Reklama

Wieś, której już nie ma. O twórczości Józefa Rysia z Łąki

A A A
Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 25-02-2015

Wieś, której już nie ma. O twórczości Józefa Rysia z Łąki
„Na łącką nutę" to drugie – po wydanym 42 lata temu, dzięki staraniom wybitnego etnografa, historyka i folklorysty Franciszka Kotuli, "Łąckim weselu" – wydawnictwo poświęcone twórczości artysty ludowego Józefa Rysia (1898-1971) z Łąki w powiecie rzeszowskim. Dzięki tej książce przenosimy się – jak podkreśla autor opracowania, dziennikarz Andrzej Klimczak – „w świat, za którym większość z nas dzisiaj tęskni”. W „krainę prostoty, naturalnych zachowań, niewymuszonych szalonym tempem współczesnej cywilizacji”.
 
Na publikację składa się zbiór gawęd i opowiadań Józefa Rysia „Przy kominie. Od dziadków do wnuków”, poprzedzony szkicem „Józef Ryś znany i nieznany”, pokazującym jego drogę życiową i artystyczną, autorstwa Andrzeja Klimczaka. Całość, bogato ilustrowana rysunkami Rysia oraz archiwalnymi zdjęciami, stanowi niezwykle interesującą wędrówkę w przeszłość – do podrzeszowskiej wsi z początku XX w. 
 
Józef Ryś ukończył jedynie trzy klasy szkoły galicyjskiej, ale można go nazwać ludowym „człowiekiem renesansu”, był bowiem znakomitym rysownikiem, malarzem, poetą, kompozytorem, muzykantem, gawędziarzem i bystrym obserwatorem otaczającej go rzeczywistości. Ów nieprzeciętny zmysł obserwacji, połączony z dystansem do świata i ludzi, sprawił, że opis rodzinnej Łąki, w której Ryś spędził całe życie, jest – jak pisze w przedmowie do książki dr Andrzej Karczmarzewski, etnograf –„daleki od idealizacji, nacechowany realizmem i często karykaturalnym wręcz ujęciem zdarzeń i ludzi”. Okazją do obserwacji i poznawania ludzi były np. wiejskie wesela, na których Józef Ryś, jako znakomity muzykant, grywał dość często.
 
Reklama
O to, że zaczął pisać, Ryś „obwiniał” promotora swojej twórczości – Franciszka Kotulę, który naciskał  na niego, by opisał swój muzykancki żywot. To był temat książki sprzed ponad 40 lat. Z kolei zbiór opowiadań „Przy kominie…” można nazwać sagą rodu Rysiów opisanego w trzech pokoleniach. Rodziny kiedyś zamożnej, jaką byli dziadkowie, a z czasem zubożałej, do czego przyczynił się pożar domu i podział gospodarstwa pomiędzy synów. Józef Ryś wychowywał się w rodzinie już biednej, której doskwierał głód, chłód, brak stosownej odzieży, bicie i awantury pomiędzy rodzicami. Stąd nic dziwnego, że jego wspomnienia odbiegają od sielskiego obrazu wsi. Jest to, trzeba przyznać, obraz jednostronny, obraz wsi biednej, borykającej się z brakiem pożywienia, źle ubranej i mieszkającej często w fatalnych warunkach. Ale – jak pisze Andrzej Karczmarzewski – „taki opis jest walorem prezentowanego zbioru opowiadań”, gdyż taką wieś etnografowie wprawdzie dostrzegali, ale nie ona była przedmiotem ich zainteresowania – woleli wieś barwną, różnorodną, z ciekawymi ludowymi obrzędami, okazałymi zagrodami i pięknymi strojami. 
 
Inicjatorem wydania albumu „Na łącką nutę" jest Towarzystwo Inicjatyw Społecznych "GAMA" w Łukawcu. Wydawnictwo jest bezpłatne. Współfinansował je Europejski Fundusz Rolny w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

KOMENTARZE

Boniecki i Hall o swoich książkach

- Czuję się tak, jakby nas zaproszono na koncert na dwóch dzwonach: na dzwonie...

"Pola" Magdy Louis

Dwa lata temu zaskoczyła, w tym roku potwierdziła, że ma talent. Gdy kilka tygodni temu Magdalena Zimny-Louis w...

"Sny" Janusz Koryl

Wieczory są coraz dłuższe. Pomarańczowe słońce coraz wcześniej zachodzi za horyzont? Jedyną słuszną alternatywą dla późnojesiennych spacerów jest lektura, idąca w parze z kubkiem gorącej herbaty. Chwila zastanowienia i pytanie: "Jaką lekturę wybrać?"...

Leszek Balcerowicz w Rzeszowie

Prof. Leszek Balcerowicz w czwartek, 21 lutego 2013 r., o godz. 10, w auli Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie przy ul. Sucharskiego, wygłosi wykład otwarty "Odkrywając wolność".

zobacz więcej
Reklama

Muzy B. Smoczeńskiej w światowy dzień kota

Przy furtce do domu artystki wisi tabliczka z ostrzeżeniem "Uwaga drapieżny kot". Kolejna tuż za progiem informuje, że dom bez kota jest tylko zwykłym mieszkaniem. We wtorek, 17 lutego obchodzimy światowy...

Orszak Trzech Króli przeszedł w poniedziałek ulicami Rzeszowa

Wielotysięczny Orszak Trzech Króli – barwny i radosny przeszedł w poniedziałek ulicami Rzeszowa już po raz ósmy. To był największy orszak na Podkarpaciu, na który...

26. Rzeszowskie Spotkania Karnawałowe: operetka sanatoryjna i śpiew

Spektakl "Turnus mija, a ja niczyja" otworzy 14 lutego Rzeszowskie Spotkania Karnawałowe w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej. Z dowcipem i do śmiechu, sztuki i muzyczne...

Reklama

"Opowieści ze sztetla" w Niezłej Sztuce, czyli żydowska tradycja na scenie

Niezła Sztuka zaprasza na spektakl "Opowieści ze sztetla", który odbędzie się 28 stycznia o godz. 18 w sali wystawienniczej BWA specjalnie zaaranżowanej...

Prace artystów ceramiki z całej Polski w Galerii Miejskiej ZSP w Rzeszowie

Oryginalne dzieła sztuki, przedstawiające ludzkie postaci, fauny, anioły, jak i abstrakcyjne formy zobaczyć można do końca stycznia na wystawie...

"Z Melpomeną w bibliotece". Spotkaj się z Mariolą Łabno-Flaumenhaft

W poniedziałek, 27 stycznia o godz. 17 w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rzeszowie w Wypożyczalni Głównej przy ulicy Dąbrowskiego 33 a spotkanie...

Dynowscy Żydzi na obrazach Niny Talbot. W środę spotkanie z malarką!

W środę, 29 stycznia Liceum Ogólnokształcące w Dynowie odwiedzi Nina Talbot, amerykańska malarka, która na płótnie odtwarza historię swoich przodków...

Kolędowanie z dziennikarzami na charytatywnym koncercie "Serca Sercom"

Jest taki jeden dzień w roku, kiedy dziennikarze z podkarpackich mediów zapraszają wszystkich chętnych do wspólnego kolędowania, by wesprzeć podopiecznych...

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.