Reklama

Mistrz drwali z Bieszczadów łańcuch piły zmienia w 8 sekund

A A A
Alina Bosak

Dodano: 10-11-2019

Tomasz Bilski, Mistrz Polski Drwali. Fot. Archiwum Edwarda Marszałka

Tomasz Bilski, Mistrz Polski Drwali. Fot. Archiwum Edwarda Marszałka

ZDJĘCIA

zobacz wszystkie ›
Dobrego pilarza poznasz z zamkniętymi oczami. Po tym, jak piła pracuje na drewnie. Równo, miarowo. Z boku wydaje się, że łańcuch tnący wchodzi w drewno jak w masło. Bez porównania z dawną pracą drwali, mających do dyspozycji zwykłe piły i siekiery. A jednak … jeden błąd i drzewo może człowieka pogruchotać. – Kiedy pracowałem jeszcze w Alpach, pień przeturlał się po moich plecach, zdarł skórę – przyznaje Tomasz Bilski, Mistrz Polski Drwali 2018, członek kadry polskich drwali i jeden z najlepszych pilarzy na świecie. Na co dzień pracuje w Bieszczadach. Na całym Podkarpaciu uprawnienia do wykonywania tego zawodu posiada ok. 1200 osób. 12 listopada mają okazję, by świętować, bo obchodzony jest Światowy Dzień Drwala.
 
Tomasz Bilski przy ścince drzew dorabiał jeszcze w szkole średniej. – Wujek był drwalem i pracowałem jako jego pomocnik w czasie wakacji. Potem skończyłem kurs operatora pilarki spalinowej i zostałem drwalem - opowiada. 
 
Przez siedem lat pracował w lesie w austriackich Alpach. A teraz ścina drzewa w Bieszczadach. Mieszka w Milczy koło Rymanowa. Do pracy w Nadleśnictwa Komańcza dojeżdża 65 kilometrów. Mówi, że jak w każdym zawodzie, aby go wykonywać dobrze, trzeba robotę lubić i mieć trochę zaparcia. A dobrego pilarza można poznać z zamkniętymi oczami. Po tym, jak pilarka pracuje na drewnie. Równo, gładko. Z boku wydaje się wtedy, że piła mechaniczna wchodzi w drewno jak w masło. Ale to ciężka praca fizyczna. Wymagająca siły i nieustannego skupienia. – Bo wymaga dużych wydatków energetycznych i istnieje groźba wypadku – stwierdza Bilski. – Drobny błąd może skończyć się ciężkim urazem ciała. Pilarka spalinowa to niebezpieczny sprzęt. 
 
Jemu zdarzył się dwukrotnie. Pierwszy raz w Austrii. Odcięte i okrzesane drzewo ruszyło i przejechało mu plecach, zdzierając skórę. Drugim razem nie zauważyłem naprężenia przy odcinanym konarze drzewa i przy lekkim dotknięciu prowadnicą z łańcuchem zostałem uderzony w łuk brwiowy. Rozcięło skórę. Dobrze, że oko ocalał. 
 
 
Tomasz Bilski - mistrz precyzji. Fot. Archiwum Edward Marszałek
 
Tomasz Bilski wygrał już wiele zawodów dla drwali. Ale największe sukcesy to kilka ostatnich lat. W 2018 roku zdobył tytuł Mistrza Polski Drwali, a rok wcześniej wicemistrza. Został także zakwalifikowany do kadry Polski drwali na mistrzostwa świata. Po raz pierwszy reprezentował Polskę na XXXII Mistrzostwach Świata Drwali 2016, które zorganizowano w Wiśle. Na 110 pilarzy ze świata był wtedy 33. W 2018 roku mistrzostwa odbyły się w norweskim Lillehammer. Tam zajął miejsce 44. - W Europie najlepszych drwali spotkasz na północy – stwierdza. – Na ostatnich mistrzostwach wygrał Niemiec, ale w Wiśle drużynowo najlepsi byli Białorusini i w norweskim Lillehammer też.
 
