Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Św. Rozalia, patronka od zarazy, wróciła do kaplicy przy Jarowej

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 02-04-2022

Radomir Dawidziak w Kaplicy św. Rozalii. Fot. Tadeusz Poźniak

Radomir Dawidziak w Kaplicy św. Rozalii. Fot. Tadeusz Poźniak

GALERIA ZDJĘĆ
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Radomir Dawidziak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Fot. Tadeusz Poźniak
Bardzo piękna rzeźba św. Rozalii, cenna artystycznie i kulturowo oraz cztery obrazy na blasze, krucyfiks i dwa lichtarze powróciły po 8-letniej przerwie do 140-letniej kaplicy przy ulicy Jarowej 27 na osiedlu Zwięczyca w Rzeszowie. Zabytki do świetności przywrócił Radomir Dawidziak, konserwator dzieł sztuki, który prowadząc prace konserwatorskie w kaplicy, odkrył także zabytkową polichromię, o istnieniu której nikt nie miał pojęcia, a która cudem się zachowała. Ponad 100-letnie malowidła wymagają natychmiastowych prac, na te jednak dotacji na razie nie ma.
 
- To wyjątkowa kaplica – tłumaczy Radomir Dawidziak. - Jej wartość jest o tyle istotna, że zachowała swoją integralność w całej substancji. To jedyna kapliczka w Rzeszowie, która posiada oryginalne wyposażenie wnętrza, kompletne i nie zmieniane od ponad 100 lat. Została wybudowana w 1882 roku i ufundowana przez małżeństwo ze Zwięczycy, Zofię i Wawżyńca Gwizdaków (oryginalna pisownia – przyp. red.), jako wotum dziękczynne. Na ścianie kaplicy zachował się napis z datą i nazwiskiem fundatorów.
Reklama
 
Jak ustalił Janusz Borek, przewodniczący Rady Osiedla Zwięczyca, Zofia i Wawżyniec Gwizdakowie wybudowali kaplicę jako wotum wdzięczności za narodziny dziecka. Wyproszona córka urodziła się już starszemu małżeństwu i otrzymała na chrzcie imię Rozalia. Imię ma być nieprzypadkowe - św. Rozalia to orędowniczka chroniąca od zarazy, a w czasie, gdy na świat przyszła córka Zofii i Wawżyńca Gwizdaków, miała panować choroba zakaźna, na którą licznie umierały dzieci. 
 
Potwierdzeniem tej historii jest zapis w księgach parafialnych kościoła farnego w Rzeszowie, gdzie zachował się wpis potwierdzający narodziny w 1882 roku dziewczynki o imieniu Rozalia w rodzinie Gwizdaków ze Zwięczycy.
 
 
Fot. Tadeusz Poźniak
 
Kaplica znajduje się na działce Ireny Micał, mieszkanki Zwięczycy i to właśnie ona rozpoczęła starania, by cenna budowla znalazła się w rejestrze zabytków, gdzie została wpisana w 2014 roku.
 
- Pani Irena przez wiele lat opiekowała się kaplicą, na własny koszt wykonywała drobne prace, ale ze względu na podeszły już wiek i duże koszty, nie była w stanie zadbać o gruntowny remont. To się udało dzięki dotacji z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, a ta była możliwa na podstawie opracowanego przeze mnie programu prac konserwatorskich – dodaje Dawidziak.
 
Jak przyznaje konserwator dzieł sztuki z Rzeszowa, od początku dostrzegł, jak cenny obiekt można uratować, który ma nie tylko ogromną wartość artystyczną, ale też społeczną.
Reklama
 
To kaplica murowana, domkowa, czyli można do niej wejść. Kryta blachą i podczas prac konserwatorskich zadbano, by pokrycie odtworzyć metodą rzemieślniczą jaką stosowano pod koniec XIX wieku, czyli pokrycie dachu wykonać blachą miedzianą na tzw. felc.
 
Prace konserwatorskie rozpoczęły się w 2014 roku, a pierwszy ich etap pozwolił zrekonstruować tynki wapienne zewnętrzne, wykonano odwodnienie,  izolację poziomą i pionową murów,  wymieniono dach  oraz zakonserwowano drzwi i okna.
 
Dużo więcej czasu zajęło przywrócenie świetności wyposażenia kaplicy, a to okazało się nie tylko piękne, ale artystycznie cenne i z ciekawą historią.
 
