Reklama

Kultura wiejska na salonach. Mamy Rok Oskara Kolberga

A A A
Elżbieta Lewicka

Dodano: 20-06-2014

Czesław Drąg. Fot. Tadeusz Poźniak

Czesław Drąg. Fot. Tadeusz Poźniak

Czesław Drąg – orędownik i animator kultury wiejskiej. Autor scenariuszy do 10. widowisk ludowo - obrzędowych. Konsultant i juror konkursów i przeglądów. Strażnik tradycji. Autor publikacji związanych z kulturą Podkarpacia. Inicjator wielu cennych projektów, których celem było i jest prezentowanie oraz kultywowanie tradycji ludowych ( Niebyleckie Kabaretowiska, Podkarpackie Wesele, Międzynarodowe Jarmarki Kowalskie, Ogólnopolskie Prezentacje Teatrów Poszukujących o Nagrodę T. Kantora w Wielopolu Skrzyńskim). Właściciel jednego z największych w Polsce  zbiorów egzemplarzy epopei narodowej „Pan Tadeusz” i wszelkich pamiątek związanych z postacią A. Mickiewicza. W swoich zbiorach posiada też bogatą kolekcję około filatelistyczną tematycznie związaną z sylwetką Jana Pawła II.

 
 
Elżbieta Lewicka: Uchwałą Sejmu RP 2014 ogłoszono Rokiem Oskara Kolberga. Chciałoby się powiedzieć: nareszcie!
 
Czesław Drąg: Tak! Ten człowiek rodem z Mazowsza, etnograf, folklorysta i kompozytor, autor m.in. monumentalnego dzieła zawartego w 67 tomach, gdzie opisał wszystkie aspekty życia i zwyczajów ludu polskiego przynależne danym regionom ziem polskich, zasługuje na uwagę. To jedyny taki badacz w XIX- wiecznej Europie. Przypadająca w tym roku dwusetna rocznica jego urodzin jest dobrą okazją, aby przypomnieć sylwetkę i dzieło tego niezwykłego badacza kultury ludowej, którego pracowite życie i twórczość jest dziś większości młodym ludziom zupełnie nieznana. Kolberg w swoich wędrówkach penetrował także tereny obecnego Podkarpacia i im poświęcił kilka tomów swojego dzieła. Znajdujemy w nich  (podobnie, jak w pozostałych) opisy gwarowe, fonetyczne, prymki melodii, opisy obrzędów, instrumentów itd. To niewyczerpalna skarbnica wiedzy dla współczesnych badaczy folkloru i animatorów żywej kultury ludowej. Dzieło Kolberga, oraz nasze spotkania z ostatnimi, żyjącymi twórcami kultury ludowej stanowią fundament do współczesnych działań przywracających pamięć o naszych korzeniach.

Jaką pozycję mieli w wiejskich społecznościach muzykanci?
 
