Reklama

Amir Or: Pochodzę z wielu miejsc

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 14-09-2014

Amir Or. Fot. Tadeusz Poźniak

Amir Or. Fot. Tadeusz Poźniak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
- Czuję, że Polska jest moją utraconą ojczyzną, ale i cmentarzyskiem przodków. Jest jak Matka i Niszczycielka, budzi strach,  a jednocześnie sympatię i ciekawość - mówił Amir Or, znakomity izraelski poeta w sobotę w Rzeszowie, w pierwszym mieście, jakie zobaczył po raz pierwszy w życiu przybywając do Polski, skąd jego dziadkowie wyemigrowali w latach 30. XX wieku. Spotkanie z Amirem Orem było największym wydarzeniem „Pretekstów Kulturalnych. Dziedzictwo Żydowskie” zorganizowanych w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2014 w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie.  Przyciągnęło też tłum gości, co potwierdza, że nie ma podziału na kulturę wysoką i niską. Możliwość dowiedzenia się czegoś o sobie samym i świecie wzbudza dużo większe zainteresowanie niż na siłę promowane infantylne imprezy masowe. 
 
"Preteksty Kulturalne. Dziedzictwo Żydowskie”, to pomysł Krystyny Lenkowskiej, rzeszowskiej poetki, anglistki, organizatorki spotkań „Preteksty Literackie” oraz Muzeum Okręgowego w Rzeszowie i jego dyrektora, Bogdana Kaczmara. Niewykluczone, że „Preteksty Kulturalne” na stałe wejdą do kalendarza rzeszowskich imprez, a w kolejnych latach koncentrowałyby się na dziedzictwie polskim, żydowskim, ukraińskim, w ogóle na dziedzictwie, czyli na tym, z czego Podkarpacie, jako miejsce na pograniczu kultur, języków i narodów, wyrosło i co jest jego największym dziedzictwem.
 
Sobotnie spotkanie z Amirem Orem, potwierdziło, że zainteresowanie tego typu imprezami jest bardzo duże. Na pewno ogromna w tym zasługa samego Amira, który jest gwiazdą współczesnej poezji nie tylko w Izraelu, ale i w Stanach Zjednoczonych i Europie. Na pewno nie bez znaczenia jest też jego urok osobisty i charyzma. Nie przypomina bynajmniej stereotypowego artysty zatraconego w używkach, raczej filmowego gwiazdora. Bardzo interesująca jest też jego historia rodzinna. On sam urodził się w Tel Awiwie w roku 1956, ale jego dziadkowie wyemigrowali z polskiego Radomska w latach 30. XX wieku. Or jest potomkiem słynnej dynastii rabinów, Elimelecha z Leżajska i Rashiego, a w jego rodzinie rabinów doliczyć się można kilkunastu. On sam do dziś nigdy nie odważył się pojechać do Niemiec, choć jak sam przyznał, w jego domu nigdy nie rozmawiało się o Holokauście. 
 
- Bardzo długo zwlekałem też z przyjazdem do Polski. Tu sięgają moje korzenie, ale ja nie czułem się z Polską związany. Dziadkowie, mimo że znali języki, mówili tylko po hebrajsku, moja babka dzień przybycia z Polski do Izraela świętowała jako swoje urodziny – opowiadał w sobotę Amir Or. – Ja sam postanowiłem, że moje spotkanie z Polską musi się odbyć za pośrednictwem języka i tak się stało. Poezja sprowadziła mnie do Polski.
 
Wieczór z Amirem Orem w Muzeum Okręgowym był tym ciekawszy, że nie sprowadził się do rozmowy z poetą, ale można było usłyszeć wiele jego wierszy, czytanych w oryginale, po hebrajsku przez samego Amira. Można powiedzieć w języku dla artysty niezwykłym, bo bardzo metaforycznym. Hebrajski przez prawie 2 tys. lat był językiem w uśpieniu. W tym języku czytano Torę, ale nie mówiono. Dziś język hebrajski jest językiem urzędowym Izraela, a jego wyjątkowość polega na tym, że gdyby zmartwychwstał biblijny król Salomon bez problemu porozumiałby się ze współczesnymi izraelskimi chłopcami kopiącymi piłkę. 
 
