Krystyna Lenkowska

poetka, anglistka

Preteksty Literackie

Dzialy: KULTURA

O sobie:
Po wielu latach pracy jako lektorka języka angielskiego oraz DOS (director of studies) własnej szkoły językowej, postanowiłam skupić się na czymś co, na ogół, bywa mało intratne, a konkretnie na literaturze. Czytam, piszę, publikuję w periodykach literackich w Polsce, USA, na Bałkanach ?, wydaję książki poetyckie (do tej pory 7), tłumaczę poezję Emily Dickinson (zuchwale aspirując do kanoniczności przekładu), wyjeżdżam na festiwale literackie oraz do domów pracy twórczej (Szwajcaria, Hiszpania? ); wciąż uczę oraz uczę się języków.

O blogu:
Będą to moje noty i wtręty kuLturalne i kuRturalne, głównie literackie, a nawet poetyckie. Nie mam doświadczenia w pisaniu blogów. Przeczuwam, że w sensie ?gatunku literackiego? najbliżej mu do sylwy ponowoczesnej, czyli postmodernistycznej (sylwa: dzieło nierespektujące jednorodności gatunkowej, głównie poetyka kolażu; negatywne odwoływanie się do zastanych wzorców; heterogeniczność gatunkowa; sygnalizowany przez autora zamysł zburzenia wewnętrznej spójności utworu). O! W miarę doświadczenia, moja informacja o blogu (a może i o sobie) będzie ewoluować; zmieniać się na lepsze lub gorsze, w zależności od tego, kto i jak życzliwy czyta.

Nie nazywajcie mnie ironicznym poetą

A A A

Dodano: 14-08-2015

Andrij Bondar, fot. Olha Nowak

Andrij Bondar, fot. Olha Nowak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
W poprzednim blogu wspomniałam po raz pierwszy o poecie ukraińskim Andriju Bondarze, przy okazji prezentowania sylwetki polskiego poety i tłumacza, Bohdana Zadury. 12 września 2015, w sobotę, o godzinie 17, w ramach drugiej edycji Pretekstów Kulturalnych / Dziedzictwo, a przede wszystkim z okazji największego w Europie wydarzenia promującego dziedzictwo kulturowe i edukację kulturalną społeczeństwa, Europejskich Dni Dziedzictwa (23. edycja), odbędzie się dialog poetycki poetów Bohdana Zadury i Andrija Bondara. Tego roku rzeszowskie wydarzenie odbędzie się pod hasłem "Dziedzictwo ukraińskie". Poetom będzie towarzyszył wspaniały saksofonista ukraiński Taras Bakovskyi. Moderatorkami tego spotkania będą prof. Magdalena Rabizo-Birek ("Fraza", UR) i Krystyna Lenkowska (Preteksty Literackie, Preteksty Kulturalne).

Bohdan Zadura przetłumaczył sporo wierszy Andrija Bondara na język polski, co jest dowodem jego uznania dla poezji ukraińskiego poety. W opublikowanym wywiadzie, Zadura nie ukrywa również podziwu dla prozatorskiego debiutu Bondara. A debiut ten, nazwijmy go światowym, miał miejsce właśnie w Polsce. „Historie ważnie i nieważne” nie ukazały się w oryginale w Ukrainie, choć w odcinkach, były systematycznie publikowane w tygodniku ukraińskim (a nawet na plastikowych reklamówkach w nakładzie kilkuset tysięcy egzemplarzy).
 
Zadura pisze: “(...) (ta) lektura (przyp. red. “Historie ważne i nieważne”) uświadomiła mi, że mimo wszelkich różnic między nami (kraju, języka i wieku) bardzo dobrze się w tych prozatorskich miniaturach odnajduję. To jakby książka również o mojej przeszłości. Paradoks, jaki w niej widzę, to to, że te króciutkie prozy układają się w epicki w gruncie rzeczy fresk (...)”.
 
Bondar też nie kryje podziwu dla twórczości Zadury mówiąc w tym samym wywiadzie:
“Nie ukrywam, że jestem pod wpływem Twojej twórczości poetyckiej. Zwłaszcza tych "zaduryzmów". Potrafisz zarazić na serio”.
 
Czy będzie to równoprawny poetycki duet polsko-ukraiński, czy dialog mistrza ze swoim akolitą? Czy rozmowy o poezji i sztuce translacji zboczą na tematy społeczne, polityczne, historyczne? Na przykład sprowokowane ciekawością publiczności. Czy będziemy Bondara porównywać z Jurijem Andruchowyczem, najbardziej rozpoznawalnym i nagradzanym w Polsce współczesnym poetą ukraińskim, prywatnie teściem Andrija Bondara? Nie wiadomo. Niemniej, szykuje nam się w Rzeszowie uczta poetycka z pretekstem ukraińskim w tle.
 
I choć poeta Andrij Bondar w jednym ze swoich  wierszy woła „Nie nazywajcie mnie ironicznym poetą”, jak go nazywać inaczej znając choćby tylko jego wiersze i prozy w tłumaczeniu na język polski? W końcu to komplement, bo poezja ironiczna ma zacną tradycję w Polsce, że wymienię tylko petów współczesnych, jak Zbigniew Herbert i właśnie Bohdan Zadura, choć porównanie tych poetyk to jakby w dwie odległe gwiazdy na niebie porównywać. Ale nie o tym ta rzecz.

