dla telekomunikacji. Działa do dziś. Druga była Wytwórnia Zespołów Kooperacyjnych PZL Mielec, branża lotnicza. Nadal istnieje. Trzeci inwestor - polski producent obuwia nie podjął się inwestycji w strefie. Z 10 pierwszych firm ponad połowa przetrwała. 
 
A pierwszy zagraniczny inwestor?
 
Zezwolenie numer pięć. To było Polsko-Koreańskie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe JOONGPOL. Nadal prowadzi działalność w mieleckiej SSE. Chociaż obecnie to już kapitał macedoński.
 
Strefy miały być "na chwilę". Pierwszych zezwoleń udzielano na 20 lat. Tymczasem ich działalność jest przedłużana.
 
Najpierw wydłużono okres funkcjonowania strefy mieleckiej do 2017 roku, następnie wszystkich specjalnych stref ekonomicznych w Polsce do 2020, a ostatnio do 2026 roku. Mamy nadzieję, że nie jest to ostateczna data określająca granicę czasową dla działania SSE. Specjalne strefy ekonomiczne istnieją przecież w całej Unii Europejskiej. Są natomiast pomysły, by działalności stref w Polsce nie ograniczać czasowo, a na czas określony dawać jedynie zezwolenia na działalność w strefie. To wyjście rozsądne i akceptowane w UE. 
 
Największy sukces mieleckiej SSE? Inwestor, który okazał się kluczowy? 
 
Pierwszym dużym inwestorem także była polska spółka - BRW, producent frontów meblowych i mebli. Zaraz po nim, w 1997 r. Kronowood, obecny Kronospan. Co ciekawe, to właśnie Kronospan namówił BRW do inwestycji w Mielcu. A potem pojawiła się firma z branży automotive, będąca dziś największym pracodawcą w strefie - Lear. Zatrudnia 6,5 tysiąca osób w zakładach w Mielcu i Jarosławiu, głównie kobiety. Produkuje wiązki elektryczne do samochodów osobowych i poszycia siedzeń samochodowych.
 
Wygląda na to, że ten pierwszy kapitał był głównie polski.
 
To jest dla mieleckiej strefy charakterystyczne - że jest tu bardzo wiele polskich firm. Wprawdzie, patrząc na zainwestowane kwoty, dwie trzecie to kapitał zagraniczny, a jedna trzecia - polski, ale jeśli chodzi o liczbę przedsiębiorców - jest odwrotnie. Dwie trzecie firm w strefie to polskie biznesy. Ta sytuacja teraz się zmienia. Strefa powiększyła obszar, świetnie rozwijają się okolice Rzeszowa i np. w podstrefie Trzebownisko dominują firmy zagraniczne - MTU, Borg Warner.     
 
W rozmowach o specjalnych strefach ekonomicznych padają czasem uwagi, że skuszeni ulgami zagraniczni inwestorzy, budują tylko montownie, które łatwo przenieść, jeśli w innym miejscu na świecie produkcja okaże się tańsza. 
 
To niesprawiedliwe uproszczenie. Owszem, są i takie firmy, ale też potrzebne, ponieważ dają zatrudnienie mniej wykwalifikowanym pracownikom. Kiedyś, w Szczecinie, bo i tam mamy podstrefę, w rozmowie o tym, jakiego inwestora potrzebują na tamtych terenach, takie właśnie padło zdanie: że powinna być to firma nie tyle zajmująca się skomplikowanymi technologiami, co taka, która zatrudni 2 tysiące osób. Bo fachowcy nie mają tam problemu ze znalezieniem pracy. 
 
Reklama
A dlaczego SSE EURO-PARK MIELEC otwiera podstrefę w Szczecinie, a np. Kraków zajmuje się terenami w Boguchwale?
 