Dla porównania słownik angielski ma 30 razy więcej słownictwa niż język hebrajski. To sprawia, że język angielski jest wybitnie precyzyjny, a hebrajski wybitnie wieloznaczny.
 
 
Reklama
Amir Or studiował filozofię i religię porównawczą na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, gdzie później wykładał na starożytnej greckiej religii.  Publikował eseje na temat poezji, klasyki i studiów religijnych, do dziś uczy kreatywnego pisania w uczelniach w Izraelu, Europie, USA i Japonii. W Polsce jego wiersze możemy czytać dzięki tłumaczeniom prof. Beaty Tarnowskiej z Uniwersytetu Warmińsko - Mazurskiego w Olsztynie, która na język polski przełożyła również dwie jego książki „Twarze” i „Wiersz”. Prof. Beata Tarnowska poprowadziła też sobotnie spotkanie z Amirem Orem, w trakcie którego można było usłyszeć m.in. wiersze: „Język mówi”, „Epitafium”, „Kidusz”, „Kot” i „Piwo”.
 
Ten ostatni, to próba skonfrontowania własnych lęków związanych z zagładą Żydów i wlanych niejako do kufla piwa. W wierszu następuje próba oswojenia demonów przeszłości w dość nietypowy sposób, bo w przywołaniu wspomnień esesmana, który wspomina obozowe życie jako chwile swojskie i miłe. - Próbowałem zrozumieć tego człowieka w kategoriach bardzo ludzkich, chciałem zrozumieć jak on funkcjonował w obozie jako człowiek, bo tak przecież było – tłumaczył w sobotę Amir Or.
 
Ciekawa dyskusja wywiązała się też przy okazji wiersza „Kot” – błahego zdawać być się mogło na pierwszy rzut oka, a tak naprawdę prezentującego dwie postawy ludzkie; obserwatora i wybierającego działanie. Ten drugi w swoim pożądaniu się spełnia, ale ceną spełnienia jest śmierć. Obserwator się przygląda i …. Być może nigdy nie zazna miłości. Jaką wybieramy drogę ?!

W trakcie spotkania z Amirem Orem nie mogło zabraknąć nawiązań do jego kilkuletniego pobytu w komunie w Indiach, gdzie m.in. medytował, uprawiał jogę i o wpływ hinduizmu na jego twórczość. Było też o poezji erotycznej i bliższych związków ze sztuką Zen, czy może jednak Tantrą.
 
Amir Or żartobliwie rozwiał wątpliwości. – Jest mi blisko do Zen i do Tantry – mówił. – Zen to coś czystego, niewinnego, sterylnego, a Tantra to coś więcej niż tylko pozycje miłosne. Tantra to droga doświadczenia i poznania.
 
Amir Or jest autorem w sumie jedenastu tomów poezji. Jego wierze publikowane były były w języku angielskim, niemieckim, duńskim, holenderskim, szwedzkim, norweskim, francuskim, hiszpańskim, włoskim, irlandzkim, greckim, rosyjskim, ukraińskim, chorwackim, czeskim, perskim, arabskim, chińskim, japońskim, koreańskim i w wielu innych. Jego pierwszy w historii przyjazd do Polski cieszy się dużym zainteresowaniem. Sobotę i niedzielę spędza w Rzeszowie, 16 września będzie gościem Żydowskiego Muzeum Galicja w Krakowie, a 18 września Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie. 
 
 
I choć Amir Or pozostaje największą gwiazdą „Pretekstów Kulturalnych. Dziedzictwo Żydowskie”, sama impreza ma wiele ciekawych prezentacji. M.in. w sobotę Marzena Lorens z Muzeum Okręgowego w Rzeszowie wystąpiła z multimedialną prezentacją „Symbolika wody w religii i życiu Żydów galicyjskich”. To nieprawdopodobne jak ważna była woda w życiu codziennym tradycyjnych rodzin żydowskich. Choćby za pośrednictwem osobnych zlewów do mycia mięsa i potraw mlecznych, które nie mogły być przechowywane w tych samych naczyniach, ani nawet myte w tych samych zbiornikach.
 