A oto jeden z wierszy Andrija Bondara w przekładzie Bohdana Zadury, jakże bliski (na moje ucho) poetyce swojego polskiego mistrza.

Andrij Bondar
przełożył Bohdan Zadura


ROBBIE WILLIAMS

“czemu oni wszyscy tak na mnie patrzą?
czyżby wiedzieli że jestem Ukraińcem” – za każdym razem myślę
wchodząc do kolejnego baru
“czyżby to było tak widać czyżby czyżby aż tak
aż tak było widać że jestem Ukraińcem”

zdejmuję kurtkę (z importu chyba niemiecką ale tu w takich nikt nie chodzi)
zostaję w dżinsach kupionych tutaj w zeszłym roku
zostaję w swetrze wyprodukowanym w państwie Peru
sweter – z pięknej wełny alpaki
świetny jakościowo i wygodny ale tutaj nikt takich nie nosi
zostaję w amerykańskich okularach
co jeszcze?
buty raczej sportowe – takie modne były cztery lata temu

Reklama
wyglądam beznadziejnie
czy może tylko tak mi się wydaje?
mój nastrój kołysze się między gorącym patriotyzmem i chęcią by dać komuś po mordzie
ale to by mnie całkiem zdradziło

“tylko Ukraińcy mogą tak po prostu wziąć i dać komuś po mordzie” –
myślą i się nie mylą
“tylko Ukraińcy tak pięknie potrafią śpiewać”
myślą i się nie mylą
(“tak śpiewać dzisiaj nie będę” – postanawiam)
“tylko Ukraińcy tak potrafią patrzeć kiedy się rozbierają” –
myślą i się nie mylą
“tylko Ukraińcy mogli wyrżnąć tak wielu naszych
w tak krótkim czasie”
myślą i się nie mylą

w tak krótkim czasie mogli tylko Ukraińcy

mam pół godziny
na wykonanie swojej historycznej misji

co ja zdołam zrobić przez pół godziny nad jednym kuflem piwa?

zrobić podsumowanie dnia
jeszcze jednego dnia Ukraińca w Polsce
i wyciągnąć pocieszający dla mnie wniosek:

“ja się im podobam po prostu jako człowiek jako osoba”

i odpłacam im wzajemnością zamawiając jeszcze jedno piwo

a robbie williams już dziesiąty raz dzisiaj mówi mi czego on oczekuje
od życia:

“i just wonna feel real love” – śpiewa robbie williams

ja i on potrzebujemy tego samego

dzisiaj nikomu nie dam po mordzie –
robię krok w stronę ukraińsko-polskiego pojednania
i uśmiecham się jak nikt tutaj nie potrafi

dobrze widzą moje zęby równy rząd zdrowych białych ukraińskich zębów
tutaj takich nikt nie ma




Andrij Wołodymyrowycz Bondar (ur. w 1974 w Kamieńcu Podolskim) - ukraiński pisarz, prozaik, publicysta, literaturoznawca i tłumacz.
Członek Stowarzyszenia Ukraińskich Pisarzy (1998). Laureat wydawnictwa Smołoskyp (1997).
W 1991 roku ukończył szkołę w Kamieńcu Podolskim. W latach 1991-1994 studiował w Instytucie Pedagogicznym w Kamieńcu Podolskim na kierunku filologicznym. W 1994 roku rozpoczął studia w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, które ukończył w 2001 roku. W latach 1998-2000 był redaktorem naczelnym gazety "Literatura plus" Stowarzyszenia Ukraińskich Pisarzy, następnie od 2000 do 2001 r. zastępcą redaktora naczelnego czasopisma "Ewa". Od 2001 do 2007 roku redagował "Półkę z książkami" w renomowanym tygodniku "Dzerkało tyżnia" i w gazecie "Gazeta po-ukraiński", której był felietonistą od 2006. Żonaty z pisarką Sofiją Andruchowycz.
Jako poeta debiutował 24 listopada 1993 roku, publikując wiersze w gazecie "Podolanin" w Kamieńcu Podolskim. Jest autorem czterech tomów wierszy: "Wesinnia werest'" (1998, Wiosenna herezja) , "Istyna i med" (2001, Prawda i miód), "Prymytywni formy własnosti" (2004, Prymitywne formy własności), "Pisni pisni. Zbirka nyz'koj poezii ta prymitiwnoj liryki" (2014, Pieśni pieśni. Zbiór wulgarnej poezji i prymitywnej liryki) oraz tomu prozy "Morkwjanyj lid" (2012, Marchewkowy lód). W języku polskim ukazał się w 2005 wybór jego wierszy zatytułowany "Jogging" (w przekładzie Adama Wiedemanna i Bohdana Zadury) oraz w tłumaczeniu tego drugiego wybór krótkich form prozatorskich   "Historie ważne i nieważne"(2011), który znalazł się wśród siedmiu finałowych książek Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus.
 
Wiersze Bondara tłumaczono na język angielski, niemiecki, francuski, polski, szwedzki, portugalski, rumuński, chorwacki, litewski oraz białoruski. On sam przetłumaczył na ukraiński kilkanaście polskich książek. m. in., "Ferdydurke" Gombrowicza, "Lubiewo" Witkowskiego czy "Zrób sobie raj" Szczygła.




KOMENTARZE

NAJCZĘSCIEJ CZYTANE WPISY

ARCHIWUM

POLECANE

Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.