Reklama

Ojciec Ludwik Wiśniewski troszczy się o Kościół. Książka jest dowodem

A A A
Rozmowa z dr. Wergiliuszem Gołąbkiem, rektorem Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, o książce o. Ludwika Wiśniewskiego ,,Nigdy nie układaj się ze złem. Pięćdziesiąt lat zmagań o Kościół i Polskę

Dodano: 18-05-2018

Fot. Copyright by Grażyna Makara / WSIiZ

Fot. Copyright by Grażyna Makara / WSIiZ

Alina Bosak: Jak doszło do wspólnego wydania przez WSIiZ i wydawnictwo WAM książki ojca Ludwika Wiśniewskiego, jednego z „niezłomnych” zakonników czasów PRL-u, który również dziś słynie z odwagi wypowiedzi, czym też przysparza sobie zarówno sympatyków, jak i antagonistów?

Dr Wergiliusz Gołąbek: Mija akurat okrągła, piąta rocznica spotkania, od którego zaczęła się praca nad tą książką. W 2013 roku prof. Tadeusz Pomianek, ówczesny rektor Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, obecnie prezydent WSIiZ, zaprosił do Rzeszowa, na spotkanie ze studentami Tadeusza Mazowieckiego. Premier Mazowiecki spędził u nas trzy dni. Zaproszenie przyjął wtedy także o. Ludwik Wiśniewski. Obecny był również prof. Aleksander Hall, minister w rządzie Mazowieckiego.W kampusie w Kielnarowej, razem z prof. Pomiankiem i prof. Chłopeckim, odbyliśmy wtedy z naszymi gośćmi wiele ważnych rozmów. Podczas jednego z wieczornych spotkań, w wąskim już gronie, pojawiła się propozycja, by o. Wiśniewski opublikował artykuły i teksty, zarówno te znane, jak i do tej pory nie drukowane, jak np. List otwarty do Edwarda Gierka z 1976 roku, dotyczący sytuacji polskiego Kościoła w PRL-u. Od pomysłu do wydania książki minęło parę lat, ponieważ o. Ludwik Wiśniewski wcale nie był przekonany, czy chce tej publikacji. Po kolejnym spotkaniu w Lublinie i namowach prof. Pomianka, podjął decyzję i książka w tym roku się ukazała. To zbiór publicystyki ojca Ludwika Wiśniewskiego.

Warto było o nią walczyć?

Ojciec Ludwik Wiśniewski, dominikanin, tocharyzmatyczny duchowny. W latach PRL-u pracował jako duszpasterz akademicki w Gdańsku, Lublinie, Wrocławiu i Krakowie. Nie angażował się politycznie, ale jego działalność na rzecz wolnej Polski była czymś niepowtarzalnym. Wokół niego gromadzili się ludzie, którzy chcieli zmieniać Polskę. W tym kręgu był m.in. Aleksander Hall. W1983 roku o. Wiśniewski wstąpił w obronie uwięzionego Władysława Frasyniuka, a jego wpływ na środowiska studenckie sprawił, że niemiecka Stasi umieściła, go na liście 60 najniebezpieczniejszych w ówczesnym czasie dla systemu ludzi. Podpadał władzy wtedy, ale i dziś nie jest otaczany wielką miłością. Z uwagi na to, że zawsze idzie pod prąd.

Prof. Tadeusz Pomianek w posłowiu do książki podkreśla, że myśl o. Ludwika Wiśniewskiego zasługuje na upowszechnienie tym bardziej, że do niedawna otoczony powszechnym szacunkiem zakonnik, stał się celem niewybrednych ataków, kwestionujących czystość jego intencji, a nawet wierność Kościołowi i Polsce. Ktoś pisał, że występuje przeciwko wolności Kościoła w Polsce.  Jego głos rzeczywiście jest za mało słyszalny? A może źle rozumiany?

Wszystko to, co pisał i pisze o. Ludwik Wiśniewski, wynikało i wynika z wielkiej troski właśnie o Polskę i o Kościół. On sięga bardzo głęboko, do niezniszczalnych wartości - fundamentów Kościoła, a nawet fundamentów Ewangelii. Życie Ewangelią jest trudne, stąd opór. U ojca Wiśniewskiego nie ma zgody na pewne doraźne działania, wchodzenie w świat doraźnych czynów i doraźnej polityki. Sprzeciwia się mariażowi Kościoła i polityki. Stąd jego List do Nuncjusza napisany w 2010 roku, czy też List do Biskupów z 2017 roku - oba zawarte w książce. Wynikają one z wielkiej troski o Kościół. Ks. prof. Michał Heller w książce pt. „Podglądanie Wszechświata” pisze, że większość ludzi płynie jak patyk z nurtem rzeki. O. Wiśniewski płynie często pod prąd. Często mówi prawdę, a prawda boli. Takich ludzi nie za bardzo się lubi, nie za bardzo się kocha.