Reklama
Różnie bywało. Z jednej strony lokalna społeczność ich szanowała, a z drugiej trochę lekceważyła. Ot, takie lekkoduchy! Bo cóż on ... wytrzepał trochę pieniędzy ze swoich basów, przyniósł babie, jakieś tam bułki dzieciskom rozdał i za dzień, dwa znowu szedł grać na trzy dni. Chudy, mizerny, gdzie jemu do pługa, czy do zbiorów. Nawet pleban, ksiądz niezbyt kordialnie się o muzykantach wyrażał, bo szła za muzykantami jakaś dziwna szeptana historia, że mają konszachty z diabłem, bo przecież zwykły człowiek nie potrafił grać tak, jak oni. Muzykanci podczas grania często się zapamiętywali, ich twarze nabierały nieziemskiego wyrazu, pełnego ekstazy, jakby unosili się ponad ziemią. Muzykant miał niepoślednią rolę w inicjowaniu wszystkich obrzędów np. weselnych. Nie do pomyślenia była zmiana obowiązującej chronologii, to przyniosłoby nieszczęście na całą wieś. A dzień przed weselem grano „kocią muzykę”- to robił na przykład zmarły kilka lat temu Eugeniusz Horoszko z Giedlarowej. Muzykanci zbierali się pod oknem panny młodej i grali niesamowicie jazgotliwe, żałosne, rozpaczliwe dźwięki. To wiejskie muzykowanie zawsze miało jakiś cel. Do każdej sytuacji przyporządkowany był inny rodzaj muzyki. Na weselach bywało niebezpiecznie. Władek Pogoda często opowiadał, jak ze skrzypcami pod pachą uciekał z wesela nie wziąwszy nawet pieniędzy - tak się prali! Życiorysy naszych muzykantów przepełnione są zdarzeniami krotochwilnymi, hecownymi, poważnymi. To wielki żywioł i historie godne uwiecznienia. Czasami muzykantów rozganiano, słabo im płacono, ale bez muzykantów ani rusz. Jeśli któryś nie chciał zagrać, to przyjechali, przyłożyli nóż do gardła i musiał zagrać! Ale wielu z nim miało też dużą renomę i nieraz rok się czekało, żeby zagrali, taka była kolejka zamawiających. Muzykanci często przemieszczali się wiele kilometrów, wędrowali. Szkoda by było, żebyśmy o tym wszystkim nie wiedzieli, więc staramy się promować tych jeszcze żyjących i prezentować ich pasje.
 
Na Podkarpaciu żyje jeszcze kilku wybitnych muzyków ludowych, najstarszy z nich to Władysław Pogoda z Huciny. 
 
Żyją jeszcze tacy seniorzy jak Władysław Wojtyna z Białobrzegów k/Łańcuta, Stanisław Wyrzykowski z Haczowa, Albina Kuraś z Lubziny, Józef Bosak, który niedawno obchodził w Żołyni 65- lecie swojej pracy artystycznej i gra nadal w trzech kapelach! To są laureaci wielu festiwali i konkursów folklorystycznych, dzięki nim uczymy się pokory do tradycji, poznajemy nasze korzenie, o które powinniśmy dbać.
 
 
 JA JESTEM POGODA I TAK SIĘ NAZYWAM, CO KOMU DO TEGO, ZE JO SE ZAŚPIWOM!
 
Tak o sobie śpiewa najstarszy, żyjący Lasowiak, Władysław Pogoda, który 20 lipca skończy 94 lata. Mieszka w Hucinie, w zielonym, drewnianym domku, który wybudował w 1947 roku.
Nazywa siebie „wyskrobkiem”, urodził się jako ostatnie, siódme dziecko. Zawsze był niezwykle ruchliwy, wesoły, skłonny do żartów, na które do dziś ma ochotę. Od dziecka próbował konstruować instrumenty z tego, co było pod ręką: kawałka drewna, patyka, drutu, włosia. Miłość do muzyki przesłaniała mu cały świat, zdarzało się tęgie lanie od ojca, kiedy mały Władzio zamiast pilnować krów, zasłuchał się w weselną muzykę. Ale, jak sam mówi, kiedy grał, krowy lepiej się pasły i miały więcej mleka. Władysław uczył się muzyki od starszych, zapamiętywał nowe melodie. Pierwszą kapelę założył w 1936 roku i bardzo szybko stał się popularny. Zespół młodego Władysława Pogody grał na weselach, zabawach i wszelkich uroczystościach. Niestety, w 1944 roku został wywieziony do Niemiec na przymusowe roboty. Szczęśliwym trafem pracował w gospodarstwie, którego właścicielką byłą muzykalna Niemka. Umiała docenić talent Władka, słuchała jego muzyki, chroniła. Po wojnie odwiedzała Pogodę w Polsce i zapraszała go do Niemiec. Powojenna historia muzycznej działalności Władka Pogody trwa do dziś. Wielokrotnie zakładał kapele, z którymi koncertował w Polsce i za granicą. Najsłynniejszy Lasowiak – mimo swojego wieku - z wielkim zapałem bierze udział w każdej imprezie, na którą jest zapraszany. Wielokrotnie odznaczany i nagradzany z dumą przyjmuje wszelkie honory. W archiwum Radia Rzeszów znajduje się sporo nagrań zarejestrowanych w różnych okresach działalności słynnego skrzypka, a Kolbuszowski Dom Kultury dba o swojego krajana i wydaje jego bezcenne nagrania na płytach kompaktowych (” Pogoda na Święta”, „ Kuszenie Władysława”). W 2012 płyta „Lasowiackie życie” z udziałem W. Pogody i zespołu Górniacy z Kolbuszowej Górnej otrzymała wyróżnienie na XV Festiwalu Folkowym Polskiego Radia „Nowa Tradycja” . 

