Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

W Sanoku Picasso, Boznańska i inni...

A A A
Antoni Adamski

Dodano: 20-05-2014

Fot. Tadeusz Poźniak

Fot. Tadeusz Poźniak

GALERIA ZDJĘĆ
Emil Krcha, Ulica paryska, 1930. Reprodukcje Muzeum Historyczne w Sanoku
Franciszek Prochaska, Autoportret l. 30. Reprodukcje Muzeum Historyczne w Sanoku
Fot. Tadeusz Poźniak
Jan Lebenstein, Le Petit Vice. Reprodukcje Muzeum Historyczne w Sanoku
Józef Pankiewicz Widok Florencji ,1931. Reprodukcje Muzeum Historyczne w Sanoku
Manuel Ortiz de Zarate Torreador Maravilios l. 20. Reprodukcje Muzeum Historyczne w Sanoku
Pablo Picasso ilustracja z cyklu Komedia ludzka, l.60. Reprodukcje Muzeum Historyczne w Sanoku
We wtorek w Muzeum Historycznym w Sanoku otwarta Galerię Malarstwa XX wieku im. Marii i Franciszka Prochasków. W zamkowych piwnicach - po raz pierwszy udostępnionych zwiedzającym - możemy obejrzeć 228 prac autorstwa 69 artystów.
 
Piwnice pochodzą z połowy XVI stulecia, z okresu przebudowy zamku na rezydencję królowej Bony. Wymienia je pierwszy inwentarz z roku 1548 jako pomieszczenia z drewnianymi stropami. W dziesięć lat później były już one nakryte sklepieniami beczkowymi, aby odizolować zamkowe komnaty od przykrych zapachów, jakie wydzielały przechowywane tam artykuły spożywcze. Dostosowanie piwnic (w których wilgotność sięgała 100 procent) do celów ekspozycyjnych było przedsięwzięciem niesłychanie trudnym. Dziś w piwnicach czynne jest ogrzewanie oraz dodatkowo urządzenia odwilgacające. Na specjalną uwagę zasługuje konserwatorska koncepcja ekspozycji. Obrazy, rysunki oraz grafiki umieszczone zostały w szczelnych szklanych gablotach, które stanowią dodatkową izolację. Punktowo oświetlone prace kontrastują z pogrążonymi w półmroku starymi murami.
Reklama
 
Dotąd z powodu braku miejsca przeważająca część sanockiej kolekcji sztuki współczesnej nie była udostępniona publiczności. Teraz możemy obejrzeć unikalny zbiór, pokazujący francuskie korzenie naszej sztuki ubiegłego stulecia: od malarzy z kręgu Gauguina i Szkoły z Pont-Aven, poprzez tych, których inspirował Renoire, Cezanne na lekcji kubizmu i ekspresjonizmu skończywszy. Kolekcja wzięła początek z daru sanoczanina Franciszka Prochaski (1891-1972) przekazanego Muzeum Historycznemu w latach: 1963 i pośmiertnie przez rodzinę w 1979. Artysta po rozpoczęciu studiów w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni profesora Józefa Pankiewicza wziął udział w I wojnie światowej jako legionista Józefa Piłsudskiego. W roku 1920 wyjechał na stałe do Francji jako attache wojskowy. Do kraju nie wrócił. W jego pracowni na paryskim Montparnassie skupiała się polska kolonia artystyczna.
 
-Wygłodniali artyści przychodzili na obiady, podejmowani przez Prochaskę (którego dochody były stabilne dzięki stałej państwowej pensji) z tradycyjną polską gościnnością. Biesiady były pretekstem do ożywionych dyskusji o sztuce – opowiada  Wiesław Banach, dyrektor Muzeum Historycznego i autor ekspozycji. Pamiątką po tych kontaktach są obrazy przyjaciół Prochaski m.in. Józefa Pankiewicza, Jana Wacława Zawadowskiego, Ludwika Lille'a, Wacława Żaboklickiego. W Sanoku możemy obejrzeć prace wymienionych artystów, m.in. utrzymany w tradycji koloryzmu autorportret Prochaski z lat 30-tych, „Widok Florencji z Fiesole” Józefa Pankiewicza z 1931 w delikatnej gamie błękitów i zieleni, „Pejzaż z Bretanii” W. Żaboklickiego (1905) utrzymany w estetyce Szkoły z Pont-Aven.
 
