Reklama

Tradycja Matki Boski Zielnej

A A A
Z Jolantą Dragan, kustoszem Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, rozmawia Angelika Fila

Dodano: 15-08-2018

 Fot. Jan Mazurkiewicz

Fot. Jan Mazurkiewicz

Angelika Fila: Przed nami 15 sierpnia, święto Matki Boskiej Zielnej. Skąd się wywodzi? 
 
Jolanta Dragan: Jest to jedno z największych i najpopularniejszych świąt w kościele katolickim. Przede wszystkim uznawane jest za najstarsze święto maryjne. Znane jest pod nazwą Wniebowzięcia Maryi Panny, ale także jako Zaśnięcie Matki Boskiej lub Matki Boskiej Zielnej. Nazwa i charakter tego dnia wywodzą się z 1950 roku. Był to dogmat wprowadzony przez papieża Piusa XII o Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny, wynosząc jej kult jako "Orędowniczki". Samo zaś święto nieoficjalnie obchodzone jest od V wieku.
 
Jak dzisiaj obchodzimy to święto na terenie Podkarpacia?
Na naszym terenie, który określany jest mianem Rzeszowiaków i Lasowiaków znajduje się kilka sanktuariów Wniebowstąpienia Najświętszej Maryi Panny. Niedaleko Kolbuszowej, w Borku Starym znajduje się parafia, gdzie właśnie w to święto organizowany jest uroczysty odpust, czasem również 14 sierpnia. Odbywają się procesje, a figurę Matki Bożej przykrytą białym woalem, składa się do grobu. Jest to uroczystość pełna magii. Figura Matki Boskiej jest symbolem Maryi, patronki ziemi, roślinności i zbiorów. 

Jak jeszcze celebruje się 15 sierpnia?
 
W wierzeniach ludowych związanych z tym świętem należało poświęcić pola uprawne, a do dziś także wieńce, nazywane dożynkowymi. 15 sierpnia to umowny termin zakończenia żniw i właśnie w to święto można zobaczyć w kościele mnóstwo pięknych wieńców. Zwyczaj ten jest jednym z najmocniej kultywowanych ludowych wierzeń, które nie dość, że przetrwały to rozwijają się coraz bardziej. Wieńce są przynoszone do kościoła, gdzie zostają poświęcone. Jest to uroczyste zakończenie żniw, a zebrane plony przynosi się do świątyni jako dar.
 
Czy istnieją ogólnopolskie obchody święta Zaśnięcia Bogurodzicy?
 
W tym dniu msze odbywają się w kościołach na terenie całej Polski, ale największe uroczystości organizowane są w Częstochowie, czy też w Kalwarii Zebrzydowskiej. 
 
Jakie są związki Matki Boskiej z wieńcami dożynkowymi?
 
Reklama
W tradycji 15 sierpnia niesiono do kościoła bukiety kwiatów i wiązki ziół. Dzisiaj ziela nie są już tak duże i okazałe, jednak zwyczaj ten przetrwał. To kobiety zanosiły bukiety na mszę. Nawiązuje to do tradycji przedchrześcijańskich, kiedy to wierzono, że zioła i rośliny z łąk i pól zebrane w konkretne święto nabierają magicznej mocy, np. leczniczej. Poświęcenie w kościele wzmacnia ich moc i daje magiczną siłę. Wierzono, że kiedy Matka Boska zmarła, złożono do jej trumny mnóstwo roślin, aby ją pożegnać. Po jakimś czasie, kiedy otwarto grób te rośliny cały czas pięknie pachniały. Ludzie pragnęli, żeby każdy zmarły miał właśnie taki zapach koło siebie.
 
 
 Fot. Jan Mazurkiewicz
 
 
Z czego wykonywano bukiety?
 
Do kościoła zanoszono bukiety ziół, które udało się zebrać na łąkach, w polach i ogródkach przy domach. Były to zioła, które do dziś każda gospodyni posiada w swojej apteczce, np. rumianek, mięta, wrotycz czy gałązki kaliny. W wielu miejscowościach dodawano też kłosy zbóż, główki maku i co istotne, jabłko, które nabijano na patyk. Taki owoc wykorzystywano do wielu czynności, niekiedy uznawanych za „magiczne”.  Poświęcone jabłko ściągano z ziela, dzielono na tyle części, ilu było domowników i zjadano je. Miało to zapobiegać chorobom gardła. Podobne znacznie ma jabłko poświęcone i zjedzone w dzień świętego Błażeja. 
 
Co robiono z poświęconym zielem?
 
