Reklama

Za Sokoła można dzisiaj kupić mieszkanie

A A A
Z Leszkiem Kutem, rzeszowskim kolekcjonerem starych pojazdów, rozmawia Janusz Pawlak

Dodano: 13-09-2016

Leszek Kut

Leszek Kut

W swoich zbiorach Leszek Kut ma przedwojennego Sokoła 600 ccm i Sokoła 125 ccm produkowanego w krótkiej serii zaraz po wojnie.

Słyszałem, że na rynku kolekcjonerskim zawrotną karierę robią polskie motocykle Sokół, produkowane przed II wojną światową?

Zabytkowego harleya możemy znaleźć bez problemu. Z sokołami jest gorsza sprawa. Bardzo ciężko je zdobyć. Są unikatami. Syn wybrał się sokołem 600, z mojej kolekcji, na jeden ze zlotów użytkowników jeżdżących zabytkowymi starociami. Proponowano mu za ten motocykl kwotę, która wystarczyłaby na zakup mieszkania…

Myślę, że warto przybliżyć naszym Czytelnikom Sokoła i jego historię?

Pewnie nie wszyscy wiedzą, że produkcja jednośladów w Polsce ma swój początek w okresie międzywojennym. Udanymi polskimi, od początku do końca, konstrukcjami były właśnie wspaniałe sokoły. Wytwarzano je w kilku klasach pojemnościowych: 1000 ccm i 600 ccm. Wyprodukowano też kilka motocykli sportowych sokół 500 ccm i podobnie śladowe ilości o pojemności 200 ccm. Motocykle wyróżniały się, jak byśmy to dzisiaj powiedzieli, rzucającym się w oczy designem i znakomitymi parametrami technicznymi. W 1939 roku dwa sokoły 600 wjechały na Kasprowy Wierch. I dodam tylko, że wykorzystano do tego drogę wybudowaną specjalnie na potrzeby wznoszonej kolejki linowej, bo w normalnych warunkach nawet dzisiejsze crosówki miałyby problemy. Niestety, sokoły produkowane były w małych seriach. Gdy dodamy do tego, że przez kraj przetoczyła się straszna wojna, nic dziwnego, iż dzisiaj motocykle są rarytasami. Ja w swojej kolekcji mam sokoła 600 ccm oraz sokoła 125 ccm. Ten ostatni model był produkowany w krótkiej serii zaraz po wojnie.

I w ten sposób przeszliśmy do złotych lat dla polskich motocykli, czyli okresu po II wojnie światowej…

Mówi się, że to polski mały fiat 126p zmotoryzował Polaków. Ja mam zdanie zupełnie inne. Z motoryzacją rodacy oswoili się dzięki jednośladom. Rozwój motoryzacji związany był z produkcją motocykli. Niestety, wytwarzanie Sokoła zakończono w 1947 roku. Ale pojawiły się jednoślady produkowane w Warszawskiej Fabryce Motocykli (WFM-ki) i WSK-i ze Świdnika. W Kielcach uchowały się z okresu przedwojennego ramy do SHL-ek. Nie było do tej konstrukcji silnika. Poradzono sobie w sprawdzony w tamtych czasach sposób, kopiując napęd z motocykla niemieckiego DKW. Dzięki temu na naszych marnych drogach, a często i bezdrożach, pojawiły się ponownie polskie motocykle. Później dołączyły do nich motorowery Komar, Ogar itd. Ówczesne jednoślady musiały być konstrukcjami bardzo wytrzymałymi (wspomniane drogi) i prostymi w naprawie, tak aby poradził sobie z nimi mechanik, często stawiający pierwsze kroki w motoryzacji. Nie było przecież rozbudowanej sieci stacji obsługi. Musiał wystarczyć Motozbyt.

Motocykl w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i na początku lat siedemdziesiątych to król polskich dróg?

Reklama

Król z przypadku. Miłość rodaków do jednośladów brała się stąd, że samochodów produkowaliśmy bardzo mało. Najczęściej jeździły jako służbowe w urzędach i instytucjach. Władza ludowa, zgodnie z duchem jej czasów, bardziej myślała o zapewnieniu sprawnego transportu zbiorowego, niż o zaspokajaniu „luksusowych” potrzeb fanów motoryzacji. Na zakup auta stać było tylko osoby bardzo majętne lub ustawione politycznie. Zakup motocykla był w zasięgu ręki przeciętnego Polaka.

Leszek Kut

Polska motocyklami stała?

WFM-kami, SHL-kami, WSK-ami, gazelami, dojeżdżano do pracy, jeżdżono w pracy, wybierano się na wiejski festyn oraz obowiązkowo wożono nimi dziewczyny lub żony do rodziny na wieś lub na zieloną trawkę. Niektóre polskie profesje nie mogłyby istnieć w tamtych czasach bez motocykli. Wiejscy lekarze, listonosze, weterynarze, agronomowie docierali do swoich klientów tylko dzięki nim. W mieście, kto chciał iść z duchem czasów, także musiał mieć motocykl kupiony w Motozbycie i przechowywany w blokowiskowej piwnicy. Zapach benzyny na klatce schodowej informował wszystkich, że któryś z lokatorów (lub lokatorzy) może się pochwalić WSK-ą lub SHL-ką.

Nasza miłość do motocykli trwała w najlepsze?

