Reklama

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji

A A A
Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

Dodano: 07-04-2017

Umowne zrzeczenie się prawa do zachowku sposobem na regulowanie sukcesji
Dopuszczalne jest zawarcie umowy zrzeczenia się prawa do zachowku (art. 1048 k.c.).

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r. (sygn. III CZP 110/16)

Komentarz AXELO (adwokat Jakub Broński)

W uchwale z dnia 17 marca 2017 r., wydanej w sprawie do sygn. akt III CZP 110/16, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż zawarcie umowy o zrzeczenie się zachowku między przyszłym spadkodawcą a przyszłymi spadkobiercami uprawnionymi do zachowku jest dopuszczalne.

Powyższa uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt II Cz 1064/16: „Czy w świetle zakazu sformułowanego w art 1047 k.c. dopuszczalne jest zawarcie umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku pomiędzy przyszłym spadkodawcą i uprawnionym do zachowku spadkobiercą ustawowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 1048 k.c.?"

Zgodnie z art. 1047 k.c. umowa o spadek po osobie żyjącej, z wyłączeniem umów wskazanych w k.c., jest bezwzględnie nieważna. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że skoro ustawodawca dopuścił możliwość zrzeczenia się dziedziczenia w drodze umowy pomiędzy przyszłym spadkodawcą a przyszłym spadkobiercą, to tym bardziej dopuszczalna jest umowa o zrzeczenie się samego zachowku, zaś do tego typu umowy zastosowanie ma – w drodze analogii – przepis art.1048 k.c.

Należy mieć na uwadze, iż  zgodnie z treścią art. 1049 § 2 k.c. spadkobierca, który zrzekł się dziedziczenia (a w braku innego zastrzeżenia umownego również jego zstępni), traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku – nie dziedziczy po spadkodawcy i nie przysługuje mu prawo do zachowku.W związku z powyższym Sąd Najwyższy uznał, że stosując metodę wykładni a maiori ad minus (komu wolno więcej, temu tym bardziej wolno mniej),należy dojść do wniosku, iż ograniczenie instytucji zrzeczenia się dziedziczenia do samego zachowku jest przez ustawodawcę dopuszczalne.

Reklama

Wydając przedmiotową uchwałę Sąd Najwyższy kierował się również względami konstytucyjnej zasady proporcjonalności w ograniczaniu praw jednostki, zaś takim prawem jest instytucja zachowku oraz, w szerszym rozumieniu, swoboda rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci. Sąd Najwyższy zauważył, że możliwość zawarcia umowy o zrzeczenie się zachowku była już rozważana przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., P 56/11, OTK-A Zb.Urz. 2013, nr 6, poz. 85, opowiedział się zadopuszczalnością zawierania tego typu umów.

Rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotne znaczenie dla regulowania przyszłej sukcesji, co jest szczególnie ważne dla przedsiębiorców oraz wspólników spółek prawa handlowego. Dzięki zawarciu tego typu umowy możliwe jest bowiem ograniczenie kręgu osób uprawnionych do zachowku, bez zwiększenia podstawy do wyliczenia zachowku dla pozostałych uprawnionych (taka sytuacja ma miejsce w przypadku zrzeczenia się dziedziczenia). Spadkodawca może zatem zapewnić integralność swojego przedsiębiorstwa bez ryzyka, że sukcesor zmuszony będzie do zaspokojenia ewentualnych roszczeń z tytułu zachowku.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, należy opowiedzieć się za słusznością powziętej uchwały. W sposób znaczący zwiększa i uelastycznia ona prawa spadkodawcy do rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci, jednocześnie nie umniejszając praw spadkobierców uprawnionych do zachowku.

Aby szczegółowo omówić poruszone zagadnienia, skontaktuj się z AXELO. www.axelo.pl

Informacje zawarte w niniejszym artykule/komentarzu mają charakter skrótowy i informacyjny. Informacje te nie powinny zastępować szczegółowej analizy poruszanych w nim zagadnień, jak również stanowić podstawy podejmowania decyzji biznesowych lub jakichkolwiek innych czynności prawnych lub faktycznych.