Reklama
Żeby zostać mistrzem drwali, trzeba zdobyć najwięcej punktów w pięciu konkurencjach, jakie przewiduje regulamin takich zawodów opracowany przez międzynarodową organizację IALC, mającą siedzibę w Szwajcarii. W Polsce organizacją takich zawodów zajmuje się Stowarzyszenie Przedsiębiorców Leśnych. Podczas rywalizacji liczy się dokładność i czas. Najwięcej punktów zawodnik zdobywa za… precyzyjne ścięcie i obalenie pnia. 15-metrowa kłoda po ścięci musi upaść na palik oddalony o 15 metrów. Sędziowie przyznają również punkty za technikę – oceniają szerokość podcięcia, kąt itp. - Najbardziej widowiskową konkurencją jest przekładka piły łańcuchowej – mówi mistrz drwali. – Trzeba błyskawicznie odkręcić nakrętki i zdjąć osłonę prowadnicy, ściągnąć łańcuch tnący, założyć nowy i z powrotem zabezpieczyć osłoną. Trzeba to zrobić dobrze, bo z tak złożonym sprzętem podchodzi się do kolejnych konkurencji. Najlepsi robią to w 8 sekund. Taki czas i ja zdołałem uzyskać. Pozostałe trzy konkurencje to przerzynka złożona kłód, przerzynka na dokładność i okrzesywanie, czyli usuwanie sęków (imitujących gałęzie) z pnia.  
Skąd się wzięły zawody dla drwali? – Wymyślone zostały w Serbii, gdzie 20-30-osobowe grupy drwali po skończonej pracy organizowały popisy umiejętności – opowiada Tomasz Bilski. -  W przyszłym roku mistrzostwa odbędą się właśnie tam. Wracamy do źródeł. 
 
 
Schron dla drwali na zrębie w Karpatach. Pocztówka z lat 30. XX w. Fot. Archiwum Edwarda Marszałka
 
A skoro mowa o źródłach warto przypomnieć, że w dawnych czasach mianem drwala określało się nie tyle osoby trudniące się ścinką drzew po lasach, co przygotowaniem drewna na opał po miastach. - Ekipy wędrownych drwali pojawiały się w miastach i miasteczkach od lata do jesieni, by zarabiać na życie przerzynką kłód i rąbaniem polan na opał. Drwale uważani byli nie tyle za ludzi lasu, co za tzw. ludzi gościńca – przypomina Edward Marszałek z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie, który posiada również bogata kolekcję siekier. - Ludzie, którzy podejmowali trud osadzania się w głębi lasów i karczowania ich pod potrzeby przemysłowe lub uprawę, nazywani byli nie drwalami a budnikami. Zaczynali od postawienia bud na mieszkanie i stąd nie tylko określenie „budnicy”, ale i dzisiejsze nazwy takich miejscowości jak np. Budy Głogowskie. Według Glogera „potem krudowali, czyli karczowali na pole oznaczone części lasu i zajmowali się następnie wypalaniem popiołów, smoły, terpentyny, potażu, węgli kowalskich, wyrobem klepek, dranic, gontów, desek”.
 
 
Szałasy na zrębie w Bieszczadach wschodnich. Lata 30. XX w. Fot. Archiwum Edwarda Marszałka
 
Edward Marszałek opowiada, że z czasem budnicy osiadali, trudniąc się rolnictwem i wsiąkając w ludność miejscową. Prawdziwe zaś drużyny drwali wykształciły się dopiero w XIX wieku, w czasach boomu na drewno i rewolucji przemysłowej. - Drwale pracowali w doraźnie budowanych obozach i wiedli koczowniczy tryb życia, od zrębu do zrębu. Z uwagi na uwarunkowania pogodowe była to praca sezonowa, wykonywana wpierw niemal wyłącznie przy użyciu różnych rodzajów siekier, bo piła przeznaczona była do przerzynki lub wyrzynania desek na trakach ręcznych – dodaje Marszałek. 
 
Z czasem drwale posiadali coraz lepsze narzędzia do pracy w lesie. Ale postęp w różnym czasie docierał do różnych zakątków. Kiedy pod koniec XIX wieku cała Europa znała już piły dwuosobowe do ścinki drzew, Huculi w Karpatach wciąż robili to przy pomocy siekier. Tereny górskie i dziś są trudniejsze, jeśli chodzi o nowoczesne narzędzia. Kiedy na nizinach pracują już harvestery, w górach wciąż najlepiej sprawdza się drwal z pilarką. – Na Podkarpaciu mamy około 1200 drwali z uprawnieniami. Dostarczają oni ok. 2 mln szesc. drewna rocznie, co stanowi ok. 70 proc. rocznego przyrostu drzewostanu – podkreśla Edward Marszałek i dodaje: - Dziś technologia w dużej mierze zmieniła pracę drwala, mimo że podstawowe zadanie ścinania drzew, pozostało niezmienne. 
 
