Reklama

Wiesław Myśliwski: Słowo jest naszym człowieczeństwem

A A A
Elżbieta Lewicka

Dodano: 31-10-2013

Wiesław Myśliwski (fot. T. Poźniak)

Wiesław Myśliwski (fot. T. Poźniak)

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
Wielbiciele prozy Wiesława Myśliwskiego tłumnie stawili się w środę na spotkanie z Mistrzem, które odbyło się w rzeszowskim Hotelu Bristol. Wielu czytelników przyniosło ze sobą kwiaty i książki swojego ulubionego pisarza- w nadziei na otrzymanie autografu autora. Pytania do Wiesława Myśliwskiego dotyczyły w dużej części, oczywiście jego najnowszej książki „Ostatnie rozdanie”, ale przy okazji odpowiedzi na nie, pisarz zwykle snuł wielowątkowe historie.
 
Wiesław Myśliwski to powieściopisarz - filozof. Jego definiowanie zjawisk, na temat których panują ogólnie przyjęte opinie, jest nadzwyczaj trafne, choć tak inne od utartych szlaków, którymi podążają myśli i przekonania wielu z nas. Wczoraj w Rzeszowie Myśliwski po raz kolejny zdefiniował kilka pojęć, o których traktują jego powieści.
 
PAMIĘĆ

„Pamięć nie jest organem do zapamiętywania, tylko organem kreatywnym... Pamięć poszukuje i interpretuje zdarzenia w taki sposób, żeby one były nas w stanie pocieszyć.
 
Pospolite rozumienie pamięci (że to jest rejestrator naszego życia) jest moim zdaniem nieprawdziwe. Nie wytrzymuje konfrontacji z obserwacjami, z tym, jak pamięć rzeczywiście funkcjonuje.
 
Podam jeden przykład. Będąc w Sandomierzu, w domu twórczym państwa Targowskich znalazłem książkę, w której opisane były wspomnienia lokalnego żołnierza AK, opowiadającego z dużymi szczegółami o różnych działaniach wojennych, w których brał udział. W tej książce znalazło się też 30 stron maszynopisu innego żołnierza, który o tych samych sytuacjach opowiadał w totalnej kontrze do autora książki. Te same szczegóły, te same akcje kolega autora książki opisał zupełnie inaczej, niż jego kolega - też żołnierz. Kompletna rozbieżność w postrzeganiu dwóch ludzi, którzy wykonywali te same akcje.
 
To jest przykład, że pamięć jest zjawiskiem osobniczym i każdy pamięta po swojemu. PAMIĘĆ JEST ZJAWISKIEM INDYWIDUALNYM, A NIE ZBIOROWYM. Z tych indywidualnych zapamiętań nie dałoby się zbudować wspólnej, zbiorowej pamięci, ponieważ różnice na szczeblu podstawowym są kolosalne, a z tego przecież też bierze się pamięć wyższego i najwyższego stopnia, więc to oczywiście w moim rozumieniu nie deprecjonuje pamięci, ponieważ uważam, że to jest pamięć wyższego gatunku, niż pamięć rejestratorska, bo ona podnosi rangę człowieka.
 
Pamięć nadaje wyższą rangę człowiekowi. I to, jak on pamięta, jest jego prawdą - nawet kiedy on kłamie, przeinacza fakty, mistyfikuje, to jest to jego prawda. Pamięć jest kreatywna i nie jest czymś stałym - tak, jak niestałym, zmiennym jest nasz stosunek do przeszłości.”
 
CZAS
 
„Na dobrą sprawę - w moim przekonaniu - ISTNIEJE TYLKO PRZESZŁOŚĆ I CZAS PRZESZŁY. No bo, na czym polega teraźniejszość? Przecież te słowa, które przed chwilą wypowiedzieliśmy są już przeszłością. Słowo wypycha słowo w przeszłość. Bo jak miałby wyglądać czas teraźniejszy? To mogłyby być zaznaczone wycinki „odtąd - dotąd”, zatrzymane, ale dla każdego inne przecież. Każdy postrzega inaczej.
 
A czas przyszły? Jest tylko produktem naszej wyobraźni. Jak wiadomo- przepowiadanie przyszłości, projektowanie czasu przyszłego rzadko kiedy się sprawdza. Realny czas, to jest czas przeszły i realna  rzeczywistość, to jest rzeczywistość, która minęła, do której nie ma powrotu, której nie można na dobra sprawę zrekonstruować w całości, to łańcuch fragmentów - innych dla każdego człowieka.”
 
SŁOWO

„Ja mam na temat słowa bardzo radykalne poglądy. Dla mnie słowo jest podstawową sprawą w literaturze. Przecież to słowo ustanawia świat każdej książki. Słowo jest pierwszym aktem sztuki w dziejach ludzkości. Dla mnie to nie myśl jest pierwsza, lecz słowo.
 
