Reklama

Ekonomista o "Rodzina 500+": obniżenie VAT-u lepsze niż rozdawanie pieniędzy

A A A
Z dr Arturem Chmajem, ekonomistą, rozmawia Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 29-03-2016

Dr Artur Chmaj. Fot. Tadeusz Poźniak

Dr Artur Chmaj. Fot. Tadeusz Poźniak

Jaromir Kwiatkowski: Od 1 kwietnia będzie można składać wnioski o wypłatę świadczeń wychowawczych w ramach programu Rodzina 500+. Sztandarowy program rządu Beaty Szydło przez jednych jest chwalony, inni go krytykują. Ale został uchwalony przez Sejm i trudno spodziewać się w nim szybkich korekt. Mimo to pokuśmy się o jego ocenę.

Dr Artur Chmaj: W Polsce mamy tak trudną sytuację demograficzną, że każda forma wsparcia rodzin jest czymś dobrym. Natomiast dobór metod tego wsparcia bywa kontrowersyjny i tak jest w przypadku programu Rodzina 500+. Nie sądzę, żeby potraktowanie wszystkich równo było dobrym i skutecznym narzędziem realizacji celów, jakie rząd chce osiągnąć. W przypadku rodzin bogatszych te 500 zł na dziecko nie będzie bodźcem do posiadania większej liczby dzieci. Podobnie w części rodzin najbiedniejszych, a także patologicznych. O odniesieniu do tej ostatniej grupy pytanie brzmi, czy te pieniądze rzeczywiście zostaną przeznaczone na dzieci. Czyli czy będzie tak, jak w reklamie projektu rządowego, że za te pieniądze będą mogły zostać sfinansowane dodatkowe lekcje języka obcego czy jakaś inna forma wydatków na dzieci. To pewnie będzie łatanie budżetów rodzin najbiedniejszych i finansowanie często wydatków innych niż te na dzieci.
 
Rzeczywiście, takie obawy się pojawiają. Ponadto wysuwane są też propozycje korekt, np. mniejsza stawka na dziecko w przypadku rodzin o wysokim progu dochodowym, objęcie tym programem np. samotnych matek z jednym dzieckiem itd.

Te rozwiązania, o których Pan mówi, tak naprawdę zmieniają charakter tego programu. Nie byłby to wtedy program prorodzinny, tylko pewna forma opieki społecznej. Rząd odpiera te propozycje argumentem, że to właśnie nie ma być opieka społeczna, tylko wsparcie rodzin.
 
Jestem za tym, żeby taki cel tego programu pozostał. Czy, Pana zdaniem, ten program, w jego obecnym kształcie, przyczyni się do zwiększenia dzietności w Polsce i okaże się programem prorozwojowym?
 
Odpowiedzieć na to pytanie będzie można dopiero za kilka lat. Po pierwsze dlatego, że potrzeba czasu na ten impuls prorozwojowy w rodzinach. Po drugie, biologia ma swoje prawa i okres prokreacji jednak chwilę trwa. Po trzecie, żeby wyłowić trend, czy faktycznie jest jakieś odbicie demograficzne w górę, potrzeba na to przynajmniej 3-4 lat. Na razie nie da się tego zrobić; to będzie tylko „wróżenie z fusów”. Proszę zapytać młodych rodziców, którzy w tej chwili utrzymują małe dzieci, jak wygląda w ich budżetach domowych koszt utrzymania takiej pociechy i w jakim stopniu 500 zł na dziecko jest w stanie ów koszt „osłodzić”. Obawiam się, że w niewielkim. Tak jak już mówiłem, rodziców bogatszych na pewno nie zachęci to do posiadania większej liczby dzieci. Program zadziała być może w przypadku części rodzin mniej zamożnych. Natomiast rodziny najbiedniejsze powinny otrzymać pomoc społeczną, a nie zasiłek prorozwojowy. Być może więc ten program jakieś skutki przyniesie, natomiast nie spodziewam się, by od razu zdynamizował on wskaźniki demograficzne.
 
Jest jeszcze jeden zasadniczy problem. W tym roku program 500+ jakoś się podobno zamknie finansowo. Ale co będzie w następnych latach? Czytałem głosy pełne obaw, czy w kolejnych latach będzie miał on zapewnione finansowanie. Czy Pan te obawy podziela?
 
Reklama
Trzeba powiedzieć, że na ten moment polskiego budżetu nie stać jeszcze na tak hojną pomoc, bo 500 zł to niby niedużo, ale w skali całego społeczeństwa to idzie w ciężkie miliardy i stanowi poważne obciążenie budżetu. Mało tego, pałeczka leży po stronie rządzących, dlatego że były zapowiedzi innych kosztownych projektów prospołecznych, np. darmowe leki dla emerytów, zmiany w zasadach przechodzenia na emeryturę itd. Zobaczymy, co z tego wyjdzie. Jeżeli rząd pójdzie dalej w kierunku wypłacania pieniędzy z budżetu, to kryzys finansów publicznych mamy pewny. Jeżeli rząd pohamowałby się w kwestii realizacji niektórych pomysłów, które zgłaszał jeszcze w kampanii wyborczej, no to mamy szansę. Mówiąc „mamy szansę”, mam na myśli to, że optymistycznie zakładam, iż będziemy mieli nadal wysokie tempo wzrostu gospodarczego, że będą rosły wpływy z podatków itd. Natomiast może być różnie, gdyż gospodarka ma to do siebie, że jest „7 lat tłustych i 7 chudych” lub – jak kto woli – jest się „raz na wozie, raz pod wozem”. Może się więc za chwilę okazać, że będzie kłopot z wykonaniem budżetu i może zabraknąć pieniędzy na ten i inne programy. To jest zarządzanie trochę na krawędzi ryzyka, jeśli chodzi o dopięcie budżetu nie tylko w tym roku, ale także w przyszłym. Do tego jeszcze dochodzi kwestia, co się będzie działo w niedalekiej przyszłości, bo problemy budżetowe i demograficzne to nie tylko program 500+, ale także np. przyrost emerytów. Powojenny wyż demograficzny akurat wkracza w wiek emerytalny; młodych ludzi, którzy pracują, jest coraz mniej; emigracja zarobkowa kwitnie i raczej nie ma widoków na to, że ci ludzie wrócą do Polski, w związku z czym problemy, z jakimi będziemy się musieli zmierzyć w najbliższych kilku-kilkunastu latach, są poważne. Pytanie, czy Polskę będzie stać na utrzymywanie takiego programu, jest pytaniem rozsądnym. 
 
