Reklama

Co byłoby na Podkarpaciu, gdyby nie II RP i COP?!

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 20-11-2014

Prof. Aleksander Bobko. Fot. Tadeusz Poźniak

Prof. Aleksander Bobko. Fot. Tadeusz Poźniak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
W czwartek na Uniwersytecie Rzeszowskim odbyła się sesja naukowa - „Eugeniusz Kwiatkowski - człowiek, dzieło i jego spuścizna. W 40-tą rocznicę śmierci Twórcy Centralnego Okręgu Przemysłowego", w której wzięli udział m.in. dr Julita Maciejewicz-Ryś, wnuczka Eugeniusza Kwiatkowskiego, wicepremiera i ministra skarbu II RP, prof. Aleksander Bobko, rektor UR, Marek Darecki, prezes WSK PZL Rzeszów, Władysław Ortyl, marszałek województwa i Janusz Fudała prezes Zarządu Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Organizatorami sesji był Instytut Historii UR oraz WSK PZL Mielec.
 
Po okresie PRL-u, kiedy nazwisko Kwiatkowski było na zakazanej liście, od 1989 roku przywracana jest pamięć o tym, co w II RP stworzył Eugeniusz Kwiatkowski, a co okazuje się być dobrodziejstwem także w XXI wieku.  Przedwojenny COP zrealizowany w trzy lata, dał 100 tysięcy nowych miejsc pracy. Zakłady przemysłu zbrojeniowego, chemicznego, hutniczego, elektromaszynowego, lotniczego, jakie powstały w tamtym okresie na terenie dzisiejszego województwa podkarpackiego,  w XXI wieku są podstawą przemysłu naszego regionu. Klaster „Dolina Lotnicza”, jeden z największych sukcesów gospodarczych Podkarpacia ostatnich 20 lat, zatrudniający ponad 20 tys. ludzi, wprost mówi o swoich COP-owskich korzeniach i tradycji. I chyba nikt nie jest już w stanie wyobrazić sobie, jak wyglądałyby dzisiaj: Rzeszów, Jasło, Stalowa Wola, Mielec, Dębica, Nowa Sarzyna i Nowa Dęba, gdyby Eugeniusza Kwiatkowskiego nigdy nie było.
 
Dr Julita Maciejewicz-Ryś, wnuczka Eugeniusza Kwiatkowskiego, podzieliła się swoimi wspomnieniami o dziadku już z lat powojennych. - W 1948 roku został odsunięty od działalności publicznej, z administracyjnym zakazem pobytu na Wybrzeżu i w Warszawie. Nigdy też na Wybrzeże nie wrócił. Raz tylko wydano mu specjalne pozwolenie na przyjazd na Wybrzeże, na pogrzeb mamy. Został właściwie zawieszony w próżni. Nie mógł przejść na emeryturę, bo nie miał jeszcze 60 lat, a jednocześnie nigdzie nie mógł znaleźć pracy. Do 1952 roku był posłem na Sejm Ustawodawczy, ale w pewnym momencie przestał jeździć na jego posiedzenia do Warszawy, bo nigdy nie pozwalano mu zabierać głosu w interpelacjach. Jego sytuacja po 1948 roku była tragiczna. Dziadek miał ogromną wiedzę, doświadczenie, ale wszystko to okazało się bez znaczenia - mówiła Maciejewicz-Ryś.
 
Pieniądz publiczny jest pieniądzem świętym
 
- Jednocześnie był człowiekiem, dla którego największym honorem była służba publiczna. Urodził się w zamożnej rodzinie, w okresie II RP zajmował najwyższe stanowiska w kraju, a jego rodzina miała majątki ziemskie. Dziadek nigdy nie myślał w kategoriach załatwienia dla kogoś posady, bo bliżsi i dalsi krewni byli bogatymi ludźmi. Po wojnie z dużą klasą i pokorą przyjmował trudną sytuację materialną, w jakiej się znalazł. Zwłaszcza wtedy, gdy odebrano mu bezprawnie na początku lat 50-tych niewielki majątek ziemski w Owczarach pod Krakowem. Zawsze wszystkim nam powtarzał, że pieniądz publiczny jest pieniądzem świętym i trzeba dziesięć razy się zastanowić, zanim się go wyda. 
 