SŁOWO JEST NASZYM CZŁOWIECZEŃSTWEM. To, że człowiek mówi, to jest coś niezwykłego, nieprawdopodobnego i to prowadzi do pytania, dlaczego wśród wszystkiego stworzenia na świecie tylko człowiek mówi? Jak to się stało, że człowiek wynalazł słowo? Przecież do porozumiewania się wystarczyłyby tylko jakieś kody tak na dobrą sprawę. Słowo jest pierwszym aktem sztuki w dziejach ludzkości.
 
Reklama
Dla mnie to nie myśl jest przed słowem, ale słowo przed myślą. Słowo konstytuuje nasze myśli, uczucia i wyobraźnię. Dla mnie słowo nie jest znakiem komunikacji - to jest jedna z jego funkcji- może nawet nie najważniejsza. NAJWAŻNIEJSZE FUNKCJE SŁOWA POLEGAJĄ NA TYM , ŻE TO ONO NAS KONSTYTUUJE WEWNĘTRZNIE. I w sensie psychicznym i moralnym, a nawet w sensie naszych zdolności do związków społecznych, do związku z drugim człowiekiem”
 
PISARSTWO
 
„Przepraszam za nieskromność - ja dość dużo wiem na temat literatury i w ogóle sztuki. Otóż uważam, że historia sztuki i oczywiście literatury także, jest przede wszystkim historią dramatów, a nie sukcesów ludzkich. Powiedziałem to zresztą przy okazji, kiedy otrzymywałem pierwszą Nike, że w gruncie rzeczy literatura jest cmentarzyskiem i tylko nielicznym udaje się zmartwychwstać. W związku z tym uważam, że w sztuce ilość nie przechodzi w jakość.
 
NAJWIĘKSI PISARZE NIE NAPISALI WCALE WIELU KSIĄŻEK. To ostrzeżenie skierowałem przede wszystkim pod swoim adresem. I uznałem, że ja nie muszę dużo napisać - będę się powtarzać: właściwie ideałem byłoby napisać jedną książkę, w której zawarłoby się wszystko, na co człowieka stać - i umrzeć.
 
Franz Kafka napisał przecież niewiele, nie był dobrym powieściopisarzem, nie miał zmysłu epickiego. Ale moim zdanie jest wielkim pisarzem dzięki opowiadaniom, tym mniej znanym, a zwłaszcza jednemu pt. „Budowanie muru chińskiego”. Byłem olśniony tym opowiadaniem. Kafka miał niezwykły zmysł krótkiego, syntetycznego wyrażania świata w pigułce. Potrafił wyrazić świat na paru stronach. Dzięki temu był geniuszem.
 
Sztuka musi zmierzać do syntetyczności. Nie ma gorszej rzeczy, niż rozwlekłość w sztuce. To jest coś, co każe być człowiekowi wstrzemięźliwym. Co każe mu pisać wtedy, kiedy wydaje mu się - bo nie jest to wcale pewne, że ma coś do napisania. Ale dopóki może nie pisać, powinien nie pisać. Otóż ja dopóki mogę nie pisać, to nie piszę zwyczajnie.  I to jest nieprawda, co krytyka już ukuła, że Myśliwski 10 lat pisze książkę. Ja piszę dużo krócej! Tylko, że ja oprócz tego, że piszę, to żyję i życiu poświęcam większość czasu. A życie wymaga czasu. Prawda? ŻYCIE JEST MOŻE TRUDNIEJSZYM ZAJĘCIEM, NIŻ PISANIE (brawa od publiczności).
 
Znam takich ludzi, którzy uważają, że człowiek piszący książki powinien być maszyną i pisać jedną książkę po drugiej. Jak mnie ktoś zapyta: a co pan teraz pisze - to udusiłbym go! To jest najbardziej nieznośne pytanie, jakie można mi postawić. Nie piszę, nie wiem, kiedy będę pisał i nie wiem, czy w ogóle jeszcze będę pisał! I tak jest po każdej książce.
 
Najnowszą książkę, „Ostatnie rozdanie” pisałem trzy lata. No tak, ale od „Traktatu” minęło siedem lat. Czyli nie pisałem cztery lata i nie czułem się z tego powodu nieszczęśliwy. A „Traktat” ukazał się po dziesięciu latach od „Widnokręgu”, a też pisałem go trzy lata. Nie ma gorszej rzeczy, niż to, że pisarzowi się wydaje, że ma bardzo dużo rzeczy do opowiedzenia - to jest nieprawda! Jeśli mu się tak wydaje, to niech opowiada te rzeczy w towarzystwie, a nie zaraz pisze, bo większość zdarzeń, czy anegdot nadaje się do życia towarzyskiego, a nie do pisania.
 
