Reklama

Kryśka, ja o sobie piszę, by przysłonić gigantyczne ego i ludzie chcieli czytać!

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 09-09-2018

Andrzej Stasiuk. Fot. Tadeusz Poźniak

Andrzej Stasiuk. Fot. Tadeusz Poźniak

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
Sam ze sobą dialog o Polsce prowadzi od zawsze. Na stepach Mongolii, bezdrożach Rumunii, nawet wędrując z Wołowca, gdzie mieszka, do pobliskich Gorlic. Pytany o 100 lat polskiej niepodległości,  zdaje się nie do końca rozumieć sensu tak rozwiniętej myśli… - Dziś, gdy żyjemy spięci w sieci, będąc częścią globalnej gospodarki i międzynarodowego przepływu kapitału, słowo niepodległość rozumiane w XIX-wiecznych kategoriach i stosowane do współczesności jest śmieszne i anachroniczne. Czym innym jest nasza tożsamość, ale z tą zawsze świetnie sobie radziliśmy - stwierdził Andrzej Stasiuk, jedne z najciekawszych współczesnych pisarzy polskich  i współwłaściciel Wydawnictwa Czarne.
 
Stasiuk był w sobotę gościem Pretekstów Kulturalnych w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, które w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie, w tym roku pod tytułem "Niepodległość”, odbyły się już po raz piąty.  W poprzednich latach koncentrowały się na dziedzictwie żydowskim, ukraińskim, galicyjskim, śląskim, w ogóle na dziedzictwie, czyli na tym, z czego Podkarpacie, jako miejsce na pograniczu kultur, języków i narodów wyrosło i  co jest jego największym dziedzictwem. W tym roku ważna dyskusja o naszej tożsamości z okazji obchodów 100 – lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. 
 
I nawiązując do lat poprzednich, Krystyna Lenkowska, rzeszowska poetka, przywołała słowa Andrieja Bondara, jednego z najlepszych współczesnych poetów ukraińskich, który kilka lat temu na spotkaniu w Rzeszowie stwierdził: „Naród mi nie potrzebny”. Tamte słowa wstrząsnęły wtedy Polakami i nadal wydają się niezrozumiałe.
 
 
Od lewej: Andrzej Stasiuk, Tomasz Wojewoda, Krystyna Lenkowska. Fot. Tadeusz Poźniak
 
- Traktuję je jak prowokację – skomentował Andrzej Stasiuk.  – Ukraińcy są tragicznym narodem, rozdartym, poszukującym własnej tożsamości, natomiast my Polacy z tożsamością nigdy nie mieliśmy  problemu. Samo zaś słowo niepodległość uważam dziś za anachroniczne, nieprzystające do rzeczywistości.
 
Pisarz odniósł się też do bezkrwawo wywalczonej przez Polaków wolności w 1989 roku, którą coraz częściej traktujemy jak coś oczywistego, nawet bezwartościowego…
 
- Wolność tak naprawdę jest okropna, trudna, kosztowna. Wolność to wybór, odpowiedzialność, lęk, niepewność. Może 29 lat wolności to wystarczająco dużo dla naszego bohaterskiego narodu? Naród postanowił od wolności odpocząć. A może nie dorośliśmy wcale do wolnego państwa? Od pewnego czasu mam wrażenie, że w tym narodzie drzemie gen samozagłady. „Poszli nasi w bój bez broni” – jak pisał Wincenty Pol. Klęska jest ok, byle była piękna, bo wtedy i okazja do świętowania będzie – mówił.
 
Stąd też jego zdaniem tak wiele ruchów narodowych skupiających mężczyzn. Młodzi garną się do radykalnej prawicy. Budzi się Polska narodowa.
 
