Reklama

Czy JOW-y będą panaceum na bolączki polskiego systemu politycznego

A A A
Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 15-07-2015

źródło: Wikipedia

źródło: Wikipedia

Jednomandatowe okręgi wyborcze (tzw. JOW-y) zmuszą partie polityczne do szukania lepszych ludzi na listy - uważa Zbigniew Sycz, działacz Ruchu Obywatelskiego na Rzecz JOW-ów. Dr Paweł Kuca, politolog z Uniwersytetu Rzeszowskiego, przyznaje, że w tym systemie partie będą musiały zmienić sposób wyłaniania kandydatów, ale dodaje jednocześnie, że jeżeli Paweł Kukiz i jego zwolennicy uważają, że JOW-y są sposobem na ograniczenie partiokracji, to się mylą.
 
Problem okręgów jednomandatowych odżył po pierwszej turze wyborów prezydenckich, kiedy sztab Bronisława Komorowskiego – przerażony porażką urzędującego prezydenta i zaskoczony 20-proc. wynikiem Pawła Kukiza, który podnosił głównie postulat wprowadzenia JOW-ów – „odgrzał” stary, dawno zapomniany punkt programu Platformy Obywatelskiej dotyczący okręgów jednomandatowych. Komorowski zaczął przed drugą turą kokietować zwolenników JOW-ów, ba! w końcu zarządził nawet referendum w sprawie ich wprowadzenia, które odbędzie się we wrześniu.
 
System prosty i tani
 
JOW-y, w porównaniu z obecnym systemem proporcjonalnym, w którym przelicza się głosy na mandaty według bardzo skomplikowanej metody d’Hondta, są systemem bardzo prostym – to niewątpliwie ich zaleta. Ile mandatów do podziału, tyle okręgów. W każdym okręgu mandat przypada temu kandydatowi, który uzyskał największą liczbę głosów. - Wyborca jeszcze w tym samym dniu wie, kto wygrał w jego okręgu. Szybko też wiadomo, kto będzie premierem – zachwala Zbigniew Sycz. 
 
Przypomina, że system JOW-ów był znany już w Rzeczypospolitej szlacheckiej.  I że Margaret Tchatcher, gdy była w Polsce, opowiadając o tym, jak Anglicy tworzyli system okręgów jednomandatowych, odwoływała się do polskich doświadczeń. Sycz wspomina też spotkanie na SGH ok. 20 lat temu, w którym brał udział m.in. nieżyjący już prof. Jerzy Przystawa, fizyk z Uniwersytetu Wrocławskiego, bodaj najbardziej znany w Polsce propagator JOW-ów. – Prelegenci stwierdzili, że w Polsce nie trzeba nic wymyślać, tylko wziąć te rzeczy, które są stosowane w zamożnych, wolnych krajach – wspomina Zbigniew Sycz. A więc m.in. okręgi jednomandatowe.
 
Jego zdaniem, system JOW-ów bardzo przybliża posła do wyborcy. Okręgi są małe – w polskich warunkach miałyby one co najwyżej obszar powiatu i liczyłyby średnio ok. 60 tys. wyborców. A zatem, może nieco upraszczając, można powiedzieć, że mieszkańcy każdego powiatu mieliby „swojego” posła, co w dzisiejszym systemie jest niemożliwe. 
- W tak małych okręgach można robić kampanię door to door – podkreśla działacz Ruchu Obywatelskiego na Rzecz JOW-ów. - Idzie  się głównie do nieprzekonanych. Ludzie lubią głosować na kogoś, kogo znają ze swojego środowiska, a nie przywożonego w teczce. A obecnie przejście piechotą całego okręgu jest niemożliwe, są one po prostu zbyt duże.
 
Zdaniem Sycza, taka kampania door to door plus trochę ulotek wystarczy, kampania jest więc tania. Nie trzeba billboardów i dostępu do telewizji. Wiadomo też, że im większy okręg, tym trzeba więcej pieniędzy na kampanię, co w naturalny sposób uprzywilejowuje mocniejszych finansowo, przede wszystkim partie polityczne.
 
Scena polityczna dwubiegunowa?
 
Paweł Kuca jest sceptykiem odnośnie do systemu, w którym wszyscy parlamentarzyści są wybierani w JOW-ach. Jego zdaniem, doświadczenia różnych krajów są takie, że jednomandatowe okręgi doprowadzają do dwubiegunowości na scenie politycznej. - Nie wiem, na jakiej podstawie zwolennicy JOW-ów uważają, że będzie inaczej – mówi politolog z UR. Kuca przypomina, że - według tego, co powtarza Paweł Kukiz – JOW-y mają być sposobem na ograniczenie partiokracji. – W Polsce senatorowie są już wybierani w jednomandatowych okręgach wyborczych – przypomina politolog. - I czy zmieniło to sytuację, w której rola partii politycznych jest dominująca? Nie zmieniło.
 