Trzyma się tych samych zasad co za komuny? Kiedy był duszpasterzem akademickim spodobały mu się słowa Aleksandra Sołżenicyna. Pisarz, odbierając Nagrodę Nobla, wygłosił wykład pt. „Nie kłamać”. Bo system komunistyczny opierał się na kłamstwie. I to stało się programem o. Wiśniewskiego.

Tak. To jego program - nigdy nie kłamać, nigdy nie wchodzić w zło. Stąd teżw książce taki tekst jak List otwarty do Adama Michnika w sprawie stanu wojennego. Jego pierwodruk ukazał się w Gazecie Wyborczej w lutym 2001 roku i był polemiką do rozmowy Adama Michnika z generałem Kiszczakiem. Michnik pokazał w nim gen. Kiszczaka i gen. Jaruzelskiego w innym świetle. W jakimś stopniu uzasadniał ich decyzję i sam stan wojenny. Ojciec Wiśniewski, w liście sprzeciwia się szukaniu dobra w stanie wojennym. Wskazuje na pułapkę jaką jest wybór tzw. mniejszego zła i podkreśla, że zło jest po prostu złem.

Ta polemika powinna być wzorem toczenia debaty z zachowaniem szacunku dla osoby o innych poglądach. Umiejętnego argumentowania i krytycznego myślenia.

Reklama

W dyskusji nie powinno być obrzucania się błotem, obrażania oponenta, ale próba przekonania go o swoich racji. O. Ludwik Wiśniewski zaczyna list słowami: „Drogi Adamie”, bo od lat Michnika zna i szanuje, stara się go zrozumieć, ale nie zgadza się z jego stanowiskiem. Bo jest ono całkowicie sprzeczne z jego żelazną zasadą: „Nigdy nie układaj się ze złem”, o czym przypomina też tytuł książki. Polecam także lekturę wspaniałego eseju „Blask wolności”. Dzisiaj mamy problemy ze swoją wolnością. Ks. Tischner o Polakach i Polsce pisał, że otrzymaliśmy nieszczęsny dar wolności i nie wiemy, co z nią dalej robić, nie potrafimy z niej korzystać. Wolność łączy się z odpowiedzialnością. We wspomnianym eseju o. Wiśniewski odwołuje się do św. Tomasza z Akwinu, wielkiego doktora Kościoła, który również poruszał temat wolności i sumienia człowieka. One stoją u podstaw wolnego wyboru. Sumienie jest pierwszym czynnikiem, który mówi człowiekowi, co wybrać. Ten esej również spotkał się z krytyką niektórych środowisk. Ja zaś rozpoznaję w tym ciągłe odwoływanie się o. Wiśniewskiego do podstaw Ewangelii. Wszystkie jego teksty są też osadzone w duchu Soboru Watykańskiego II i odwołują się do tych wielkich konstytucji Soboru, jak „Lumen gentium”, „Gaudium et spes”. W Polsce jest z tym kłopot, zdajemy się wciąż funkcjonować wokół Trydentu. Moim zdaniem, w Polsce nie nastąpiła głęboka percepcja Soboru Watykańskiego II i stąd jest tyle nieporozumień. Tkwimy często w rygoryzmie trydenckim. Jeszcze raz podkreślę, teksty o. Wiśniewskiego wynikają z głębokiej troski o Kościół i Polskę.

Z polskim Kościołem jest tak źle?

Ostatnie badania pokazują, że uczestnictwo wiernych w praktykach kościelnych spada. Skąd to się bierze? W jednym z rozdziale o. Wiśniewski na przykładzie Holandii pokazuje, że tam, gdzie Kościół zbytnio miesza się do polityki, gdzie następuje mariaż Kościoła z tronem, Kościół zawsze przegrywa. Dlatego dominikanin przestrzega przed wchodzeniem w świat polityki.  