Ogromne było też znacznie wody w rytualnych kąpielach i myciu rąk, co bynajmniej nie ma żadnego związku z brudem fizycznym.
 
Rytualne mycie rąk odbywało się tuż po wstaniu z łóżka i wykonaniu mniej niż 3 kroków, przed każdą modlitwą w domu i synagodze, a nawet po każdym obcięciu paznokci. 

Równie ważne były rytualne kąpiele, które odbywały się w mykwach zwanych potocznie łaźniami. Kto i kiedy musiał brać takie kąpiele, to już długa opowieść, ale wiele można się na ten temat dowiedzieć na trwającej właśnie w Muzeum Okręgowym wystawie dotyczącej obrzędowości Żydów galicyjskich.

 

KOMENTARZE

Tak wygląda świat według Lego

Klocki Lego są nie tylko dla dzieci. A wystawa Legowisko, którą do 13 września br...

Stare drzwi jak nowe. Jak odnowić domową stolarkę?!

Zanim zdecydujesz się na zakup nowych drzwi wewnętrznych, dobrze przyjrzyj się tym, które chcesz wyrzucić. Czasem wystarczy je odnowić. Jest to dużo tańsze i często nie wymaga dużego...

Świat dzieci sprzed 100 lat - muzeum zaprasza na podróż w czasie

"Dawny świat dziecka" to tytuł wystawy, która otwarta zostanie w środę, 25 października 2017 r., w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie. Fotografie, zabawki, szkolne przybory...

zobacz więcej
Reklama

Film promocyjny o Krośnie zdobywa nagrody

Niespełna 5-minutowa produkcja z Podkarpacia "One day in Krosno" została okrzyknięta przez jury Międzynarodowego Festiwalu Filmów Turystycznych, Dokumentów i Reportaży Telewizyjnych oraz Filmów Korporacyjnych...

Śmiech Wzbroniony, ale seks już niekoniecznie. Premiera w Teatrze Bo Tak

Sztuką "Śmiech Wzbroniony" znakomitego chorwackiego pisarza, Miro Gavrana, Teatr Bo Tak otworzył sezon artystyczny 2019/2020 i drugi już rok działalności...

Poznaj sekrety Rzeszowa z Aliną Bosak i Katarzyną Grzebyk

Rzeszów to dziś ponad 200 tys. miasto, które w ostatniej dekadzie przeżywa najszybszy rozwój w swojej prawie 700-letniej historii. To też miasto z niezwykle barwną historią i...

Reklama

Boguchwała wydała album z pasjonatami. Premiera w weekend

Siłę miasta, siłę gminy nie tworzą budynki i drogi, ale społeczność – aktywni i kreatywni ludzie. Szczycimy się nimi i chcemy pokazać – mówi Damian Drąg, dyrektor...

7. Najazd Awangardy na Rzeszów - wiersze z Marleną Dietrich w tle

Najnowsze wiersze współczesnych podkarpackich poetów i przeboje Marleny Dietrich będzie można usłyszeć w czwartkowy wieczór, 17 października, w Teatrze im. Wandy...

Z zakamarków wyobraźni Marka Pokrywki. W Muzeum Etnograficznym

W czwartek, 24 października, w Muzeum Etnograficznym im. Franciszka Kotuli w Rzeszowie odbędzie się wernisaż wystawy pt. "ZaKaMarki wyobraźni. Marek Pokrywka/Malarstwo-Rysunek"...

"W centrum źrenicy". Jest już płyta, na której Janusz Szuber czyta swoje wiersze

Na rynku ukazała się właśnie płyta, na której 18 swoich wierszy czyta Janusz Szuber. Muzycznego towarzystwa dotrzymują mu: Łukasz...

Maska szykuje spektakl o Hachiko - psie, którego Japonia wspomina od 100 lat

- Nie ma Japończyka, który nie znałby historii Hachiko, ale w Polsce nikt o nim jeszcze spektaklu nie wystawił – zauważa japońska scenografka...

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.