Reklama
Z tą „młodością”, która nadchodzi, to chyba jest tak, że dawno nie było wojny. To są przecież młodzi mężczyźni i tym rządzi biologia. Kiedyś szli na wojny, na krucjaty, do powstań, do konspiracji, do armii z poboru i to się jakoś regulowało, kanalizowało wielką energię. Cokolwiek by mówić, to młodzi chłopcy, mężczyźni mają potrzebę wspólnoty, czynów, powiedzmy, bohaterskich i to są potrzeby na swój sposób szlachetne. A czasy są, jakie są: ani Szwaba, ani Ruska, ani partyzantki, „a za oknem ni chuja idei”, jak proroczo pisali poeci, więc to się musi jakoś rozładowywać. Gdy się tworzy wspólnotę, oddział, to przeciwko komuś przecież. Nie ma za bardzo obcych, to można i ze swoich obcych zrobić. To, że żyjemy kilkadziesiąt lat bez wojny, ta europejska duma, ale to osiągnięcie ma też swoje trudne strony – stwierdził Andrzej Stasiuk.
 
Który sam przed laty wypowiedział światu prywatną wojnę i w 1981 roku zdezerterował z wojska, za co na półtora roku trafił do więzienia w Załężu w Rzeszowie. Dzięki tamtym doświadczeniom powstały „Mury Hebronu”, znakomity literacki debiut  Stasiuka, a tym samym, mówiąc sarkastycznie Rzeszów ma swój wkład w polską literaturę.
 
- Pobyt w Załężu to był mój wybór. Moja prywatna wojna ze światem, a nie z polityką. Chciałem zmiksować nudę armii i ekscytację więzienia, sprawdzić te dwie rzeczywistości. Szło mi o wolność, ale moją prywatną. Nie jestem żadnym kombatantem ani bestią polityczną, która kiedykolwiek kalkulowała, jak to będzie, gdy panie komuna. Nie rozpaczam, że prawie trzydzieści lat żyłem w komunie. Tego doświadczenia nie zamieniłbym na trzydzieści lat życia w dzisiejszej rzeczywistości kapitalistycznej. Jestem dzięki niemu bardziej złożony. 
 
 
Fot. Tadeusz Poźniak
 
Krystyna Lenkowska, próbowała też namówić pisarza na opis Polski z perspektywy Bałkanów, Rumunii, Mongolii, Ukrainy, gdzie zwykle odbywa swoje podróże. Na Wschód, bardzo rzadko na Zachód.
 
- Kryśka, ja zawsze piszę o sobie, by przysłonić gigantyczne ego i ludzie chcieli czytać – stwierdził Stasiuk.
 
 Ot, autoironii nigdy za wiele… Sarkastycznie, przerysowanie, bywa, że i wulgarnie, ale z ogromną czułością dla świata mówi Stasiuk w swoich książkach, artykułach, esejach i okazuje się, że ta jego Polska widziana z prowincjonalnej perspektywy, z okien domu gdzieś w Beskidzie Niskim,  jest ludziom bliska, prawdziwa w słowie i zachowaniu. Nie inaczej było w Rzeszowie, gdzie wszyscy nie byli w stanie się pomieścić w refektarzu Muzeum Okręgowego w Rzeszowie. I którzy też ciekawi byli podróży na Wschód.
 
- Gdy wyjeżdżam z domu mam odruch skrętu w prawo, w kierunku na Krosno, nigdy na Nowy Sącz – żartował Stasiuk. – Zachód wcale się nie wyczerpał, ale moja wyobraźnia się tam nie uruchamia, dlatego dużo rzadziej podróżuję na Zachód. Wschód jest mi bliski, jadę tam, gdzie był komunizm, gdzie można rozbić namiot i gdzie ciągle czuję przestrzeń. Do dzisiaj w szałasie, gdzie piszę, trzymam wszystkie mapy i uwielbiam na nie patrzeć. Nawet książki mam poukładane od dołu, żeby więcej było miejsca na ścianach na mapy.
 
Ale ta Ukraina, Rosja, Kazachstan i Mongolia to ucieczki czy nie? – padały pytania.
 
 - Jakie ucieczki? W głąb siebie bardziej jadę. Ja tam po prostu lubię jeździć. Jest przestrzeń do jeżdżenia. I blisko mam. A kategorie, że Wschód-Zachód, to dla czytelnika robię. Żeby nie stracił orientacji. Bo czytelnik jednak lubi mieć powiedziane, gdzie się znajduje. To jak z Polską. Między wschodem a zachodem, między prawosławiem a katolicyzmem, między Francją a jakimiś stepami – opowiadał.
 
