Reklama

60 lat Estrady Rzeszowskiej - od Porfiriona po Breakout Days

A A A
Alina Bosak

Dodano: 17-12-2018

Fot. Archiwum Estrady Rzeszowskiej

Fot. Archiwum Estrady Rzeszowskiej

Tu po raz pierwszy Anna German zaśpiewała „Eurydyki tańczące” z zespołem „Porfirion”. Były lata 60. i panowały złote lata Estrady Rzeszowskiej. Tłum szalał na koncercie Marino Mariniego i podczas rewii „Brasiliana” w hali przy ul. Lwowskiej. W latach 80. Rzeszów stał się zaś stolicą corocznego przeglądu sztuki rozrywkowej (OSET), goszcząc takie gwiazdy jak: „Genowefa Pigwa”, Wojciech Pokora, Bohdan Smoleń czy Krystyna Janda. Dziś Estrada m.in. pielęgnuje pamięć o Tadeuszu Nalepie, organizując festiwal Breakout Days. Ile w niej zostało z dawnych lat?

 

Właśnie „Eurydyki tańczące” zaśpiewała Ania Rusowicz przy akompaniamencie zespołu The Freeborn Brothers podczas gali z okazji 60-lecia Estrady Rzeszowskiej, która odbyła się w piątek, 14 grudnia. Wieczór dla wielu gości był okazją do wspomnień o latach, kiedy najlepszą rozrywkę w mieście zapewniała właśnie Estrada.

Estrada Rzeszowska powołana została do istnienia w 1958 roku uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie. Jak przypomina Marek Pękala w książce pt. „Porfirion i gwiazdy”, już cztery lata wcześniej w miastach wojewódzkich całej Polski zaczęły powstawać agencje estradowe, którym państwo przekazywało dotacje na przygotowywanie zaangażowanych politycznie programów. Umilaniem życia obywateli kulturalnymi przedsięwzięciami władza interesowała się bowiem od pierwszych chwil powojennej wolności. Przecież teatr w Rzeszowie powstał jeszcze w 1944 roku, kiedy na froncie wciąż toczyły się walki. By zapewnić dostęp do lżejszej rozrywki niż sztuka dramatyczna, już w 3 lata po wojnie utworzono ogólnopolską Organizację Społeczną „Artos”. Zmieniła ona potem nazwę na Państwową Organizację Imprez Artystycznych. Miała siedzibę w Warszawie i 10 delegatur. O kulturalne atrakcje w Rzeszowie dbała delegatura krakowska. Aż w końcu w 1958 roku miasto doczekało się własnej Estrady Rzeszowskiej. Dziś ludzie kultury wspominają ją z dużym sentymentem. W niej bowiem w skrzydła uzbrajało się wielu znakomitych artystów, rodziły się ciekawe programy artystyczne i na jej zaproszenie ściągały do Rzeszowa ambitne koncerty oraz sztuki.

Zdzisław i Stanisław Kozieniowie, Anna German, Alicja Marecka, Andrzej Jaronik, Jerzy Statkiewicz i Erazm Buchelt - to artyści, którzy tworzyli pierwszy skład zespołu artystycznego „Porfirion”, jaki w 1960 roku postanowił zorganizować dyrektor Estrady Julian Krzywka. To w satyrycznym programie „Porfiriona”, Anna German po raz pierwszy zaśpiewała „Eurydyki tańczące”. „Porfirion”  bawił także publiczność w piwnicach Domu Kultury WSK. W 1963 roku ten rzeszowski zespół za widowisko oparte na tekstach K.I. Gałczyńskiego pt. „Julia, czyli delikatność uczuć” zdobył pięć nagród podczas I Ogólnopolskiego Festiwalu Zespołów Estradowych w Olsztynie. Stał się sławny na cały kraj.

Ania Rusowicz Fot. Archiwum Estrady Rzeszowskiej

Niemen i Demarczyk, kabaret z Alotem

W latach 60. do Rzeszowa zaczęto zapraszać gwiazdy estrady. Gościł tu kabaret „Pineska” z Haliną Kunicką i Marią Firlej, Wrocławski Teatr Pantomimy Henryka Tomaszewskiego, włoski zespół Marino Mariniego. W hali przy ul. Lwowskiej wystąpiła nawet rewia „Brasiliana”. Złote lata „Porfiriona” skończyły się wraz z odejściem z Estrady Juliana Krzywki, którego na stanowisku dyrektora zastąpił na krótko Jerzy Kobryń. Już za czasów kolejnego - Jakuba Ciastonia, do Rzeszowa zaproszono „Skaldów”, zespół „No To Co” i Czesława Niemena. Była końcówka lat 60. Nowym pomysłem na działalność stały się Rzeszowskie Spotkania Estradowe. Gościła na nich i Ewa Demarczyk, i Marek Grechuta, i Mieczysław Fogg też.