No dobrze, jeżeli zatem nie program 500+, to co?
 
Ja, i zresztą nie tylko ja, postulujemy wsparcie jakby z drugiej strony: nie rozdawać pieniędzy wszystkim po równo, ale ulżyć tym, którzy rzeczywiście wydatkują pieniądze na dzieci. Wystarczyłoby obniżyć podatki pośrednie, chociażby VAT, na artykuły stricte dziecięce: ubranka niemowlęce, kosmetyki, później ołówki, kredki, piórniki itd. Czyli to wszystko, co jest potrzebne do wychowania dziecka. Mamy wtedy pomoc skierowaną dokładnie do tych, którzy wydają pieniądze na dzieci. To odwrócenie myślenia: zamiast rozdawania pieniędzy - takie instrumenty, które spowodują, że utrzymanie i wychowanie dziecka będzie tańsze. Takie ukierunkowanie pomocy jest skuteczne: są wydatki na dzieci, są oszczędności. Może więc trzeba zmiany filozofii myślenia? Zobaczymy.  
 

 
Celem programu Rodzina 500+ jest wsparcie rodziców wychowujących dzieci poprzez wypłacanie co miesiąc - aż do uzyskania przez dziecko pełnoletności - kwoty 500 zł dla drugiego i każdego kolejnego dziecka w rodzinie. Wsparcie będzie przyznawane bez względu na wysokość dochodów rodziny czy stan cywilny rodziców. Otrzymają je także rodzice i opiekunowie samotnie wychowujący dzieci, niezależnie od kwoty świadczeń alimentacyjnych. Rodziny o niskich dochodach otrzymają wsparcie także na pierwsze i jedyne dziecko, jeśli spełnią kryterium dochodowe.

KOMENTARZE

Ekonomista: Skutki Brexitu już są widoczne

Z dr. Arturem Chmajem, ekonomistą, dyrektorem Centrum Innowacji...

Ekonomista: Inflacja na bezpiecznym poziomie nakręca koniunkturę

Z dr. Arturem Chmajem, ekonomistą, dyrektorem Centrum Innowacji i Przedsiębiorczości Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, rozmawia Jaromir Kwiatkowski...

Ministrom pensję trzeba podnieść. Posłom - nie

Projekt nowelizacji ustawy, której skutkiem mają być podwyżki wynagrodzenia dla osób zajmujących kierownicze stanowiska w państwie, a więc premiera, prezydenta, ministrów, a także posłów oraz...

zobacz więcej
Reklama

Od karabeli do katany. Płatnerz z Łańcuta

Antoni Adamski: W jaki sposób w XX wieku został Pan płatnerzem...

Beskid Niski. W dzikim ogródku z aniołami i widokiem na Cergową

Towarzystwo na wzgórzu między Iwlą a Teodorówką nieźle się dobrało. Hodowca kóz i psychiatra z Lublina, pani Leokadia z Kołobrzegu i producent kamiennych pieców...

Nie żyje Rafał Potocki, dziennikarz Polskiego Radia Rzeszów

W czwartek wieczorem zmarł Rafał Potocki, reportażysta, reporter, wielokrotny szef letniej audycji Radio Biwak, znakomity dziennikarz i publicysta. We wrześniu skończyłby...

Dlaczego Fred Zinnemann nigdy nie wspominał o rodzinnym Rzeszowie?

Dlaczego Fred Zinnemann, kilkukrotny zdobywca Oscara, reżyser m.in. westernu "W samo południe", nigdy nie wspominał, że urodził się i wychował w Rzeszowie? - Dziadek...

Reklama

Nie uważam, że wszystko w tym kraju musi być partyjne

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Mężczyzna od kuchni. Dlaczego Wujek Mati?!

Mateusz Wójcik (Wujek Mati) współwłaściciel rodzinnej firmy jubilerskiej SILVEXCRAFT oraz twórca marki Giorre, której tradycje sięgają połowy lat 80-tych. Wokalista i lider rzeszowskiego zespołu 0% Normy...

"Mężczyzna od kuchni." Życie to najlepsze, co mnie w życiu spotkało!

Z dr. Maciejem Ulitą, rzecznikiem prasowym Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Idalia Stochla

Dyrektor biblioteki uniwersyteckiej w zawodach Ironman na Hawajach

Dr Bożena Jaskowska, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego, spełniła swoje sportowe marzenie i uzyskała kwalifikację na Mistrzostwa Świata Ironman na Hawajach...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Entuzjazm był niebywały. Udało się scalić społeczeństwo. Zorganizowano państwo. Uruchomiono gospodarkę, dźwignięto przemysł i… wybuchła...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 59

VIP Biznes&Styl Nr. 59
w numerze m.in.:

VIP Biznes&Styl Nr. 59 • Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.