Krystyna Lenkowska

poetka, anglistka

Preteksty Literackie

Dzialy: KULTURA

O sobie:
Po wielu latach pracy jako lektorka języka angielskiego oraz DOS (director of studies) własnej szkoły językowej, postanowiłam skupić się na czymś co, na ogół, bywa mało intratne, a konkretnie na literaturze. Czytam, piszę, publikuję w periodykach literackich w Polsce, USA, na Bałkanach ?, wydaję książki poetyckie (do tej pory 7), tłumaczę poezję Emily Dickinson (zuchwale aspirując do kanoniczności przekładu), wyjeżdżam na festiwale literackie oraz do domów pracy twórczej (Szwajcaria, Hiszpania? ); wciąż uczę oraz uczę się języków.

O blogu:
Będą to moje noty i wtręty kuLturalne i kuRturalne, głównie literackie, a nawet poetyckie. Nie mam doświadczenia w pisaniu blogów. Przeczuwam, że w sensie ?gatunku literackiego? najbliżej mu do sylwy ponowoczesnej, czyli postmodernistycznej (sylwa: dzieło nierespektujące jednorodności gatunkowej, głównie poetyka kolażu; negatywne odwoływanie się do zastanych wzorców; heterogeniczność gatunkowa; sygnalizowany przez autora zamysł zburzenia wewnętrznej spójności utworu). O! W miarę doświadczenia, moja informacja o blogu (a może i o sobie) będzie ewoluować; zmieniać się na lepsze lub gorsze, w zależności od tego, kto i jak życzliwy czyta.

Artystyczny Izrael

A A A

Dodano: 06-12-2013

Arik Einstein, http://www.haaretz.com/news/national/.premium-1.560371

Arik Einstein, http://www.haaretz.com/news/national/.premium-1.560371

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
Ostatnio po raz pierwszy odwiedziłam piękny, słoneczny Izrael, ziemię świętą jak mawiają polscy pielgrzymi. Nie tylko polscy. Tysiące pielgrzymów z całego świata.

Niemniej, moje trasy były nieco inne niż pielgrzymkowe, choć o to trudno, bo tam większość miejsc to drogi biblijne. Z aktualnej perspektywy czasu wydaje mi się, że mój trop okazał się artystyczny. Czy to przypadek?

Mieszkając u rodowitych Izraelczyków (bez korzeni polskich, co u Żydów wcale nie zdarza się tak często) w ciągu 15 dni odwiedziłam kilkanaście prywatnych domów, poznałam kilkadziesiąt osób zamieszkałych na stałe w Izraelu, usłyszałam jeszcze więcej opowieści rodzinnych, historii dawnych i tych najnowszych. Na tej podstawie odnoszę wrażenie, że nie ma ani jednej rodziny izraelskiej bez artysty. W każdej jest choćby jeden muzyk, lub aktor, lub tancerz, lub poeta, albo malarz, ewentualnie rzeźbiarz czy fotografik ... Co prawda rodziny żydowskie są wciąż liczne, co sprzyja rachunkowi prawdopodobieństwa na korzyść sztuki. Choćby tyko w domu moich serdecznych gospodarzy, spośród pięciorga dzieci, dwoje to artyści. Córka, Ella Ronen, robi karierę piosenkarki w Szwajcarii, a syn Tal Ronen, karierę kontrabasisty w Nowym Jorku.

W odwiedzanych domach widziałam fortepiany, pianina, skrzypce, akordeony, flety ..., świetne obrazy malowane ręką krewnego, zdarzały się krosna do artystycznych wyrobów tkackich, studio taneczne, a wszędzie uczestniczyłam w rozmowach o sztuce. Nie było dnia abym nie trafiła na wspólne śpiewanie w gronie rodziny lub przyjaciół. Co prawda miałam szczęście, bo mój wyjazd zbiegł się w czasie ze świętem Chanuki (od jego pierwszej do czwartej świeczki), kiedy to nawet niereligijne rodziny w Izraelu pielęgnują tę piękną i świetlną tradycję. Zapalaniu chanukowej świeczki towarzyszą śpiewy i tańce w kręgu.