Z Estradą Rzeszowską współpracował również Andrzej Listwan, twórca kabaretu DK WSK „Meluzyna”, autor tekstów, kompozytor i aktor. W latach 70. Estrada tworzyła swoje kabarety. W 1977 roku w restauracji „Kaprys” zaprezentował się kabaret „Tubylec”, który później zmienił się w „Golca”. W tym drugim aktorskich sił próbował m.in. Stanisław Alot, późniejszy działacz opozycyjny i prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Estrada organizowała również Międzywojewódzki Przegląd Zespołów Muzycznych „O Złoty Czynel”.

Reklama

Zespół Estrady Rzeszowskiej niemal w komplecie (od lewej): Grzegorz Pacześniak, Jolanta Ardelli, Tomasz Bąś, Jolanta Kubica, Jan Solak, Józef Furgał, Jadwiga Prokop, Tadeusz Serafin, Piotr Furtas.  Fot. Archiwum Estrady Rzeszowskiej

Czasy dyrektora Dubiela

Za kolejny moment przełomowy w historii Estrady trzeba uznać rok 1981, kiedy dyrektorem został Antoni Dariusz Dubiel - najdłużej urzędujący szef tej placówki. Postanowił on stworzyć teatr rozrywki, rozbudować big-band. Już w listopadzie wznowił Rzeszowskie Spotkania Estradowe, ale w grudniu po ogłoszeniu stanu wojennego Estrada zawiesiła działalność. Później Rada Ministrów zdecydowała, że takie instytucje mają utrzymywać się same.

Estrada Rzeszowska znalazła na to sposób, ściągając na koncerty do Rzeszowa tak wzięte zespoły jak: Maanam, Republika i Bajm. W 1983 roku zaproszono słynny Teatr Cricot 2 Tadeusz Kantora, który wystawił „Wielopole, Wielopole”. Z powodzeniem też działał „Estradowy” zespół artystyczny, wystawiając widowiska muzyczne „Dziewczyna z deszczu”, „Przyszła nam nowina”. Miał on okazję wkrótce zaprezentować się na Ogólnopolskich Spotkaniach Estradowych, które w zostały zainicjowane w 1983 roku przez dyr. Dubiela i Ministerstwo Kultury i Sztuki. Szefem organizacyjnym spotkań był Marek Pękala, a w jury zasiadali m.in. Aleksander Bardini, Janusz Kofta, Krzysztof Materna, a także przedstawiciele Rzeszowa - Jerzy Dynia z Polskiego Radia i Jan Grygiel z „Nowin”. Rzeszów stał się miejscem konfrontacji estradowych scen z całej Polski. Już podczas pierwszej edycji wystąpił np. Bronisław Opałko - słynna Genowefa Pigwa. Potem bywali: Wojciech Pokora, Wiktor Zborowski, Marek Kondrat, Krzysztof Kolberger, Krystyna Janda, Bohdan Smoleń i wielu innych, wspaniałych artystów. Ostatni - szósty OSET odbył się w 1989 roku.

Nastały nowe czasy. Budowanie lokalnego samorządu w innej politycznej rzeczywistości było bardziej absorbujące niż kultura i dla Estrady przyszło kilka trudnych lat. I w tym czasie wydarzyło się coś dobrego - powstała „Scena Propozycji”. Założył ją Janusz Pokrywka, szef Teatru Lalki i Aktora „Kacperek” w Rzeszowie i w latach 1992-2005 przygotował 15 premier dla dzieci i dorosłych widzów.

Estrada przetrwała do czasów,kiedy znów samorząd zaczął ją mocniej wspierać i dziś jako instytucja podległa Urzędowi Miasta Rzeszowa, znów nabiera znaczenia jako organizator dużych festiwali i placówka wspierająca animatorów kultury.

Czas festiwali - Wschód Kultury, Breakout Days…

60-lecie to okazja, by przypomnieć, co było do tej pory, ale także powiedzieć co jest dziś. Przez te 60 lat Estrada pozostaje instytucją kultury, ale ważną cezurę w jej działalności stanowi rok 2008.

- Zaczęła wtedy wypełniać trochę inne zadania, zlecane przez Urząd Miasta Rzeszowa. Na emeryturę odszedł także jej wieloletni dyrektor, Antoni Dubiel - przypomina Mariusz Dziedzic, obecny szef Estrady Rzeszowskiej. - Dawna Estrada odnosiła wielkie sukcesy na arenie kraju, dzisiejsza organizuje nowe festiwale, a zakres naszych działań jest bardzo szeroki. Nasze działania można podzielić na trzy grupy. Pierwsza to festiwale, które organizujemy lub współorganizujemy, jak Wschód Kultury, Festiwal Przestrzeni Miejskiej, Breakout Days czy Rockowa Noc.  W ramach tylko Wschodu Kultury jest rok do roku około 40 wydarzeń kulturalnych, które pomagamy zaplanować i spiąć w festiwalową całość. Drugi obszar to Rzeszowski Inkubator Kultury, w którym pomagamy młody twórcom, udostępniając im przestrzeń do działania, dzieląc się wiedzą i pomocą w realizacji ich własnych pomysłów. Trzeci dział to Estrada Studio - studio nagrań. Planujemy zrealizować w nim 12-miesięczny projekt. Nowe zespoły będą mogły nagrać u nas swoje pierwsze demo, które potem znajdzie się na płycie pod nazwą „The Best of Estrada”.