Reklama
Kuca proponuje następujące ćwiczenie: wyobraźmy sobie, że wybory odbywają się w okręgach jednomandatowych. Swojego kandydata wystawiają największe partie: PiS, PO, PSL, SLD itd. Jest też niezależny, bardzo dobry kandydat. - Który z nich ma największe szanse? – pyta politolog. – Oczywiście, kandydaci partyjni. Na Podkarpaciu więcej niż dzisiaj zdobędzie PiS, a na Pomorzu jeszcze bardziej zdecydowanie wygra Platforma. Pytanie, czy zwolennikom JOW-ów o to chodzi. 
 
Zbigniew Sycz nie zgadza się z poglądem, że system okręgów jednomandatowych byłby odpowiedzialny za polaryzację sceny politycznej w Polsce. Przypomina, że tak czy owak, ta polaryzacja się dokonuje, a przecież nie mamy ordynacji wyborczej w całości opartej na JOW-ach. W 1991 r. do Sejmu weszło prawie 30 komitetów wyborczych, w obecnym zasiada tylko kilka. A w Anglii, w której JOW-y mają długą tradycję, w parlamencie zasiadają, przypomina Sycz, przedstawiciele 11 partii.
 
JOW-y to lepsi ludzie na listach
 
Zdaniem Zbigniewa Sycza, w systemie okręgów jednomandatowych zdecydowanie zmieni się sposób wyboru kandydatów na listy. - W tej chwili to potencjalni kandydaci muszą zabiegać o miejsce na liście, muszą się „podlizywać” wodzowi – podkreśla działacz Ruchu Obywatelskiego na Rzecz JOW-ów. - W systemie JOW-ów jest odwrotnie – to partiom zależy na jak najlepszych reprezentantach, bo konkurencja robi to samo. Ten system stanowi motor napędowy wybierania lepszych ludzi. W małej społeczności wyborcy nie dadzą się nabrać na hochsztaplera. 
 
Sycz uważa, że liderzy partyjni boją się najbardziej nie tyle polaryzacji czy nadmiernego rozproszenia parlamentu (bo obie te koncepcje pojawiają się w dyskusjach), lecz tego, że w parlamencie pojawią się ludzie niesterowalni, którzy swój mandat poselski odczytują jako mandat przede wszystkim od wyborców, a nie „prezent” od partyjnego lidera. 
Tu akurat zdania moich rozmówców są w dużej mierze zbieżne. Również Paweł Kuca przyznaje, że w systemie JOW-ów partie będą inaczej dobierały kandydatów. - Oczywiście, obecny system też ma wady, bo powoduje, że lider partii „za uszy” wciąga do parlamentu ludzi, którzy mają bardzo małe poparcie społeczne. I oni muszą trzymać z tym liderem, by któregoś dnia nie wstał „lewą nogą” i nie wykreślił ich z listy. W systemie JOW-ów tak nie będzie i to jest pewien plus. 
 
Paweł Kuca uważa, że lepszy byłby system mieszany, w którym z okręgów jednomandatowych byłaby wybierana jedynie część posłów. Zbigniew Sycz jest za tym, by wszyscy byli wybierani w JOW-ach. – W przypadku systemu mieszanego możemy mieć do czynienia z taką sytuacją jak w Niemczech, gdzie 90 proc. wyborców i tak kieruje się listami partyjnymi. Połowiczne rozwiązania nie przynoszą efektu – uważa Sycz.
 
Chybione referendum
 
We wrześniu odbędzie się referendum ogólnokrajowe, w którym jedno z pytań dotyczy wprowadzenia JOW-ów. Jeżeli będzie ono miało charakter wiążący (tzn. jeżeli frekwencja przekroczy 50 proc.) i jeżeli większość głosujących poprze to rozwiązanie, odpowiednie organy państwa będą zobligowane do tego, by JOW-y wprowadzić. A zatem zmienić także konstytucję, w której zapisana jest proporcjonalność wyborów.
 
Zdaniem Pawła Kucy, problem JOW-ów, wywołany na użytek kampanii prezydenckiej, został postawiony na głowie.  - Jeżeli politycy chcą zmiany systemu wyborczego, to niech najpierw zaproponują, jak on ma wyglądać, a potem niech to poddadzą pod referendum – argumentuje politolog z UR. - Oprócz JOW-ów, są też inne sprawy, które by wiele zmieniły, np. nie tyle likwidacja, co ograniczenie finansowania partii z budżetu; czy absolutna jawność wydatków partii (obowiązek umieszczania wszystkich partyjnych faktur w Internecie).
 
Zwolennicy JOW-ów mają na to argument, któremu trudno nie odmówić logiki: to prawda, że jednomandatowe okręgi nie są panaceum na wszelkie bolączki, ale od czegoś trzeba zacząć. 
 
