Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Zielarstwo na Podkarpaciu z archiwum Franciszka Kotuli

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 08-09-2022

Od lewej: dr Lidia Maria Czyż i Sylwia Tulik. Fot. Tadeusz Poźniak

Od lewej: dr Lidia Maria Czyż i Sylwia Tulik. Fot. Tadeusz Poźniak

GALERIA ZDJĘĆ
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
Fot. Tadeusz Pożniak
W Muzeum Okręgowym w Rzeszowie odbyła się promocja książki dr Lidii Marii Czyż i Sylwii Tulik – „Zielarstwo na terenie Podkarpacia według prac Franciszka Kotuli”. Opracowanie powstało na podstawie materiałów zgromadzonych przez Franciszka Kotulę  i jego współpracowników na obozach naukowo-badawczych organizowanych w naszym regionie od 1957 do 1969 roku. Badacze zgromadzili wtedy wspaniałe zapiski o ziołach używanych przez Lasowiaków, Rzeszowiaków i Pogórzan. Książkę wydało Muzeum Okręgowego w Rzeszowie dzięki dofinasowaniu Podkarpackiego Urzędu Marszałkowskiego. 
 
Fot. Tadeusz Poźniak
 
Dr Lidia Maria Czyż, farmaceutka, pasjonatka historii farmacji i współautorka książki przyznaje, już 40 lat temu zaczęła się interesować materiałami zgromadzonymi w teczkach Franciszka Kotuli.
Reklama
 
- Odkąd Polska Akademia Nauk rozpoczęła badania z etnofarmacji – mówi. – To jest fascynujące, skąd ludzie wiedzieli, gdzie, kiedy i jak zbierać zioła, a przede wszystkim, jak je stosować. I to jest wiedza, która towarzyszy nam od starożytności, a pewnie już w jaskini człowiek interesował się, jak rosnące wokół zielsko, może mu pomóc. 

Dlatego tak duże zainteresowanie na promocji książki wzbudził prezentowany Zielnik Szymona Syreniusza z 1613 roku liczący 1581 stron. To obszerne dzieło botaniczno-medyczne znajduje się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Rzeszowie i jest jednym z 90 egzemplarzy słynnego zielnika, jakie do dzisiaj zachowały się w Polsce. Rzeszowski egzemplarz w znakomitym stanie jest bezcennym źródłem wiadomości o znanych roślinach, miejscu ich występowania, nazwach, właściwościach, sposobie stosowania i postaciach leków. To z niego pochodzą też piękne, jednobarwne ryciny, które pojawiają się w książce obok aktualnych zdjęć ziół, obrazów ze zbiorów malarstwa Muzeum Okręgowego w Rzeszowie i archiwalnych zdjęć z archiwów Kotuli. 
 
Fot. Tadeusz Poźniak
 
Z obozów, jakie od 1957  do 1969 roku organizował na Podkarpaciu. Przez kilkanaście lat  30-osobowa grupa studentów, pracowników muzealnych i naukowców z Poznania, Krakowa, Wrocławia i Warszawy chciała jeździć na obozy docenta Kotuli.  Dla nich kultura, tradycje przekazywane ustnie przez żyjących mieszkańców: Rzeszowiaków, Lasowiaków i Pogórzan, to były rewelacje. W tym czasie zgromadzili ponad 170 teczek wypełnionych wspaniałym materiałem badawczym, a spora część tej dokumentacji dotyczy zielarstwa. Na podstawie tych zapisków powstała właśnie książka Lidii Marii Czyż i Sylwii Tulik, w której wykorzystano także fotografie ze wspomnianych obozów.
Reklama
 
- W książce znalazły się  autentyczne wypowiedzi ludzi, z którymi rozmawiali badacze. Każde zioło, które pojawia się w opracowaniu, jest wymienione przez mieszkańca podkarpackiej wsi, a to uzupełniono naukowymi opisami, fotografiami i reprodukcjami rycin oraz obrazów – dodaje Sylwia Tulik.
 
W czwartkowej promocji książki wziął też udział Bogusław Kotula, syn Franciszka Kotuli i uczestnik kilkunastu obozów naukowo-badawczych.
 
- Ojciec był tytanem pracy – wspominał Kotula. W niedzielę na 6 rano szliśmy na mszę do klasztoru – jak ojciec nazywał kościół oo. Bernardynów w Rzeszowie – a po kościele wyjeżdżaliśmy w teren. Po powrocie, ojciec zamykał się w swoim pokoju i do 3 w nocy przepisywał zgromadzony materiał. Dzięki obozom i zaangażowaniu w badania wielu osób udało się utrwalić wspaniały fragment kultury wsi. Ojciec nie znosił określenia kultury ludowej.
W książce znalazła się też rozmowa z Bogusławem Kotulą przygotowana przez Jerzego Fąfarę, znanego rzeszowskiego prozaika i autora słuchowisk radiowych.
 
Sylwia Tulik i Lidia Czyż analizują ponad 100 ziół udokumentowanych przez badaczy obozów Franciszka Kotuli podczas rozmów z Lasowiakami, Rzeszowianami i Pogórzanami. Imponujące bogactwo wiedzy przyrodniczej, jak na prostych mieszkańców wsi. Co ciekawe, przytoczone wypowiedzi pochodzą od mieszkańców w bardzo różnym wieku, z bardzo różnych miejscowości. W materiałach znalazły się opisy nie tylko najstarszych mieszkańców wsi, ale wiele jest też zapisków z rozmów z osobami młodymi, a nawet dziećmi.
Reklama
 
- Kochamy zioła, bo na co dzień nas otaczają i są częścią przyrody, a to oznacza że nieustannie chodzimy do nich w gości i wypadałoby znać tego, do kogo idziemy z wizytą – twierdzi Lidia Czyż. – Warto bliżej poznać te rośliny, zainteresować się nimi. Wszyscy w kieszeni nosimy telefony, może warto robić zdjęcia i tworzyć prywatne zielniki, by wiedzieć, co obok nas rośnie i jakie ma właściwości. W przeszłości w gospodarstwach wykorzystywano każdy badyl, który rósł na miedzy. 
 
Bogato ilustrowana i licząca 270 stron publikacja dostępna jest już w sprzedaży w sklepiku muzealnym od 8 września.
 
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.