- Byłem zaskoczony, jak bogate jest wnętrze kaplicy – przyznaje Radomir Dawidziak. – Fundatorzy nie szczędzili czasu i pieniędzy, by stworzyć wyjątkowe miejsce. Kapliczkę wyposażyli w neobarokowy ołtarz. Wiele wskazuje, że powstał w lokalnym warsztacie ludowym, ale jest na bardzo dobrym poziomie. W niszy umieścili rzeźbę świętej Rozalii i jest przypuszczenie, że figura mogła przywędrować do Zwięczycy z Włoch, gdyż na naszym terenie kult św. Rozalii prawie nie występował. Niekiedy można się z nim było zetknąć na Śląsku, ale też rzadko. Św. Rozalia z Palermo, znana jako Rozalia Sycylijska (1129–1160) była pustelnicą i dziewicą. W tradycji katolickiej patronka chroniąca od zarazy i chorób zakaźnych.
 
Figura jest bardzo cenna artystycznie, z dobrej pracowni rzeźbiarskiej. Ołtarz i rzeźba są drewniane, polichromowane i ze złoceniami. Ołtarz jest także marmoryzowany, czyli zastosowano technikę imitacji marmuru na drewnie.
Reklama
 
Wiele wskazuje na to, że wystrój kaplicy był przemyślany i nie ma w nim żadnych przypadkowych elementów. Uzupełnieniem dla ołtarza z figurą św. Rozalii, która nawiązywała do córki fundatorów, są cztery obrazy na blasze: „Św. Zofii” i „Św. Wawrzyńca” co przywołuje imiona Gwizdaków oraz obrazy „Matki Bożej Różańcowej” oraz „Serca Pana Jezusa”.
 
Wszystkie prace są spójne warsztatowo i wyszły spod ręki jednego twórcy. Fakt, że nie były malowane na płótnie, ale na blasze, co nie było powszechne w tamtym czasie i na tych terenach, wskazuje, że fundatorom zależało na wartościowych przedmiotach, które chcieli przekazać do kaplicy.
 
W skład jej wyposażenia wchodzi też neobarokowy krucyfiks i dwa lichtarze. Nie są one sygnowane, ale po ściągnięciu przemalowań wykazują bardzo podobne wykończenia, jak ramy czterech wspomnianych obrazów. Wszystkie są spójne estetycznie. Niewykluczone, że powstały w tej samej pracowni.
 
A to nie wszystkie skarby kaplicy - jest jeszcze zabytkowa polichromia. W czasie II wojny światowej kapliczka najprawdopodobniej została uszkodzona, a po wojnie przeszła remont i wnętrza pokryto kilkoma warstwami farby. Po ich usunięciu na wszystkich ścianach i sklepieniu ukazały się malowidła.
 
- Warto zrobić wszystko, by je odtworzyć - są integralną częścią, tego bardzo pięknego zabytku. To polichromia ludowa, ale naprawdę interesująca – dodaje Radomir Dawidziak.
 
 
Fot. Tadeusz Poźniak
Reklama
 
Jest jeszcze jedna tajemnica związana z kaplicą św. Rozalii. Wiosną 2022 roku ktoś z mieszkańców Zwięczycy, podrzucił odbitkę włoskiego obrazu z 1892 roku, przyznając, że został zabrany, a teraz wraca, gdzie jego miejsce.
 
- Obraz przedstawia „Matkę Boską Boleściwą” i będzie poddany konserwacji. Co najciekawsze, jest czytelnym nawiązaniem do rzeźby św. Rozalii, która najprawdopodobniej też pochodzi z Włoch – tłumaczy konserwator dzieł sztuki.  
 
Niewykluczone, że ktoś pomagał małżeństwu Gwizdaków w zakupie rzeźby i obrazu  we Włoszech. W połowie XIX wieku Zwięczyca była własnością rodziny Rylskich. W 1893 roku przeszła na własność Romana Potockiego. W 1922 roku jego syn, Alfred Potocki dobra ziemskie w Zwięczycy sprzedał Wojciechowi Atamanowi z Trzebowniska, który kupił pałac, zabudowania gospodarcze oraz park. To oznacza, że dwór w tamtym czasie był zamieszkały i całkiem prawdopodobne, że któryś z właścicieli z zagranicznych wojaży przywiózł włoskie dzieła sztuki zamówione do kaplicy w Zwięczycy.
 
Zabytek jest ważnym miejscem kultu dla lokalnej społeczności, a dzięki odnowieniu cennego wyposażenia, znów można oglądać rzeźbę, którą pamięta kilka pokoleń mieszkańców Zwięczycy.
 
Jak zapowiada ks. Ludwik Krupa, proboszcz  parafii pw. Św. Józefa w Rzeszowie-Zwięczycy, po każdej niedzielnej mszy św. kaplica będzie otwierana i przez zamontowaną kratę, będzie można oglądać obrazy oraz figurę św. Rozalii. 
Reklama
 
- W kwietniu zaplanowaliśmy poświęcenie kaplicy i figury, a pierwsze w tym roku nabożeństwo majowe także będzie nawiązywało do nowo wyremontowanej kaplicy - dodaje ks. Ludwik Krupa.
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.