KOMENTARZE

Zbigniew Ćwiąkalski - minister z łańcuckimi korzeniami

Z profesorem Zbigniewem Ćwiąkalskim...

Wielką Majówkę czas zaczynać

"Trawa w sałacie, piasek w maśle, osy w kompocie i nieskończona ilość much". Tak na...

Podkarpacki Kalejdoskop Podróżniczy po raz szósty

Ponad 20 godzin opowieści i filmów dotyczących podróży po całym globie, a wśród gości m.in. utytułowany pilot szybowcowy Sebastian Kawa, Janusz Gołąb - pierwszy zdobywca ośmiotysięcznika...

Letni Powiew Japonii: Rozmowy o kulturze i współpracy gospodarczej

Piętnasty festiwal "Letni Powiew Japonii" to nie tylko spotkania z japońską kulturą: baletem, muzyką, śpiewem, kaligrafią i bonsai. To także pretekst do nawiązania...

zobacz więcej
Reklama

Podgrzewana płyta i... Wielki remont na Stadionie Miejskim w Rzeszowie

Stadion przy ulicy Hetmańskiej wreszcie się doczekał – od kilkunastu dni trwa na nim remont generalny, który obejmuje między innymi pierwszą w historii...

Hala Uniwersytetu Rzeszowskiego prawie gotowa. W 2021 zawody

Budowa jest na ukończeniu. Zaawansowanie prac można ocenić na dziewięćdziesiąt dziewięć procent. Pozostała kwestia kosmetyki, sprzątania i montażu ostatnich elementów –...

Mimo pandemii Rzeszów buduje. A za ile sprzeda?

W maju codziennie ktoś pytał, kiedy ceny mieszkań w Rzeszowie spadną. Tymczasem obniżki objęły głównie rynek najmu, wielkich obniżek na rynku sprzedaży się nie doczekano. Do września transakcji...

Reklama

Rekordowy projekt budżetu Rzeszowa 2021 i ważne inwestycje

Aż 1,82 mld zł zamierza wydać Rzeszów w 2021 roku. Budżet miasta, nad którego projektem radni właśnie pracują w komisjach, a który trafi pod obrady rady miasta 15 grudnia...

W Rzeszowie otwarto największy na Podkarpaciu sklep z akwarystyką morską

Przy wejściu wchodzących wita płochliwa ośmiornica, a potem apetyt hobbystów rozbudza wielki, mieszczący 5000 l wody pokazowy zbiornik. W akwariach...

Umowa na kolej gondolową podpisana. Budowa ruszy w tym roku?

Spółka Polskie Koleje Linowe rozpoczęła starania o pozwolenie na budowę kolei gondolowej nad zaporą wodną w Solinie. Spółka poinformowała w tym tygodniu, że podpisała...

Pandemia zmieni świat i gospodarkę, co do tego nie ma wątpliwości!

Z Mariuszem Bednarzem, prezesem Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A., rozmawia Aneta Gieroń

Dzień przed końcem 2020 roku otwarto obwodnicę Dynowa

Obwodnica powstała w ciągu drogi wojewódzkiej nr 835 Lublin – Przeworsk – Grabownica Starzeńska i ma prawie 4 kilometry. Pozwala ominąć centrum Dynowa tym wszystkim kierowcom, którzy...

zobacz więcej

POLECANE

Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2021-01-21 18:58
WIG Informujemy, iż w związku ze zmianami zasad dystrybucji danych GPW wprowadzonymi 1 stycznia 2018 r. notowania dostępne są bezpośrednio na stronie money.pl
WIG20
mWIG40
sWIG80
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2021-01-21
USD 3,7312 +0,02%
EUR 4,5310 +0,16%
CHF 4,2053 +0,19%
GBP 5,1244 +0,34%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1869,80 -0,01% [00:53]
 Ropa brent baryłka 56,19 +0,00% [23:56]
 Pallad uncja 2373,75 +0,22% [00:53]
 Platyna uncja 1135,80 -0,08% [00:53]
 Srebro uncja 26,03 +0,12% [00:54]
Wspierane przez Money.pl
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.