Te rozważania mogą się jednak okazać czysto teoretyczne, bo jeżeli okaże się, że do urn poszła mniej niż połowa wyborców, wynik referendum nie będzie wiążący. A jest to bardzo prawdopodobne.
 
  

KOMENTARZE

Trump w kisielu. Felieton Krzysztofa Martensa

W moim domu Stefan Kisielewski obecny był od zawsze. Bardzo...

Jesteśmy głęboko podzielonym, ale jednym narodem

Z prof. Aleksandrem Hallem, historykiem, ministrem...

Czy Stanisław Ożóg powalczy o prezydenturę w Rzeszowie?

Wprawdzie wybory samorządowe odbędą...

Niezbędnik winiarza

Kultura picia wina staje się w naszym kraju coraz popularniejsza. Od około dziesięciu lat częściej, nie tylko pijemy wino w restauracjach, ale chętniej kupujemy wino do domu, na spotkania z przyjaciółmi. Powstają sklepy, które zajmują się sprzedażą...

Poseł Bury wezwał do bojkotu Tesco

Jan Bury, szef podkarpackiego PSL, a zarazem przewodniczący Klubu Parlamentarnego tej partii, wezwał w Sejmie do bojkotu sklepów brytyjskiej sieci Tesco w Polsce. To reakcja na słowa brytyjskiego premiera Davida Camerona, który...

zobacz więcej
Reklama

Wielkie otwarcie salonu Iveco w Rzeszowie [ZDJĘCIA]

W piątek, 12 października odbyło się oficjalne...

Gala XVII Podkarpackiej Nagrody Gospodarczej [ZDJĘCIA]

18 października br. w Sali Kongresowej G2A...

Tadeusz Ferenc po raz piąty prezydentem Rzeszowa

Według nieoficjalnych danych z 84 na 94 komisje wyborcze w Rzeszowie w I turze wygrał Tadeusz Ferenc, na którego zagłosowało 63, 8 proc. wyborców. Na Wojciecha Buczaka z PiS głos oddało 28,2 proc...

Rada Miasta Rzeszowa. Nazwiska nowych radnych

Najwięcej, bo aż 12 radnych do nowej Rady Miasta Rzeszowa wprowadził Komitet Rozwój Rzeszowa. 9 radnych będzie miało Prawo i Sprawiedliwość, to o jeden mandat mniej niż w dotychczas, a 4 osoby zasiądzie...

Już za tydzień wielkie targi motoryzacyjne! Kongres TSLA Expo - Rzeszów 2018

Już za tydzień w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym G2A Arena w Jasionce rozpocznie się największe na Podkarpaciu wydarzenie branży automotive...

Reklama

Projektantka z Tarnobrzega będzie wspierać kobiety ucząc je szycia

Justyna Gamoń-Wesołowska, stylistka i projektantka mody, ponad trzy lata temu otworzyła w Tarnobrzegu Atelier GA MON. Jednak od samego początku miała problem...

TSLA EXPO: Rewolucja w transporcie powinna zacząć się na Podkarpaciu

Samochody emitujące coraz mniej zanieczyszczeń, transport, który sprawia, że coraz szybciej dostarczany jest towar - w tym kierunku rozwija się świat i...

Nadbereżny świetnie, ale wynik PiS w Stalowej Woli gorszy niż 4 lata temu

Dane z 90 proc. obwodowych komisji wyborczych świadczą o tym, że Lucjusz Nadbereżny, kandydat PiS, zdobył ponad 70 proc. głosów i zostanie prezydentem...

Pod Przemyślem odkryto gigantyczne złoże gazu

Wydobycie gazu na Podkarpaciu w ciągu 5 lat wzrośnie do 1,75 mld m³ rocznie, czyli aż o 28 procent – szacuje Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA. Dzięki nowej metodzie poszukiwań i wydobycia...

Sejmik Województwa Podkarpackiego. Nazwiska wszystkich radnych

Znamy już nazwiska nowych radnych sejmiku województwa podkarpackiego! Jak wyglądają wyniki w wyborach samorządowych 2018 na Podkarpaciu? W sejmiku województwa PiS wygrał...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 59

VIP Biznes&Styl Nr. 59
w numerze m.in.:

VIP Biznes&Styl Nr. 59 • Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2018-11-16 18:59
WIG 55442.1 -1,57%
WIG20 2165.46 -1,70%
mWIG40 3802.11 -1,86%
sWIG80 10794.85 -0,37%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2018-11-16
USD 3,7876 -0,52%
EUR 4,2950 -0,05%
CHF 3,7608 -0,54%
GBP 4,8468 -0,45%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1222,90 +0,07% [01:17]
 Ropa brent baryłka 67,00 +0,00% [22:57]
 Pallad uncja 1164,30 +0,47% [01:17]
 Platyna uncja 848,30 +0,04% [01:16]
 Srebro uncja 14,39 +0,00% [01:16]
Wspierane przez Money.pl
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.