Stepy są ważne też z innego powodu. Na nowej płycie "Mickiewicz - Stasiuk - Haydamaky" pisarz recytuje wieszcza, co można było usłyszeć w Rzeszowie i do czego warto wracać ze względu na piękne teksty, ale to oczywiste oraz świetne aranżacje.

Spotkanie autorskie z Andrzejem Stasiukiem, które prowadzili Krystyna Lenkowska i Tomasz Wojewoda, zakończył wieczór poetów z udziałem m.in. Jerzego Fąfary, Stanisława Dłuskiego, Krystyny Lenkowskiej, Marka Pękali, Jana Tulika, Tomasza Wojewody i oczywiście, Andrzeja Stasiuka. Czytanie wierszy na Pretekstach Kulturalnych w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa organizowanych w Muzeum Okręgowym, to już rzeszowska tradycja.

KOMENTARZE

100 lat odzyskania niepodległości tematem III Dyktanda Rzeszowskiego

Stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę będzie tematem III Dyktanda Rzeszowskiego, jakie organizuje WSPiA Rzeszowska Szkoła Wyższa. Dyktando jest otwarte...

44 utwory do czytania w stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę

Listę 44 tekstów Antologii Niepodległości zaproponowała do czytania przez cały 2018 rok para prezydencka Andrzej Duda i Agata Kornhauser-Duda. Na liście...

zobacz więcej
Reklama

Oblicza śmierci. Przemijanie wpisane w nasze życie

W mrocznych katakumbach klasztoru kapucynów w...

Miniatury i plakaty prof. Grzegorczyka na wystawie w BWA

Wyjątkowo zapowiada się wystawa "Plakaty malowane i drukowane" profesora Wiesława Grzegorczyka, której wernisaż odbędzie się w czwartek, 11 października w Domu Sztuki w Rzeszowie (BWA)...

##BEAUTY2. Fotografia i wizaż na wystawie w Galerii Nierzeczywistej

Galeria Nierzeczywista w Rzeszowie zaprasza na wernisaż oraz wystawę Mariusza Barana z Rzeszowskiego Stowarzyszenia Fotograficznego pod nazwą ##BEAUTY2. Przygotowaniem...

"Zimna wojna" kręcona także na Podkarpaciu będzie walczyć o Oscara

"Zimna wojna" została oficjalnie polskim kandydatem do Oscara. Obraz Pawła Pawlikowskiego uhonorowany Złotymi Lwami podczas 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych...

Reklama

Kapelusz z zimorodka, a nawet secesyjna suknia w Muzeum Okręgowym

Czółenka z 1890 roku, pasy z atłasu, jedwabna parasolka czy torebka z wykutym w srebrze miniaturowym obrazem Rembrandta "Wymarsz strzelców" to tylko niektóre z "damskich...

Ile jest prawdy w "Dziadach"? Przed Dniem Wszystkich Świętych

Z Jolantą Dragan, kustoszem Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, rozmawia Angelika Fila

Koncert z okazji 40-lecia pontyfikatu Jana Pawła II w rzeszowskiej bazylice

16 października 2018 roku to data wyjątkowa dla każdego Polaka, bowiem na ten dzień przypada 40. rocznica pontyfikatu Polaka, wybranego na Papieża...

Festiwal Nowego Teatru startuje 19 listopada w Rzeszowie. Znamy program

Dziewięć spektakli, w tym pięć konkursowych, koncerty i dyskusje o teatrze wypełniają program 05 Festiwalu Nowego Teatru - 57. Rzeszowskich Spotkań Teatralnych...

VI Najazd Awangardy na Rzeszów już w czwartek!

Czytanie poezji i inspirujące rozmowy w towarzystwie poetów, pisarzy i aktorów - to wszystko podczas VI Najazdu Awangardy na Rzeszów w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej już w czwartek, 25 października...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 59

VIP Biznes&Styl Nr. 59
w numerze m.in.:

VIP Biznes&Styl Nr. 59 • Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.