Studio nagrań powstało w budynku Estrady Rzeszowskiej. - W tym roku dostaliśmy na jego uruchomienie dotację Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i chcemy, by powstała w nim nie jedna, ale wiele płyt - mówi Marcin Dziedzic.

- Estrada wciąż wspiera tych, którzy chcą działać w dziedzinie kultury. Jesteśmy otwarci na młodych. W ramach Wschodu Kultury zapraszamy wszystkich z pomysłami na ciekawe przedsięwzięcia. Działa u nas również Akademia Wolontariatu, która przyciąga bardzo wiele młodych osób. Niektórzy pomagają podczas imprez, inni wspierają naszą promocję. Chętnie przychodzą i zawsze są mile widziani.

Pisząc artykuł, korzystałam z książki Marka Pękali „50 lat Estrady Rzeszowskiej. Porfirion i gwiazdy”, wyd. Estrada Rzeszowska w Rzeszowie, Rzeszów 2008.


Fot. Archiwum Estrady Rzeszowskiej

KOMENTARZE

Strauss i jego "Baron cygański" w Filharmonii Podkarpackiej

Operetka "Baron cygański" to wspaniała...

Rzeszów ma "Galerię na płocie". Adelina wisi pierwsza

Obok Estrady Rzeszowskiej, niedaleko Galerii...

Beatlesi na "Domówce u Janusza" vol. 4. Można potańczyć w Rzeszowie

Domówki z tańcami i lemoniadą Rzeszowski Inkubator Kultury organizuje od wakacji. Za każdym razem obowiązują określone stylizacje i kostiumy. Było już...

RIKafe - spotkania przy kawie w Rzeszowskim Inkubatorze Kultury

Panele dyskusyjne, projekcje filmów dokumentalnych oraz wernisaże wystaw. Tak w skrócie można opisać cykl spotkań kafejkowych, które już w piątek, 15 lutego ruszają...

zobacz więcej
Reklama

Polonusi w tańcach narodowych z czterech stron świata

W Rzeszowie trwa XVIII Światowy Festiwal...

Tradycja Matki Boski Zielnej

Z Jolantą Dragan, kustoszem Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, rozmawia Angelika Fila

Wystawa "Cały ja" w Jarosławiu - malarskie wspomnienia Wacława Kochanowicza

Wacław Kochanowicz przenosi na płótno wspomnienia z dzieciństwa. Są to nie tylko sceny rodzajowe czy pejzaże, ale przede wszystkim konie, które...

Legendarny warsztat rzeźbiarski rodziny Dąbrowskich z Żołyni

Wśród niskich domków Rynku w Żołyni wyróżnia się piętrowa mieszczańska kamienica. Przez lata zamieszkana przez jedną osobę, później tylko okazyjnie odwiedzana...

"Koncert nocy letniej" z gwiazdami podkarpackiej sceny muzycznej

"Koncert nocy letniej", który odbędzie się 30 sierpnia w Rudnej Małej koło Rzeszowa to zakończenie wakacji w iście szekspirowskim stylu. Pod osłoną nocy, w ogrodach...

Reklama

W piątek urodzinowy koncert dla Stańki. W Rzeszowie zagrają gwiazdy jazzu

11 lipca skończyłby 77 lat. Magazyn New York Times pisał o nim: "Jeden z najbardziej oryginalnych i twórczych trębaczy jazzowych na świecie". Tomasz...

Polonusi z całego świata zjadą w lipcu do Rzeszowa

W drugiej połowie lipca Rzeszów stanie się gospodarzem XVIII Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Przyjadą 33 zespoły z 11 krajów – w sumie blisko tysiąc osób...

Rusza kino plenerowe w Ogrodach Bernardyńskich

Tegoroczne Wakacyjne Kino Plenerowe w rzeszowskich Ogrodach Bernardyńskich zainauguruje "Zimna Wojna" w reżyserii Pawła Pawlikowskiego. To jeden z 10 seansów filmowych, które będą wyświetlane w każdą...

Arka Noego na Dniach Jakubowych w Nowosielcach

Rajdy konne i rowerowe, konkursy kuchni regionalnej, warsztaty garncarskie oraz… koncert Arki Noego. To wszystko już w najbliższy weekend w Nowosielcach koło Przeworska na III Euroregionalnych Dniach Jakubowych...

Muzyczna interpretacja wierszy Szubera. Tryptyk z poezją mistrza z Sanoka

Takiej płyty na rynku jeszcze nie było – 18 wierszy Janusza Szubera zinterpretowanych muzycznie. Poeta sam wybrał i przeczytał najważniejsze dla niego...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.