KOMENTARZE

Odeszli w 2018 roku...

Wspominamy znanych mieszkańców Podkarpacia, zmarłych w ostatnim roku. Wszystkich pożegnaliśmy ze smutkiem...

Samolotem z Rzeszowa do Aten. W promocji bilety od 106 zł

Z lotniska w Jasionce od przyszłego...

Oskar Kolberg - wystawa w 200. rocznicę urodzin etnografa

Do końca października w budynku Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rzeszowie przy ul. Sokoła 13 można oglądać wystawę "Rok 2014 Rokiem Oskara Kolberga". Można na...

Reklama

Po Podkarpaciu błądzi jesień...

Mamy najpiękniejszy czas w Beskidach i Bieszczadach, czas jesieni. W kadrze od lat...

Tradycja Matki Boskiej Zielnej

Z Jolantą Dragan, kustoszem Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, rozmawia Angelika Fila

Wystawa "Cały ja" w Jarosławiu - malarskie wspomnienia Wacława Kochanowicza

Wacław Kochanowicz przenosi na płótno wspomnienia z dzieciństwa. Są to nie tylko sceny rodzajowe czy pejzaże, ale przede wszystkim konie, które...

"Koncert nocy letniej" z gwiazdami podkarpackiej sceny muzycznej

"Koncert nocy letniej", który odbędzie się 30 sierpnia w Rudnej Małej koło Rzeszowa to zakończenie wakacji w iście szekspirowskim stylu. Pod osłoną nocy, w ogrodach...

Muzyczna interpretacja wierszy Szubera. Tryptyk z poezją mistrza z Sanoka

Takiej płyty na rynku jeszcze nie było – 18 wierszy Janusza Szubera zinterpretowanych muzycznie. Poeta sam wybrał i przeczytał najważniejsze dla niego...

Reklama

Elvis Presley symfonicznie na rzeszowskim Rynku

"If I can Dream – Elvis Presley symfonicznie" to tytuł koncertu, który w sobotę, 24 sierpnia, odbędzie się na rzeszowskim Rynku. Marcin Życzyński, polski impersonator "Króla rock and rolla" razem z...

"Śmiech wzbroniony" Teatru Bo Tak na scenie WDK w Rzeszowie

Dokładnie rok temu na deskach Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie Teatr Bo Tak ze sztuką "Umrzeć ze śmiechu" Paul’a Elliota zagościł po raz pierwszy. Szybko się też okazało...

Długi weekend sierpniowy ze Zdzisławem Beksińskim

W tym roku obchodzimy rocznicę 90. urodzin Zdzisława Beksińskiego, a od 16 do 18 sierpnia w ramach "Roku Beksińskiego" odbędzie się w Sanoku "Długi Weekend z Beksińskim".

Średniowiecze zawita do Muzeum Okręgowego w Rzeszowie

Na ósmy już piknik średniowieczny zaprasza w niedzielę, 28 lipca, Muzeum Okręgowe w Rzeszowie. Niezwykła podróż w czasie do epoki odważnych rycerzy oraz pięknych niewiast rozpocznie...

Na 200. urodziny Moniuszki. Koncert pieśni i arii na XV Festiwalu w Żarnowcu

W Żarnowcu ostatnie lata swojego życia spędziła Maria Konopnicka, która w 1903 roku tutejszy dworek otrzymała od narodu polskiego i gdzie do...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.