Zdarzyło się, że w czasie mojego pobytu zmarł, nagle i przedwcześnie, najpopularniejszy piosenkarz Izraela, pionier izraelskiego rocka, Arik Einstein. To wyzwoliło wśród obywateli Tel Awiwu i Jerozolimy (zgaduję, że też innych miast) nastrój muzyczny. Żałoba po Ariku polegała głównie na tym, że wszystkie izraelskie media wspominały jego osobę i to, co zrobił dla ludzi w swoim kraju. A był "człowiekiem renesansu". Świetny wykonawca (wydał ponad 50 albumów płytowych), dobry aktor (widziałam kilka zabawnych filmów komediowych, w których zagrał i do których napisał scenariusze; jeden z filmów był nominowany do Oskara), niezły sportowiec (mistrz juniorów w skokach wzwyż).

Miałam wrażenie, że wszystkie stacje radiowe i telewizyjne zmonopolizował nagle sam Arik Einstein jak żywy. Moi gospodarze niemal całymi dniami nucili jego piosenki (a dużo ich stworzył, więc żadna się nie powtarzała tego samego dnia). Znali wszystkie słowa tych pieśni na pamięć. Na ulicach ludzie palili świeczki w dowód pamięci i podziwu dla legendy izraelskiego rocka. W centrum miasta inni wykonawcy w hołdzie pamięci śpiewali i grali znane utwory Arika. W każdej rozmowie telefonicznej czy bezpośredniej pojawiało się imię Arik, a forma per TY sugerowała bliskość duchową ze swoim bardem. I choć łezka nostalgii (jego największe sukcesy i zjawiskowa uroda przypadały na lata 50., 60. i 70.) kręciła się w oku, czas żałoby nie był czasem gorzkich żalów i rozprawiania o pochówku (pochować tu czy tam się godzi lub nie godzi?, jak pochować? z jakimi honorami? z jaką pompą czy bez?; znamy te nasze narodowe martyrologiczne spory z autopsji), ale cała para nostalgii szła w energię artystyczną. W piosenki i przegląd filmów Einsteina i o Einsteinie, teledyski muzyczne. Izrael żegnał się ze swoim artystą radością śpiewania i słuchania jego muzyki.

I choć sami Izraelczycy narzekają, że ich edukacja i kultura podupadają, ponieważ rząd nie wspiera sztuki należycie, i że kryzys dotyka szczególnie artystów (na przykład członkowie orkiestry dostają połowę należnej pensji), nieobiektywne oko turysty, jak moje, widzi na każdym kroku zaawansowane place zabaw dla dzieci, ośrodki rzemiosła artystycznego, centra integracji przez sztukę. W Tel Awiwie - okazałe budynki narodowych przybytków kultury, Teatru, Filharmonii, Baletu, Biblioteki. W nich i wokół nich – tłumy ludzi.

Miałam okazję przyglądać się warsztatom i przysłuchiwać rozmowom oficjalnym i kuluarowym na temat kultury i sztuki w Izraelu. Na festiwalu „ART LEADERS” w Stage-Center w Tel Awiwie http://www.stage-center.org/stage-center-crew.htm, młodzi liderzy izraelskiej kultury narzekali na skąpy mecenat swojego państwa i nastawiali uszu co słychać w innych krajach. Najcenniejsze informacje są zwykle z pierwszej ręki. A co słychać u nas? Czy izraelski turysta może mieć wrażenie, że Polska jest artystycznym krajem, aby z tej perspektywy nas oceniać? Przecież wszelki postęp cywilizacyjny idzie w parze z kulturą i sztuką, a nawet idzie za kulturą i sztuką, wolną ekspresją artystycznej wypowiedzi, którą mądre państwo należycie wspiera, bo rozumie, że to jest awangarda a nie odwrotnie.
 
Reklama

KOMENTARZE

NAJCZĘSCIEJ CZYTANE WPISY

ARCHIWUM

POLECANE

Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.