Reklama
Ozdobą kolekcji są obrazy dwojga najwybitniejszych polskich malarzy związanych z Paryżem: Olgi Boznańskiej oraz Tadeusza Makowskiego - np. jego „Martwa natura z płaską misą”(1923) skomponowana w kolorystyce szlachetnych ciemnych brązów. Leopold Zborowski, polski mecenas Amadeo Modiglianiego miał stać się również marszandem Emila Krchy. Planowanej wystawie w paryskiej w galerii Zborowskiego przeszkodziła niespodziewana śmierć marszanda. W Sanoku oglądamy wyrazisty paryski pejzaż Emila Krchy. Znajdują się tam również dwie prace innego przyjaciela Prochaski z kręgu paryskiej cyganerii artystycznej - znakomitego chilijskiego malarza Manuela Ortiza de Zarate. Pracownię Prochaski w roku 1924 odwiedzali także członkowie tzw. Komitetu Paryskiego: grupy malarzy, którzy wyjechali do Paryża studiować malarstwo pod kierunkiem prof. Józefa Pankiewicza. Do najwybitniejszych z nich należeli: Jan Cybis, Hanna Rudzka Cybisowa, Artur Nacht- Samborski. W zbiorach Prochaski zachował się tylko rysunek J. Cybisa i paryski gwasz H. Rudzkiej-Cybisowej. Kolekcję „kapistów” poszerzono poprzez późniejsze zakupy muzealne.

Niezwykle cennym wzbogaceniem sanockich zbiorów są dary przekazane w 1996 r. przez rodzinę Leprette z Paryża. To obrazy dwojga abstrakcjonistów działających po II wojnie światowej: Józefa Jaremy, który mieszkał w Rzymie, a następnie w Nicei oraz Marii Sperling, która opuściła Polskę w latach dwudziestych, tworząc w Nicei i w Paryżu. Wśród najważniejszych ofiarodawców wymienić należy Jana Ekierta. Malarz pochodził z Komborni. Do  Paryża wyjechał po wojnie i wraz z żoną, również malarką, zamieszkał na Montmartrze.
 
Kolekcję poszerzyły także dary profesor Krystyny Łady Studnickiej, – obrazy jej męża Juliusza Studnickiego, jak też dary artystów związanych z Rzymem – Marii Szulczewskiej de Regibus oraz Józefa Natansona. Zakupiono też “Akt na żótym tle” Otto Axera. W ostatnich latach zbiór sztuki współczesnej powiększył się m.in. o dzieła tworzącej w Paryżu  Ariki Madeyskiej, przekazane przez rodzinę. Wśród darów znalazły się również grafiki Wasyla Kandinsky'ego i Pabla Picasso oraz rysunek Jana Lebensteina.
Reklama
 
Ten bardzo pobieżny przegląd przybliża charakter sanockiej kolekcji, ściśle związanej z polską sztuką powstałą na emigracji: głównie w środowisku paryskim, lecz także prowansalskim, rzymskim i in. Na tak szerokim tle pokazani zostali artyści sanoccy kilku pokoleń: od Tadeusza Turkowskiego po Barbarę Bandurkę i Annę Marię Pilszak. W Muzeum Historycznym mamy okazję obejrzeć nie tylko twórczość Beksińskiego, lecz także malarstwo bardzo odległe od jego estetyki. Pisząc tekst korzystałem z artykułu Wiesława Banacha „Sztuka Współczesna” na stronie internetowej Muzeum Historycznego w Sanoku.
 
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.