Dr Julita Maciejewicz-Ryś, przypomniała też, że Eugeniusz Kwiatkowski był niebywale skromnym człowiekiem i na pewno by się cieszył, że to, co zaczął, jest kontynuowane na Podkarpaciu. Ona sama też dostrzega pozytywne zmiany w Rzeszowie i regionie na przestrzeni lat. - Sądzę, że mój dziadek przed laty pokazał najskuteczniejszą drogę do rozwoju i bogacenia się. Wskazał jak ważne są: profesjonalizm, kompetencje, praca u podstaw. Powtarzał, że trzeba działać, planować, nie wolno żyć chwilą i jakoś to będzie. Trzeba mieć plan i nieustannie się przygotowywać do jego realizacji – przypomniała Maciejewicz-Ryś.
 
Reklama
O planowaniu mówił też Władysław Ortyl, marszałek województwa podkarpackiego, który przyznał, że po 1989 roku, w Polsce przemysł tradycyjny mocno ucierpiał w wyniku zmian społeczno-politycznych, jakie towarzyszyły przeobrażeniom w kraju i na świecie. Teraz jednak jest dobry moment, by kreować nową politykę uprzemysłowienia Podkarpacia w jego innowacyjnym wymiarze. Dlatego nie chodzi o postrzeganie rozwoju gospodarczego z perspektywy przepakowywania, przykręcania śrubek, czy innych elementów, ale chodzi o tworzenie w tym regionie laboratoriów badawczych i biur konstrukcyjnych, bo to zapewni nam długofalowy rozwój i dobre miejsca pracy dla mieszkańców.
 
Prof. Aleksandr Bobko, rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego, głośno tylko się zastanawiał, czy to, co dziś tworzymy będzie na miarę COP-u, czy może pogrążymy się w mało wizyjnych zrywach unowocześniania państwa, jak to było 40 lat temu w epoce Edwarda Gierka.

- Dlatego tak ważnie jest nie tylko absorbowanie unijnych pieniędzy, ale przede wszystkim mądre ich wydawania – mówił marszałek Ortyl. I przypomniał, jakie pieniądze z UE spływały na Podkarpacie w ostatnich 15 latach. W latach 1999 – 2004, to były środki przedakcesyjne ok. 220 mln  euro, w latach 2004 – 2006 pieniędzy unijnych było już prawie 500 mln euro, a w latach 2007 – 2013 aż 1 mld 200 mln euro. W ramach nowej perspektywy 2014 -2020 będzie ich rekordowe 2,5 mld euro. Bez tych pieniędzy nie byłby możliwy tak duży rozwój region w ostatnich latach i w kolejnych, jeszcze przed nami.
 
Janusz Fudała, prezes Zarządu Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, nawiązał do przemysł na terenie obecnego województwa podkarpackiego w latach 1989-2014  na przykładzie Organiki Sarzyna i wskazywał na ciągłość historyczną wielu regionalnych firm, które swój początek miały w II RP. Z perspektywy czasu widać też, jak wielkim dobrodziejstwem dla takiego regionu jak Podkarpacie było zaprojektowanie na tych terenach, bardzo biednych i gęsto zaludnionych przed II wojną światową, Centralnego Okręgu Przemysłowego. Bez tego bylibyśmy dziś na peryferiach życia społecznego i gospodarczego w naszym kraju.

Prof. UR dr hab. Paweł Grata, historyk z Uniwersytetu Rzeszowskiego, pomysłodawca czwartkowej sesji naukowej, przypomniał o znaczeniu Centralnego Okręgu Przemysłowego po II wojnie światowej. - Od 1937 roku do wybuchu wojny w 1939 roku w COP-ie wydano około 400 mln zł na inwestycje przemysłowe oraz 150 mln na infrastrukturę. W tym czasie powstały: nowe miasto Stalowa Wola a w nim Zakłady Południowe, po wojnie znane jako Huta Stalowa Wola; Fabryka Gum Jezdnych „Stomil” w Dębicy, dziś znana jako Firma Oponiarska Dębica S.A.; także w Dębicy powstała fabryka kauczuku syntetycznego; PZL Wytwórnia Płatowców Nr 2 w Mielcu, obecnie PZL Mielec; PZL Wytwórnia Silników Nr 2 w Rzeszowie, obecna WSK PZL Rzeszów.
 
Do tego filia poznańskich Zakładów Cegielskiego w Rzeszowie, czyli fabryka obrabiarek - w czasie wojny kompletnie zdemontowana przez Niemców, ale po wojnie na tym terenie powstał współczesny ZELMER. W Dębie w ramach COP-u powstała Wytwórnia Amunicji Nr 3, a sama wieś zamieniła się w miasto Nowa Dęba, gdzie do dziś  działa Dezamet. We wsi Sarzyna rozpoczęto budowę Zakładów Chemicznych, w których przed wojną nie zdążono wprawdzie uruchomić produkcji, ale ta ruszyła w latach 50. Wokół fabryki powstało miasto Nowa Sarzyna, zaś produkcja chemiczna istnieje tu do dziś. W Pustkowie koło Dębicy wyrosła fabryka materiałów wybuchowych „Lignoza”, w Jaśle, a właściwie w miejscowości Krajowice - Państwowa Wytwórnia Prochu. COP-owski rodowód ma również Zapel w Boguchwale.
 