Kiedyś istniała w ministerstwie gospodarki mapa podziału terytorium dla poszczególnych stref, ale przestano się nią kierować. Trochę tu namieszała polityka, trochę inne czynniki. Przykładowo, kiedy koreańskie LG chciało zainwestować w Kobierzycach, blisko rok negocjowano z zarządem Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Koreańczycy żądali bardzo dużej pomocy publicznej - gruntów przygotowanych, jak nigdzie w Polsce i to za „złotówkę". Wałbrzyska strefa nie była w stanie sprostać tym wymaganiom, bo oznaczałoby to dla niej upadłość. W sierpniu 2005 roku wycofała się z rozmów, a że rząd bardzo chciał zatrzymać tego inwestora, zadanie spadło na nas. Ostatecznie Koreańczycy podpisali 8 września 2005 roku umowę z Tarnobrzeską Specjalną Strefą Ekonomiczną, której podstrefą objęto grunty w Kobierzycach. A ja zostałem oddelegowany do wprowadzenia LG na ten teren. Dlaczego umowy nie podpisał SSE EURO-PARK MIELEC? Ponieważ mieliśmy wtedy określony okres funkcjonowania do 2015, a tarnobrzeska - do 2017 roku. Mimo, że obiecywaliśmy spółce obsługującej Koreańczyków, że nasza działalność zostanie przedłużona, woleli mieć to już zagwarantowane w dokumentach. To pokazuje, jak różne względy decydowały o tym, gdzie powstawały podstrefy.
 
Strefy wciąż się rozszerzają?
 
Nie można w Polsce zwiększać liczby stref, natomiast można zwiększać ich obszar. Kiedyś strefy miały obejmować łącznie 12 tys. ha, następnie 20 tys. ha, a teraz 25 tys. ha. Czy ten areał będziemy nadal zwiększać? Trudno powiedzieć. Na razie Unia Europejska powiedziała: nie. W tej chwili powierzchnia stref wynosi ok. 20 tys. ha. Wobec tego jest jeszcze możliwość rozszerzania o następne 5 tysięcy ha. Jednak mało jest już poza strefami gruntów odpowiednio przygotowanych. Gminy się starają, ale jest coraz mniej środków unijnych na uzbrajanie terenów. Poza tym, wiele gruntów już będących w strefach wciąż jest wolnych. My w tej chwili mamy ponad 480 ha do zaoferowania inwestorom, a zagospodarowanych - około 1000 ha. 

Jak duże jest zainteresowanie firm wejściem do strefy?
 
Zaskakujące. Wydawało się, że boom będzie w 2014 roku. Ponieważ zmieniało się prawo i wszystkie strefy wydawały wtedy rekordową liczbę zezwoleń. Sądziliśmy, że potem nastąpi chwilowy spadek zainteresowania inwestorów. Tymczasem w 2015 roku w strefie mieleckiej pobiliśmy kolejny rekord, wydając najwięcej zezwoleń w Polsce – 32, z których 3 to kapitał zagraniczny. Firmy zadeklarowały inwestycje na poziomie 747 mln zł i zatrudnienie 1200 nowych pracowników oraz utrzymanie 1950 dotychczasowych miejsc pracy. 
 
A w tym roku?
 
Pracujemy nad kolejnymi zezwoleniami, rozmawiamy z inwestorami. W styczniu wydaliśmy dwa zezwolenia, a następne są w procedurach. To duże zainteresowanie wynika stąd, że w regionach wschodniej Polski mamy wyższy poziom pomocy publicznej niż na zachodzie kraju. Inwestując u nas, na Podkarpaciu czy Lubelszczyźnie, gdzie mielecka SSE ma ofertę gruntów do zagospodarowania, duży przedsiębiorca może liczyć na wyższy poziom publicznej, więc opłaca się tutaj inwestować. Znacznie też poprawiły się drogi. W swojej ofercie przedstawiamy Podkarpacie jako zagłębie specjalistów i fachowców w różnych gałęziach przemysłu, przeciwstawiając się opinii o regionie z tanią siłą roboczą. Dlatego angażujemy się w projekty edukacyjne, promowanie kształcenia zawodowego. Zależy nam rozwijaniu szkół zawodowych. Staramy się kojarzyć przedsiębiorców ze szkołami, aby kształcić nie bezrobotnych, ale osoby, które znajdą zatrudnienie w strefie. Stąd staże w firmach, klasy patronackie.
 
