Krystyna Lenkowska

poetka, anglistka

Preteksty Literackie

Dzialy: KULTURA

O sobie:
Po wielu latach pracy jako lektorka języka angielskiego oraz DOS (director of studies) własnej szkoły językowej, postanowiłam skupić się na czymś co, na ogół, bywa mało intratne, a konkretnie na literaturze. Czytam, piszę, publikuję w periodykach literackich w Polsce, USA, na Bałkanach ?, wydaję książki poetyckie (do tej pory 7), tłumaczę poezję Emily Dickinson (zuchwale aspirując do kanoniczności przekładu), wyjeżdżam na festiwale literackie oraz do domów pracy twórczej (Szwajcaria, Hiszpania? ); wciąż uczę oraz uczę się języków.

O blogu:
Będą to moje noty i wtręty kuLturalne i kuRturalne, głównie literackie, a nawet poetyckie. Nie mam doświadczenia w pisaniu blogów. Przeczuwam, że w sensie ?gatunku literackiego? najbliżej mu do sylwy ponowoczesnej, czyli postmodernistycznej (sylwa: dzieło nierespektujące jednorodności gatunkowej, głównie poetyka kolażu; negatywne odwoływanie się do zastanych wzorców; heterogeniczność gatunkowa; sygnalizowany przez autora zamysł zburzenia wewnętrznej spójności utworu). O! W miarę doświadczenia, moja informacja o blogu (a może i o sobie) będzie ewoluować; zmieniać się na lepsze lub gorsze, w zależności od tego, kto i jak życzliwy czyta.

Zazdrość, Lola, Wisława i inni

A A A

Dodano: 25-01-2013

Wisława Szymborska, Agencja Gazeta

Wisława Szymborska, Agencja Gazeta

ZAZDROŚĆ, LOLA, WISŁAWA I INNI
 

 

Strzeż się, panie, zazdrości! O, strzeż się

Tego potwora zielonookiego,

Co pożerając ofiarę - z niej szydzi

William Shakespeare, „Otello“ Akt III, tłum. Józef Paszkowski

 




Wywołana do tablicy przez red. Alinę Pochwat z Radia Rzeszów, swoją uwagę skupiłam dziś (24.01.2013) na zazdrości. Wyszła w tego audycja radiowa na żywo (ekspertem była Natalia Tomala, psycholog) oraz ten oto blog.

Nie jestem pozbawiona zazdrości, bo to naturalne uczucie. Jednak łatwo mi nim zarządzać o tyle, że wychowałam się w domu wolnym od zawiści. Dlatego, jeśli to dobrze „samooceniam”, nie bywam przepełniona zazdrością, która jest destrukcyjna. Skoro już zazdrość musi nam zaprzątać głowę, może wystarczy choćby mała refleksja estetyczna lub filozoficzna (albo raczej: estetyczna czyli filozoficzna) i postanowienie aby relacja z własną zazdrością była przyjazna? Zamiast zabijać, niech nas ta zazdrość uskrzydla, stając się naszym marzeniem. Znając trochę swoje możliwości, staram się marzenia dopasować do realiów. Dlatego, na przykład, nie marzę aby być jak Kristin Scott Thomas, choć bardzo zazdroszczę jej urody, talentu aktorskiego i klasy.

„Zazdrością” obdarzam ludzi spotykanych na swojej drodze, którzy potrafią, naturalnie i con amore, wytyczać harmonijne proporcje między czasem i sercem nie tracąc przy tym zdrowia, twarzy i dobrego humoru. Chciałabym TO od nich przejąć (a może już jestem TYM nieco zarażona?), a przynajmniej, jeśli mam taką okazję, chcę im powiedzieć, jak bardzo im zazdroszczę. Jeżeli ktoś nazwie to drobnomieszczańskim poprawianiem sobie dobrego samopoczucia, lub wielkopańskim gestem, voila!

Odwracam swoją uwagę od złych emocji, kiedy przypominam sobie, że pani Lola Chmielecka, żona organisty z Wysokiej Łańcuckiej, gdzie w dzieciństwie spędzałam wakacje, zawsze miała czas na uśmiech i dobre słowo (choć też zawsze ręce pełne roboty i niestabilną sytuację materialną; w końcu, kiedy jej mąż osiągnął wiek emerytalny i został na lodzie, nie proboszcz, a gorlicka rodzina zbudowała im w Sękowej mini domek na stare lata, a mój ojciec wystarał się o emeryturę, pisząc setki podań w ich imieniu). Teraz, po wielu latach, kiedy już nie ma Państwa Chmieleckich, uświadamiam sobie, że zazdroszczę im wewnętrznego spokoju i choć daleko mi do tego poczucia sensu wszechświata, myśl o nich poprawia i ociepla złą reputację słowa zazdrość i wszystkich innych „zawistnych słów” w moim prywatnym słowniku. Lola zazdrościła tylko kwiatom i ptakom. Z tej zazdrości-miłości dbała o nie jak o swoje dzieci. Byłam jedną z „jej” ptasich córek. Chyba perliczką.