Powiem tak: byliśmy europejską potęgą motocyklową. Gdy dodamy do tego całą gamę motorowerów, które również produkowaliśmy, okaże się, iż z pewnością nie mieliśmy powodu do wstydu. Próbowałem kiedyś podliczyć stan naszego ówczesnego jednośladowego posiadania: gdyby policzyć także prototypy, które opuszczały polskie zakłady, to wytwarzaliśmy w sumie kilkadziesiąt modeli jednośladów. Nasz region także miał udział w ich powstawaniu. Pod koniec lat sześćdziesiątych Nowa Dęba przejęła produkcję silników motocyklowych od WSK Świdnik.

Polskie jednoślady jeździły nie tylko po polskich drogach. Eksportowaliśmy je do wielu krajów. Jeden z modeli naszych motocykli jeździł ponoć nawet w Indiach.

Chodzi o skuter Osa. Gdy na południu Europy zapanowała moda na skutery, my też nie chcieliśmy być gorsi od Włochów wożących swoje dziewczyny lambrettami. Nasi inżynierowie skonstruowali Osę. Bardzo ciekawy, urodziwy jednoślad. Od konstrukcji z ciepłego południa Europy nasz skuter różnił się np. rozmiarami kół. Na polskie, marne drogi musiały być duże, 14-calowe. Włochom wystarczały małe rozmiary. Osy eksportowaliśmy właśnie do Indii. Na tamtejszy rynek wyposażono je w układ wymuszonego chłodzenia.

Wspomnieliśmy już sokoły, WSK-i, SHL- ki WFM–ki, osy, gazele. Były też legendarne junaki?

Bardzo nowoczesna konstrukcja powstała w latach pięćdziesiątych i mogła zrobić światową karierę, gdyby ją dalej rozwijano. Stało się inaczej. Dzisiaj pod marką Junak jeżdżą motocykle wytwarzane przez „Chińczyka” i z tamtą śmiałą konstrukcją łączy je tylko nazwa.

Złote czasy dla jednośladów w Polsce kończą się na początku lat siedemdziesiątych?

Za sprawą małego fiata, który stał się marzeniem milionów. W czasach, gdy musimy się zadowalać taśmami montażowymi obcych koncernów samochodowych, warto pamiętać o tym, że przed laty produkowaliśmy wspaniałe jednoślady.

KOMENTARZE

Już za tydzień wielkie targi motoryzacyjne! Kongres TSLA Expo - Rzeszów 2018

Już za tydzień w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym G2A Arena w Jasionce rozpocznie się największe na Podkarpaciu wydarzenie branży automotive...

Reklama

Pięć cech dobrego kierowcy. Sprawdź, czy je posiadasz

Badania przeprowadzone przez psychologów...

Mazda dodaje sterowanie smartfonem do MZD Connect

Mazda oferuje opcjonalną aktualizację sterowania smartfonem...

Renault Trafic dołącza do klubu Kamila Stocha

Renault Polska użyczy dwa samochody Renault TraficPassenger...

Wraz z nowym modelem Taycan firma Porsche ostatecznie wkracza w erę elektromobilności

Inwestycje na kwotę 6 mld euro, 1200 nowych miejsc pracy już w chwili uruchomienia produkcji modelu Taycan, ciągły rozwój...

Volkswagen cyfryzuje sprzedaż - nowa era zakupu samochodów już od 2020 roku

Volkswagen rozwija sieć sprzedaży i dopasowuje ją do wizji przyszłości. Marka wraz ze swoimi dealerami zamierza całkowicie zmodyfikować model...

Nowe Renault Kadjar i elektryczny samochód dostawczy Master Z.E. po raz pierwszy w Polsce

Renault Polska zaprezentuje swoje nowości na dziesiątej odsłonie Ogólnopolskich Targów Motoryzacyjnych i Biznesowych...

Reklama

Opony zimowe - mega promocja!

Zimą na letnich oponach daleko nie zajedziesz ! W jednym z rzeszowskich serwisów oponiarskich pojawił się zimą kierowca osobówki z Warszawy. Jechał 10 godzin ze stolicy, po zaśnieżonych drogach, bo na szybszą jazdę nie pozwalały mu…...

Audi, Airbus i Italdesign testują koncepcję latającej taksówki

Podczas odbywającego się w Amsterdamie DroneWeek, Audi, Airbus i Italdesign po raz pierwszy przedstawiają jeżdżący i latający prototyp pojazdu „Pop.UpNext”. Innowacyjna...

Sezon na mgłę - kiedy używać świateł przeciwmgłowych i o czym pamiętać?

Zamglony krajobraz może wyglądać malowniczo, ale ograniczona widoczność znacząco utrudnia bezpieczną jazdę. Jak jeździć w takich warunkach...

Renault oferuje unikatowe, bogato wyposażone samochody klasy wyższej z nowymi, dynamicznymi silnikami

Grupa Renault opracowała w odpowiedzi na oczekiwania klientów unikatową ofertę samochodów...

Alpine A110 samochodem roku Playboya 2018 w kategorii ,,Wielki Powrót'

Oto samochód, który przywołał wspomnienia wielkich triumfów Alpine w rajdach i wyścigach. Zaskoczył nas precyzją prowadzenia i rewelacyjnym gangiem silnika...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 59

VIP Biznes&Styl Nr. 59
w numerze m.in.:

VIP Biznes&Styl Nr. 59 • Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.