Zioła często używano do leczenia zwierząt. Kadzono je nimi, aby te były zdrowe. Część ziela wykruszano do wody dla zwierząt. Kiedy krowa się ocieliła podawano jej taką wodę, by zwierzę nabrało sił. Poświęcony bukiet przechowywano w domach aż do następnego roku. Czasem wieszano przy drzwiach, to zależało od wierzeń w danej miejscowości. Poświęcone ziele ma w sobie moc ochronną, podobnie jak palmy święcone w oktawę Bożego Ciała. Kłosy zbóż, które zbierano w czasie żniw, a później święcono, rozdrabniano. Z kłosów wysypywano ziarno i dołączano do tego, które dopiero będzie zasiane we wrześniu, lub dorzucano je do jarego, w następnym roku. Wierzono, że dzięki temu nastąpi urodzaj. Dzisiaj nie przywiązuje się do tego aż tak dużej wagi, zaś dawniej wierzono, że jeżeli ktoś nie podążał za taką tradycją, miało go spotkać wielkie nieszczęście. To samo miało przydarzyć się całej wsi, ponieważ nie przypilnowała danego mieszkańca, aby ten postępował zgodnie z tradycją. 

KOMENTARZE

Zielne bukiety i dożynkowe wieńce

Wiązanki z ziół i kłosów zbóż przyozdobione kwiatami i dojrzewającymi owocami...

W Matki Boskiej Zielnej oddajemy hołd naturze

15 sierpnia - święto Matki Boskiej Zielnej, jedno z najpiękniejszych...

Gdzie się podziała opozycja?! Felieton Jarosława A. Szczepańskiego

Pod szczytnym hasłem obrony polskiego rynku farmaceutycznego przed zdominowaniem przez obce kapitałowo sieci aptek trwa w Sejmie procedowanie projektu zmieniającego...

Na Zielną - warsztaty w muzeum w Kolbuszowej

W Święto Matki Boskiej Zielnej - 15 sierpnia - Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej organizuje atrakcje od przedpołudnia aż do wieczora. Turyści będą rozpoznawać zioła, pleść wianki zielne, zostaną...

zobacz więcej
Reklama

Radosne oczekiwanie na Boże Narodzenie

Czas przygotowań do świąt upamiętniających przyjście Jezusa Chrystusa...

Świątynia sprzed ośmiu stuleci w Przemyślu

Dobiegają końca prace przy odsłonięciu fundamentów rotundy...

##BEAUTY2. Fotografia i wizaż na wystawie w Galerii Nierzeczywistej

Galeria Nierzeczywista w Rzeszowie zaprasza na wernisaż oraz wystawę Mariusza Barana z Rzeszowskiego Stowarzyszenia Fotograficznego pod nazwą ##BEAUTY2. Przygotowaniem...

Kapelusz z zimorodka, a nawet secesyjna suknia w Muzeum Okręgowym

Czółenka z 1890 roku, pasy z atłasu, jedwabna parasolka czy torebka z wykutym w srebrze miniaturowym obrazem Rembrandta "Wymarsz strzelców" to tylko niektóre z "damskich...

Ile jest prawdy w "Dziadach"? Przed Dniem Wszystkich Świętych

Z Jolantą Dragan, kustoszem Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, rozmawia Angelika Fila

Reklama

Festiwal Nowego Teatru startuje 19 listopada w Rzeszowie. Znamy program

Dziewięć spektakli, w tym pięć konkursowych, koncerty i dyskusje o teatrze wypełniają program 05 Festiwalu Nowego Teatru - 57. Rzeszowskich Spotkań Teatralnych...

VI Najazd Awangardy na Rzeszów już w czwartek!

Czytanie poezji i inspirujące rozmowy w towarzystwie poetów, pisarzy i aktorów - to wszystko podczas VI Najazdu Awangardy na Rzeszów w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej już w czwartek, 25 października...

Dzwon Niepodległości od Felczyńskich zabrzmi na Placu Farnym [FILM]

Dzwon Niepodległości waży ponad tonę. Znajduje się na nim Godło Polski, Herb Województwa oraz tekst "Roty" Marii Konopnickiej. Odlany został 26 października...

Polacy, Żydzi, Austriacy na portretach rudniczan z lat 1900 - 1939

Historia Stanisławy Skoczylasówny, 38-letniej rudniczanki, która po miłosnym zawodzie zginęła po kołami pociągu w 1948 roku, otrzymała właśnie nowe życie...

Kayah w Tryptyku Niepodległa. Koncert gwiazd w Rzeszowie

Kacper Andrzejewski, Anna Grzelak, Małgorzata Chruściel, Żaneta Łabudzka, Krzysztof Iwaneczo, Sławek Uniatowski i KAYAH - ich znakomite głosy już 4 listopada zabrzmią w Filharmonii...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 60

VIP Biznes&Styl Nr 60
w numerze m.in.:

• Przez wieki życie i zdrowie ratowali aptekarze! • 60 lat skansenu w Sanoku • Stanisław Głodowski: Nie liczę, że fala mnie poniesie • Rosja. Za Uralem • Dla kogo Harrods
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.