A gdyby tak zdążyć powiedzieć innym: „zazdroszczę ci … lub zazdroszczę wam … tego i tego”? Dzięki ks. Twardowskiemu, poecie, pośpieszamy już „kochać ludzi (bo) tak szybko odchodzą”. Jeszcze nie nauczyliśmy się, chyba, im pięknie zazdrościć.

W Ameryce wszyscy chcą przystawać z ludźmi sukcesu (może poza Polonią, słyszy się głosy), a w Polsce jest jakby odwrotnie. Zdarzało mi się być świadkiem napadów (zaocznych) na Czesława Miłosza i Wisławę Szymborską, już po literackim Noblu, czyli po „tragedii sztokholmskiej”, jak to poetka dowcipnie określała. Agresorami byli młodsi poeci, a jakże, choć wcale nie młodzi, dlatego motyw „zbrodni” jest łatwiejszy do wydedukowania. Łatwiej nam bowiem przyrównać się do Cz. Miłosza i W. Szymborskiej, choćby z racji wieku, epoki i okoliczności, niż na przykład do A. Mickiewicza. Mickiewiczowi już nikt nie zazdrości. Wszyscy zazdrośnicy umarli. A żywi nie uprawiają „nekrozazdrości”. A może się mylę?

Miłosz był obiektem ataku, między innymi, z powodu „współpracy” z rządem komunistycznym (chodziło o to, że pracował w dyplomacji PRL przez pięć lat po wojnie, w USA i we Francji). Z tej racji, „słusznie oburzeni”, oprotestowywali i opóźniali jego pochówek na krakowskiej Skałce.
Szymborską, z kolei, gnębiono za kilka „stalinowskich” wierszy oraz za to, że do końca życia, „religijnie”, opowiadała się za opcją lewicującą. Najbardziej oryginalny argument to ten, że nie można pisać metafizycznych wierszy nie będąc osobą „tradycyjnie” wierzącą. Największego psikusa, swoim adwersarzom, zrobiła poetka ustanawiając w testamencie międzynarodową nagrodę imienia Adama Włodka, swojego byłego męża. Lecz lud, choć chrześcijański, nie ma zamiaru respektować woli zmarłej, bo stawia na szali komunistyczne grzechy Włodka naprzeciw jego zalet (pomocy, nie do przecenienia, młodym poetom, w tym Wisławie Szymborskiej, Ewie Lipskiej i wielu, wielu, innym) i te grzechy im! ciążą. Zakończę te (nie)kuriozalne polskie swady i zazdrości swoją myślą z roku 2002, wciąż aktualną:

(…) nie anonimowi poeci dla Polaków to np. Wisława Szymborska, Czesław Miłosz, ks. Jan Twardowski, Tadeusz Różewicz, a ostatnio też Adam Zagajewski. Na Parnas sławy, a tym samym na łamy „Zeszytów Literackich”, weszli nie tylko dzięki poruszającej poezji, ale również medialności jak ich otacza. Należy sobie więc zadać pytanie czy aby może obie te wartości nie są po prostu do siebie wprost proporcjonalne (?). Brak dostępu na polski Parnas poezji, do publikacji w prestiżowych periodykach oraz znaczących wydawnictwach literackich, spędza sen z oczu wielu poetom nie medialnym lub mało medialnym. Wymiar praktyczny jest tego taki, że skazani są oni na „nieistnienie”, tak jakby suma popularności była wielkością stałą i uszczknięcie jej na czyjąś stronę powodowało uszczerbek innego „istnienia”. (…) /1/

Podsumowanie

Zazdrościmy, bo wydaje nam się, że sława, piękno, talent, bogactwo … są towarami limitowanymi, jak cukier na kartki w stanie wojennym. I kiedy kwestionujemy czyjeś prawo (przydział) do nich, stwarzamy sobie samym, tym samym, potencjalną szansę większego dostępu do tych dóbr. To paradoksalne myślenie jest może imponujące psychologicznie, ale prowadzi na manowce. Bo może jednak, jeśli coś leży koło złota ma choć jego lekki poblask? Może lepiej być blisko szlachetnych kamieni, niż leżeć na uczuciowej pustyni. Choćby była złotopiaszczysta. Hm? O fałszywych kamieniach nie wspomnę, bo staram się nie zaprzątać tym głowy.
 
 
Reklama
Wiersz


PO SZÓSTE

Uważałam ostatniej nocy
żeby nie oszaleć z zazdrości
o jakąś historię.
O jej księżyc osuwający się
miarowo po ścianie
jakiegoś pokoju.
O jej wilgoć parującą
jakimiś kształtami.
O biel wykrochmalonej
po śląsku pościeli.
O bielmo dwóch par
oczu wbitych
w jakiś sufit
nieba
bez dna. /2/
 
_____________________________________________________________________________
 

[1] Krystyna Lenkowska „Pokolenie fantomów” PRACOWNIA, marzec 2003 nr 31 (1/2003) oraz Wstęp do spotkania „Ty kanalio, ty poeto”, Kraków,  „Moliere”, 25.10.2002.

[2] Krystyna Lenkowska „Pochodnio, różo”, Wydawnictwo Nowy Świat 2002





KOMENTARZE

OSTATNIE WPISY NA TYM BLOGU

NAJCZĘSCIEJ CZYTANE WPISY

ARCHIWUM

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.