To też skłoniło ojca Wiśniewskiego do napisania Listu do Nuncjusza w 2010 roku, który jakimś trafem dostał się w ręce dziennikarzy Gazety Wyborczej i został opublikowany. To wtedy mocno podpadł Episkopatowi. W liście krytykował entuzjastów Radia Maryja, obrońców Krzyża pod pałacem prezydenckim. Mówił, że polskiemu Kościołowi zagraża ksenofobia, sekciarstwo i antysemityzm. Mowę Kościoła określa jako negatywną: „piętnujemy „zgniliznę” przychodzącą oczywiście z Zachodu, ujawniamy „sprzysiężone siły”, chcące zniszczyć chrześcijaństwo, a nie potrafimy przemawiać z miłością do zagubionego człowieka.” To jego słowa, których się nie wyparł, chociaż może złagodziłby ton, gdyby wiedział, że ujrzą światło dzienne.

Słowa mocne, ale wynikające z troski o to, by Kościół wrócił do źródeł, do fundamentów Ewangelii, której głównym przesłaniem jest Bóg pełen miłości, Bóg miłosierdzia. Z tej perspektywy nie da się patrzeć na drugiego człowieka jak na autonomiczną jednostkę, która posiada taką samą godność jak i ja. Ks. Tischner w filozofii dialogu mówił, że jeżeli dla mnie Ja jestem najważniejszy, również Ty jesteś najważniejszy.Ja i Ty są tak samo ważne.

W rozmowie z Jackiem Żakowskim, w 1984 roku mówił: „Chrześcijaninem można być tylko wtedy, kiedy dla innych ludzi jest się bratem. Modlitwa staje się pusta, jeżeli nie ma sprzężenia między współżyciem z Panem Bogiem i współżyciem z ludźmi. Spójność tych dwóch relacji jest zasadniczym elementem programu Ewangelii”. Tego nie dało się pogodzić z PRL-em, ale wydaje się, że i z żadną polityką. Kościół i władza to dwie rozdzielne sfery, mówi o. Wiśniewski. Zresztą w udzielonym 24 lata później wywiadzie, Pawłowi Smoleńskiemu powiedział, że w jego przekonaniu „Episkopat nie powinien uczestniczyć w tworzeniu prawa państwowego. Rolą Kościoła jest jasne prezentowanie stanowiska: to uważamy za dobro, to uważamy za zło. Koniec ani kroku dalej.” Tymczasem w Kościele jest silna grupa, która tego realnego wpływu na politykę bardzo by sobie życzyła. Postawa o. Wiśniewskiego jednym może zatem wydawać się heroiczna, a innym naiwna. Kościół nie mieszający się do polityki? To brzmi jak mrzonka. Historia jej przeczy.

Właśnie z historii Kościół powinien wyciągać wnioski. Mariaż z polityką źle się dla niego kończył. Przesłaniem chrześcijaństwa nie są sprawy stricte bieżące i doczesne. Kościół ma wymiar eschatologiczny i to jest jego głównym zadaniem. O. Wiśniewski ma coś z wieszcza i z proroka. Nie każdy z jego zdaniem musi się zgadzać, ale jego głos jest ważny. Przypomina o bardzo istotnych sprawach.

Wśród polskich hierarchów powszechne wydaje się jednak stanowisko, że właśnie takie krytykowanie Kościoła doprowadzi do utraty wiernych. O. Wiśniewski może krytykować, ponieważ ma dość intelektualnej mocy, by bronić podstaw, na których Kościół się opiera. Ale nie każdy kapłan jest gotowy do takiej debaty.

Każdy człowiek powinien w jakimś stopni uprawiać krytyczne myślenie, mieć swoje zdanie. To nie znaczy, że zawsze racja będzie po jego stronie. Ale powinniśmy umieć bronić swoich opinii, w oparciu o fakty, a nie imaginacje czy życzenia. Dzisiaj nasze myślenie często idzie w kierunku wyobrażeniowym, życzeniowym, powstają jakieś nowe mity, brakuje realizmu i krytycznego myślenia. Tworząc mity, tkwimy w XIX wieku w tym sensie, że konteksty, które były ważne w historii kiedyś, przenosimy na XXI wiek. Świat się radykalnie zmienił. Polska tego nie widzi i nie wie. Nie uciekniemy od pewnych problemów. Nauka bardzo się rozwija. Wchodzimy w świat kwantów, atomów, ewolucji. Kościół musi być precyzyjny i wiedzieć, co się dzieje. To kwestia rewizji pewnych pojęć. Wszyscy przed takimi wyzwaniami staniemy. Tworzenie z Kościoła oblężonej twierdzy, nie obroni go. Czas zrozumieć naukę Soboru Watykańskiego II. Nauka religii nie powinna się kończyć na etapie pierwszej komunii. I to jest problem, bo taka wiedzą w zderzeniu ze współczesną nauką, zdaje się być całkowicie sprzeczna. Tak nie jest. Bez względu na naukowe rewolucje, ważnym fundamentem pozostanie przesłanie ewangeliczne. O. Ludwik Wiśniewski jest niezłomny w tym myśleniu. Nie jest ogarnięty strachem, ponieważ u podstaw jego myślenia jest Ewangelia. A mając taką bazę, jak można się czegokolwiek bać?