Mnie jeżeli coś się zaczyna wydawać, to sobie notuję jakieś zdanie i to się tak zbiera, zbiera, ale czy to jest materiał na powieść? Nie! To się okaże dopiero wtedy, kiedy ta zebrana materia wyda z siebie pierwsze zdanie, kiedy ja usłyszę jej głos. A pierwsze zdanie, to jest właściwie cała książka. Ona w pierwszym zdaniu obwieszcza mi, jakim językiem chce być opowiedziana. Ale na to, żeby ona przemówiła, ja mogę czekać w nieskończoność, bo ta materia czasem nie chce wydać żadnego głosu i trzeba te notatki wyrzucić do pieca.

Jak Państwo słyszą - ja mam dość frywolny stosunek do literatury….”

Na jakie jeszcze tematy wypowiadał się znakomity pisarz? O tym będzie okazja przeczytać w listopadowym wydaniu magazynu VIP Biznes&Styl.
 
Rzeszowskie spotkanie z Wiesławem Myśliwskim odbyło się w ramach cyklu „Literatura i teatr. Wieczory literackie z mistrzami słowa”. Projekt został dofinansowany przez Urząd Marszałkowski, partnerem wydarzenia był Hotel Bristol w Rzeszowie, a całość zorganizował Teatr Przedmieście i Galicyjskie Towarzystwo Edukacyjne „GATE”.

KOMENTARZE

O kulturze życia z Wiesławem Myśliwskim

Z Wiesławem Myśliwski, pisarzem, laureatem wielu nagród i wyróżnień...

Zasady układania płytek

Z Dariuszem Rojem, wielokrotnym mistrzem glazurnictwa, członkiem stowarzyszenia glazurników i specjalistów...

365 twarzy Rzeszowa

Już 80 osób zgłosiło swój udział w projekcie "365 twarzy Rzeszowa". To pomysł dwóch fotografików Krzysztofa...

Dobra literatura i nie gorszy teatr w niedzielę w Rzeszowie

Teatr Przedmieście zaprasza na cykl spotkań ze znakomitymi pisarzami, dramatopisarzami i reportażystami ? "Literatura i teatr. Wieczory literackie z mistrzami słowa". W niedzielę...

Geek Girls spotkały się w Rzeszowie

W Klubie Turkus Wojewódzkiego Domu Kultury zainicjowała swoją działalność lokalna gałąź Geek Girls Carrots. Misją organizacji jest promowanie kobiet w branży IT. Poza tworzeniem społeczności dziewczyn-geek?ów (geek...

zobacz więcej
Reklama

Film promocyjny o Krośnie zdobywa nagrody

Niespełna 5-minutowa produkcja z Podkarpacia "One day in Krosno" została okrzyknięta przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmów Turystycznych, Dokumentów i Reportaży Telewizyjnych oraz Filmów Korporacyjnych...

Śmiech Wzbroniony, ale seks już niekoniecznie. Premiera w Teatrze Bo Tak

Sztuką "Śmiech Wzbroniony" znakomitego chorwackiego pisarza, Miro Gavrana, Teatr Bo Tak otworzył sezon artystyczny 2019/2020 i drugi już rok działalności...

Poznaj sekrety Rzeszowa z Aliną Bosak i Katarzyną Grzebyk

Rzeszów to dziś ponad 200 tys. miasto, które w ostatniej dekadzie przeżywa najszybszy rozwój w swojej prawie 700-letniej historii. To też miasto z niezwykle barwną historią i...

Reklama

Boguchwała wydała album z pasjonatami. Premiera w weekend

Siłę miasta, siłę gminy nie tworzą budynki i drogi, ale społeczność – aktywni i kreatywni ludzie. Szczycimy się nimi i chcemy pokazać – mówi Damian Drąg, dyrektor...

7. Najazd Awangardy na Rzeszów - wiersze z Marleną Dietrich w tle

Najnowsze wiersze współczesnych podkarpackich poetów i przeboje Marleny Dietrich będzie można usłyszeć w czwartkowy wieczór, 17 października, w Teatrze im. Wandy...

Z zakamarków wyobraźni Marka Pokrywki. W Muzeum Etnograficznym

W czwartek, 24 października, w Muzeum Etnograficznym im. Franciszka Kotuli w Rzeszowie odbędzie się wernisaż wystawy pt. "ZaKaMarki wyobraźni. Marek Pokrywka/Malarstwo-Rysunek"...

"W centrum źrenicy". Jest już płyta, na której Janusz Szuber czyta swoje wiersze

Na rynku ukazała się właśnie płyta, na której 18 swoich wierszy czyta Janusz Szuber. Muzycznego towarzystwa dotrzymują mu: Łukasz...

Maska szykuje spektakl o Hachiko - psie, którego Japonia wspomina od 100 lat

- Nie ma Japończyka, który nie znałby historii Hachiko, ale w Polsce nikt o nim jeszcze spektaklu nie wystawił – zauważa japońska scenografka...

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.