Dbamy też o inwestorów. U nas na miejscu mogą uzyskać pozwolenie na budowę, pomoc na różnych etapach realizacji inwestycji. Oferujemy im nawet gotowe hale przemysłowe. W ramach opcji inwestycyjnej „build-to-suit” proponujemy budowę obiektów „pod klucz”, według potrzeb przedsiębiorcy. Zrealizowaliśmy już 8 takich inwestycji i w tym roku rozpoczęliśmy budowę dwóch kolejnych. Powstają one na terenie, będącym naszą własnością. Gotowe obiekty oferujemy przedsiębiorcy w formie dzierżawy czy leasingu. Przy czym raty leasingowe traktujemy jako koszty kwalifikowane, co jest dla przedsiębiorcy bardzo opłacalne, potem hala staje się jego własnością. Świetnie układa się też współpraca z samorządami, które widzą korzyści z funkcjonowanie strefy - spada bezrobocie, a zwolnienia z podatku dochodowego, z których korzystają inwestorzy, szybko się zwracają - są wpływy dla gmin z podatków lokalnych od firm działających w strefie, a w otoczeniu większej firmy z reguły powstaje dużo mniejszych poddostawców - tworzy się sieć kooperacji, z pożytkiem dla całego regionu. Dlatego pracujemy nad nowym wnioskiem dotyczącym rozszerzenia mieleckiej strefy. Będzie dotyczyć Podkarpacia i Lubelszczyzny.
 
Co z zagospodarowaniem Parku Naukowo-Technologicznego Rzeszów-Dworzysko?
 
Teren jest bardzo dobrze przygotowany. Ale w tej chwili inwestorzy szukają nieco tańszych gruntów. Na razie udało się tam wydać jedno zezwolenie na prowadzenie działalności w strefie. Ale prowadzimy rozmowy, dotyczące bardzo dużych projektów inwestycyjnych na tym terenie.
 
 
 
 
  

KOMENTARZE

Loty z Modlina na wyspy Kanaryjskie

Lotnisko w Modlinie przejęło część ruchu lotniczego z lotniska Chopina w Warszawie...

Rekord w mieleckiej SSE. W 2018 specjalną strefą ma być cała Polska

47 zezwoleń na prowadzenie działalności na terenie SSE Euro-Park Mielec wydała w 2017 roku Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP). Firmy zadeklarowały nakłady...

Mielecki samolot bezzałogowy dla polskiego wojska

Przez kilka lat interdyscyplinarny zespół mieleckiej firmy Eurotech, we współpracy ze specjalistami z Politechniki Rzeszowskiej oraz Wojskowym Instytutem Technicznym Uzbrojenia z Zielonki, pracował...

zobacz więcej
Reklama

Nie uważam, że wszystko w tym kraju musi być partyjne

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Nie żyje Rafał Potocki, dziennikarz Polskiego Radia Rzeszów

W czwartek wieczorem zmarł Rafał Potocki, reportażysta, reporter, wielokrotny szef letniej audycji Radio Biwak, znakomity dziennikarz i publicysta. We wrześniu skończyłby...

Dlaczego Fred Zinnemann nigdy nie wspominał o rodzinnym Rzeszowie?

Dlaczego Fred Zinnemann, kilkukrotny zdobywca Oscara, reżyser m.in. westernu "W samo południe", nigdy nie wspominał, że urodził się i wychował w Rzeszowie? - Dziadek...

Reklama

Mężczyzna od kuchni. Dlaczego Wujek Mati?!

Mateusz Wójcik (Wujek Mati) współwłaściciel rodzinnej firmy jubilerskiej SILVEXCRAFT oraz twórca marki Giorre, której tradycje sięgają połowy lat 80-tych. Wokalista i lider rzeszowskiego zespołu 0% Normy...

"Mężczyzna od kuchni." Życie to najlepsze, co mnie w życiu spotkało!

Z dr. Maciejem Ulitą, rzecznikiem prasowym Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Idalia Stochla

Dyrektor biblioteki uniwersyteckiej w zawodach Ironman na Hawajach

Dr Bożena Jaskowska, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego, spełniła swoje sportowe marzenie i uzyskała kwalifikację na Mistrzostwa Świata Ironman na Hawajach...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Entuzjazm był niebywały. Udało się scalić społeczeństwo. Zorganizowano państwo. Uruchomiono gospodarkę, dźwignięto przemysł i… wybuchła...

Tomasz Stańko nie żyje. Genialny trębacz i ikona jazzu pochodził z Rzeszowa

Stańko, wybitny trębacz i kompozytor, od początku lat 60. XX w. należał do najważniejszych artystów sceny jazzowej – nie tylko polskiej...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.