Warto będzie zapytać o to o. Ludwika Wiśniewskiego, kiedy przyjedzie na spotkanie autorskie do Rzeszowa.

Będziemy go gościć 29 maja, o godz. 19.00 w Klasztorze Ojców Dominikanów. Serdecznie na to spotkanie zapraszam.

KOMENTARZE

O. Ludwik Wiśniewski: Być wolnym to być sobą

Czy św. Paweł mówił do św. Piotra, Wasza Ekscelencjo...

Noc konfesjonałów w trzech kościołach w Rzeszowie

W trzech rzeszowskich kościołach będzie można...

Boniecki i Hall o swoich książkach

- Czuję się tak, jakby nas zaproszono na koncert na dwóch dzwonach: na dzwonie Zygmunta i sygnaturce od św. Floriana ? żartował ks. Adam Boniecki, spoglądając na gabaryty ?cegły? napisanej przez Aleksandra Halla i swojej...

"Pola" Magdy Louis

Dwa lata temu zaskoczyła, w tym roku potwierdziła, że ma talent. Gdy kilka tygodni temu Magdalena Zimny-Louis w księgarni Matras w Millenium Hall w Rzeszowie promowała swoją drugą książkę ?Pola?, już nikt nie dywagował, jak jeszcze kilka lat temu, co ta...

zobacz więcej
Reklama

Panie na Łańcucie

W łańcuckiej rezydencji wszechobecny jest duch księżnej marszałkowej Izabelli Lubomirskiej - miłośniczki sztuki...

Nie uważam, że wszystko w tym kraju musi być partyjne

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Mężczyzna od kuchni. Dlaczego Wujek Mati?!

Mateusz Wójcik (Wujek Mati) współwłaściciel rodzinnej firmy jubilerskiej SILVEXCRAFT oraz twórca marki Giorre, której tradycje sięgają połowy lat 80-tych. Wokalista i lider rzeszowskiego zespołu 0% Normy...

Ultramaratonka: Biegam i moje życie też nabrało tempa. Jestem szczęśliwa

Z Kamilą Wróbel, ultramaratonką, Mistrzynią Polski Kobiet Niezrzeszonych 2016 r. i tegoroczną brązową medalistką w biegu 24-godzinnym rozmawia...

Reklama

Dyrektor biblioteki uniwersyteckiej w zawodach Ironman na Hawajach

Dr Bożena Jaskowska, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego, spełniła swoje sportowe marzenie i uzyskała kwalifikację na Mistrzostwa Świata Ironman na Hawajach...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Entuzjazm był niebywały. Udało się scalić społeczeństwo. Zorganizowano państwo. Uruchomiono gospodarkę, dźwignięto przemysł i… wybuchła...

Stanisław Szurlej z Lutczy. Gwiazda przedwojennej palestry

Bronił premiera Wincentego Witosa w głośnym procesie brzeskim, był doradcą prawnym Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego. Był też utalentowanym obrońcą, a dzięki pokazowym...

Koncert pamięci Rafała Potockiego. Będą Kapela ze Wsi Warszawa i Woody Sez

Na pomysł zorganizowania koncertu Woody Sez w Rzeszowie Rafał Potocki wpadł w połowie lipca tego roku, niestety, 16 sierpnia zmarł. Imprezę...

W branży automotive najwyższe technologie są dziś po stronie dostawców

Z Leszkiem Waliszewskim, prezesem FA Krosno, rozmawia Aneta Gieroń

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 59

VIP Biznes&Styl Nr 59
w numerze m.in.:

• Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
http://www.swiatpogody.pl
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.