Wciąż też drwalowi potrzebna jest siekiera. – Drwal bez siekiery do lasu się nie wybiera – zapewnia Bilski. - Podbija się nią klin obalający drzewo. Bo ścięte drzewo trzeba przewrócić. A poza tym, jak inny sprzęt zawiedzie, siekiera zawsze się przyda. 
 
Nie zapomina też prowiantu. – Trzy jabłka i trzy kanapki – zdradza Mistrz Polskich Drwali, śmiejąc się, że w jego przypadku określanie góry jedzenia na talerzu słowami „jak chłopu do lasu” jest grubo przesadzone. 
 
 
Drzewo niegdyś najpierw obalano, karczując go przy pomocy siekier, a następnie przy pomocy piły przerzynano na krótsze kłody. Pocztówka z okresu międzywojennego. Fot. Archiwum Edwarda Marszałka

KOMENTARZE

Bieszczady! Jedyne góry, które mówią

Z Edwardem Marszałkiem, leśnikiem, rzecznikiem prasowym Regionalnej...

W zagrodzie w Mucznem przyszedł na świat mały żubr

Na początku lipca w zagrodzie pokazowej w Mucznem urodził się kolejny żubrzyk. - Tym razem żubrzą dziewczynkę urodziła Stupna, żubrzyca przywieziona z Francji. Ojcem został, po raz czwarty...

Wielkanoc - blisko natury u artystów, tradycyjnie w rodzinie leśnika

Co kraj, to obyczaj i? co rodzina to inne zwyczaje, chciałoby się powiedzieć o świętach Wielkiej Nocy, bogatych w obrzędy i tradycje. Zapytaliśmy ilustratorkę...

zobacz więcej
Reklama

Film promocyjny o Krośnie zdobywa nagrody

Niespełna 5-minutowa produkcja z Podkarpacia "One day in Krosno" została...

Święty Andrzeju, ja tobie len sieju... Dzień św. Andrzeja w tradycji ludowej

Lanie woskiem, wyścig butów, rzucanie skórką od jabłka… to andrzejkowe wróżby dobrze znane przez wszystkich, ale na tym nie koniec...

Śmiech Wzbroniony, ale seks już niekoniecznie. Premiera w Teatrze Bo Tak

Sztuką "Śmiech Wzbroniony" znakomitego chorwackiego pisarza, Miro Gavrana, Teatr Bo Tak otworzył sezon artystyczny 2019/2020 i drugi już rok działalności...

Poznaj sekrety Rzeszowa z Aliną Bosak i Katarzyną Grzebyk

Rzeszów to dziś ponad 200 tys. miasto, które w ostatniej dekadzie przeżywa najszybszy rozwój w swojej prawie 700-letniej historii. To też miasto z niezwykle barwną historią i...

Reklama

Boguchwała wydała album z pasjonatami. Premiera w weekend

Siłę miasta, siłę gminy nie tworzą budynki i drogi, ale społeczność – aktywni i kreatywni ludzie. Szczycimy się nimi i chcemy pokazać – mówi Damian Drąg, dyrektor...

Najlepsze dzieła malarstwa współczesnego w BWA w Rzeszowie

W rzeszowskim Biurze Wystaw Artystycznych można podziwiać najlepsze prace 5.Triennale Polskiego Malarstwa Współczesnego - Jesienne Konfrontacje - Rzeszów 2019. To najważniejszy...

Z zakamarków wyobraźni Marka Pokrywki. W Muzeum Etnograficznym

W czwartek, 24 października, w Muzeum Etnograficznym im. Franciszka Kotuli w Rzeszowie odbędzie się wernisaż wystawy pt. "ZaKaMarki wyobraźni. Marek Pokrywka/Malarstwo-Rysunek"...

7. Najazd Awangardy na Rzeszów - wiersze z Marleną Dietrich w tle

Najnowsze wiersze współczesnych podkarpackich poetów i przeboje Marleny Dietrich będzie można usłyszeć w czwartkowy wieczór, 17 października, w Teatrze im. Wandy...

"W centrum źrenicy". Jest już płyta, na której Janusz Szuber czyta swoje wiersze

Na rynku ukazała się właśnie płyta, na której 18 swoich wierszy czyta Janusz Szuber. Muzycznego towarzystwa dotrzymują mu: Łukasz...

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.