 
 
 
 

KOMENTARZE

Centralny Okręg Przemysłowy na Podkarpaciu

Wszyscy pamiętają słynne powiedzenie Billa Clintona: Gospodarka...

O Eugeniuszu Kwiatkowskim na Uniwersytecie Rzeszowskim

W czwartek od godz. 10 na Uniwersytecie Rzeszowskim...

Na Podkarpaciu powstaje szlak turystyczny związany z COP-em

Hale fabryki Wisan, jednego z największych producentów firanek w Polsce, Wytwórnia Filtrów PZL Sędziszów S.A., osiedle robotnicze w Stalowej Woli oraz kilka innych obiektów...

80 - lecie COP-u na sesji sejmiku województwa podkarpackiego

COP będzie na zawsze symbolem podjęcia w naszym kraju głębokiej zmiany ? powiedział marszałek województwa Władysław Ortyl, który w poniedziałek wraz z zarządem, radnymi...

zobacz więcej
Reklama

Gmina Cisna ruszyła na wybory i wygrała wóz strażacki

W najmniejszej podkarpackiej gminie frekwencja...

Dwóch mężczyzn spadło z wieżowca w Rzeszowie. Nie żyją

W piątek, 3 lipca br. przy ul. Bałtyckiej w Rzeszowie, dwóch mężczyzn spadło z rusztowania nowo wybudowanego wieżowca. Zginęli na miejscu. Policjanci, pod nadzorem prokuratora...

Grażyna Bochenek przywrócona do pracy w Polskim Radiu Rzeszów

W środę przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie zapadał wyrok przywracający do pracy Grażynę Bochenek, dziennikarkę Polskiego Radia Rzeszów. Wyrok jest nieprawomocny, a każda...

Powiat szuka pieniędzy na budowę łącznika z gminy Boguchwała do S19

Ponad miesiąc temu, 8 maja br., otwarto koperty z ofertami w przetargu na I etap budowy łącznika drogi ekspresowej S19 do drogi krajowej nr 19, który...

Reklama

Kiedy można wystawić fakturę uproszczoną

Faktury i paragony to najpopularniejsze dokumenty księgujące sprzedaż oraz zakup. O ile jednak w przypadku paragonów nie ma różnych wariantów, to jeżeli chodzi o faktury, sprawa jest bardziej skomplikowana...

Życie w czasach zarazy. Leszek Waliszewski, prezes FA Krosno. Automotive

Obecny kryzys gospodarczy przypomniał mi o kryzysie z 2008 roku, ale – paradoksalnie – jako firma jesteśmy do niego dużo lepiej przygotowani i mogliśmy...

#CzasNaPodkarpackie - przyjedź lub przyleć do nas! Z Rzeszowa loty do Szczecina

Nawet 30 proc. zniżki na bilety wstępu do muzeów, zamków i innych obiektów turystycznych na Podkarpaciu otrzymają podróżni, którzy...

Zamknięta Klinika Hematologii w Szpitalu Wojewódzkim w Rzeszowie. Koronawirus

Klinika Hematologii w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim Nr 1 w Rzeszowie od poniedziałku wstrzymała przyjęcia pacjentów do odwołania. Osobom...

Rok 2020 z poważnymi konsekwencjami, ale bez załamania nie ma wzrostu!

Z dr. Robertem Paterem, ekonomistą, kierownikiem Katedry Ekonomii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, rozmawia Aneta Gieroń

zobacz więcej

POLECANE

Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2020-08-04 18:58
WIG Informujemy, iż w związku ze zmianami zasad dystrybucji danych GPW wprowadzonymi 1 stycznia 2018 r. notowania dostępne są bezpośrednio na stronie money.pl
WIG20
mWIG40
sWIG80
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2020-08-04
USD 3,7364 -0,36%
EUR 4,4060 -0,24%
CHF 4,0806 -0,20%
GBP 4,8828 -0,60%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 2028,00 +0,16% [02:19]
 Ropa brent baryłka 44,30 -0,07% [02:17]
 Pallad uncja 2172,20 -0,38% [02:13]
 Platyna uncja 952,60 -0,87% [02:19]
 Srebro uncja 26,20 -0,19% [02:19]
Wspierane przez Money.pl
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.