Reklama

Jesienne smaki tradycji

A A A
Anna Olech

Dodano: 18-10-2013

fot. T. Poźniak

fot. T. Poźniak

Nazwy z etykiet dżemów, powideł, serów czy wędlin ustawionych w sklepach kuszą i zapewniają, że zrobiono je według przepisów babci, dziadka albo stryjka. Ale ile w nich jest tradycji? Prawdopodobnie niewiele, bo wyrabianie specjałów według starych receptur wymaga czasu, więc produkowanie ich na skalę masową jest niemożliwe. Za to ich smak jest niepowtarzalny. Takie właśnie są wybory z Zagrody Handzlowianka, w której gospodynie gotują i robią przetwory tak, jak robiły to ich mamy i babcie. 
 
Powidła śliwkowe smażą w ogromnych kotłach. To proces wielogodzinny, ale efekt jest…mmm - przepyszny. A do tego zdrowy, bo do owoców gospodynie z Handzlówki, wsi kilkanaście kilometrów oddalonej od Rzeszowa, dodają znikome ilości cukru: na 300 kg śliw zaledwie 3-4 kg cukru. Dżemy robią ze wszystkich polskich owoców, które wyrosły w ich przydomowych ogródkach, nie ma mowy o żadnych zagranicznych i absolutnie nie znajdą się w nich chemiczne dodatki przyspieszające gęstnienie. Ogórki natomiast kiszą według starego przepisu i koniecznie na wodzie źródlanej, która jest tajemnicą ich niepowtarzalnego smaku. To sposób nie tylko na niewielki zarobek dla pań działających w stowarzyszeniu „Zagroda Handzlowianka”, ale również na ocalenie tradycji od zapomnienia. 
 
Razem łatwiej
 
Stowarzyszenie „Zagroda Handzlowianka” istnieje od 2007 roku, ale gospodynie już od 2000 roku działały przy Stowarzyszeniu Rozwoju i Promocji Wsi Handzlówka. To tam zaczęły się zajmować promocją produktów tradycyjnych. Inicjatorką była Alina Becla, a wspierało ją kilkanaście gospodyń z Handzlówki, m.in. Dorota Magryś i Małgorzata Magryś.
 
Panie we krwi mają smykałkę do działalności społecznej, bo we wsi przed laty prężnie działało kółko rolnicze, spółdzielnia ogrodnicza, a społeczników nigdy tu nie brakowało. Kobiety, które wstąpiły w szeregi stowarzyszenia postanowiły zająć się tym, co było im bliskie i czym zajmowały się na co dzień - przygotowaniem tradycyjnych potraw i smakołyków. Inspiratorem, by poszerzyć działalność, okazał się profesor Tadeusz Markowski, ówczesny rektor Politechniki Rzeszowskiej.
 
- Zachęcił nas, byśmy zaczęły sprzedawać swoje wyroby i zaproponował, że na początek możemy to robić w budynku Politechniki Rzeszowskiej - wspomina Małgorzata Magryś. 
 
Takie były początki. Dziś, po kilkunastu latach działalności, okazuje się, że niestety łatwiej na rynku nie jest. Panie uważają nawet, że to wtedy było prościej. Rynek był ubogi w tradycyjne produkty regionalne, dziś wyrobów a’la babcia, dziadek, ciocia, jest mnóstwo, ale najczęściej nie są one wyrabiane starymi metodami.
 
- My nasze produkty wytwarzamy w tradycyjny sposób, bez spulchniaczy, konserwantów, a większość produktów mamy z własnych ogródków, niewielkich, przydomowych - tłumaczą Małgorzata Magryś oraz Dorota Magryś, prezes stowarzyszenia.
 
Woda od pana Potockiego
 
Reklama
Wśród wyrobów rodem z Handzlówki są grzyby, przeciery pomidorowe wyrabiane z własnych pomidorów, dżemy ze wszystkich polskich owoców, soki tłoczone tradycyjnie z dodatkiem cukru, ale za to bez żadnych konserwantów. Czyli wszystko to, co jeszcze do niedawna stało na półkach każdej domowej spiżarni. Jednak najbardziej znane są ogórki kiszone, które jako pierwszy produkt Zagrody zostały wpisane na listę tradycyjnych produktów regionalnych.
 
- Handzlowskie ogórki kiszone są na wodzie źródlanej i dlatego mają one zupełnie inny smak. Sposób kiszenia jest taki jak wszędzie, dodajemy koper, czosnek i chrzan, ale to właśnie woda źródlana jest tajemnicą smaku naszych ogórków. U nas od zawsze w taki sposób przygotowywano ogórki, na wodzie z ujęć zrobionych jeszcze przez hrabiego Romana Potockiego, ordynata na Łańcucie. Stąd ten zupełnie inny smak - tłumaczy pani Małgorzata. 
 
Tradycja kiszenia ogórków w Handzlówce jest bardzo stara, a po wojnie, gdy prężnie działała tu spółdzielnia ogrodnicza, robiono je w potężnych beczkach i przechowywano w piwnicach pod ziemią. Możliwe że w przyszłym roku panie z Zagrody zorganizują wielkie święto kiszonego ogórka i będzie okazja, by ich spróbować. 
 
Handzlówka słynie też z zupy wielkanocnej nazywanej serwatką, sera białego, gomółek, chleba pszenno-razowego pieczonego na liście kapusty w piecu opalanym drzewem, serowca, suszonych owoców i masła.
 
Bogactwo pól i sadów zamknięte w słoikach
 
Tradycyjnym sposobem wytwarzane są tu również powidła śliwkowe i dżemy. Jeszcze kilkanaście lat temu przygotowywano je w wielu podkarpackich domach, ale dziś robi to już niewiele osób. A nawet jeśli decydują się je przygotować samodzielnie, to zazwyczaj przyspieszają cały proces dodając cukru żelującego. A tymczasem stare receptury nakazują smażyć owoce tak długo aż same zgęstnieją. Powidła śliwkowe powstają więc kilka godzin, a panie z Handzlówki smażą je w potężnych kotłach, jak robiono to dawniej. Dżemom, m.in. malinowemu, który jest produktem typowym dla tej miejscowości, też poświęcają sporo czasu, ale dzięki temu są one takie jak robiły to nasze babcie. Takich właśnie smaków poszukują klienci coraz częściej. 
 
fot. T. Poźniak
 
Jednak gospodynie z Zagrody nie skupiają się wyłącznie na samym gotowaniu. Napisały też projekt „Handzlowska tradycja naszym bogactwem” w ramach Alpejsko-Karpackiego Mostu Współpracy współfinansowanego przez Szwajcarię.
 
- Zorganizowałyśmy warsztaty, w trakcie których pokazywałyśmy dzieciom jak robi się gomółki, jak pisze się pisanki, jak robi się ser, jak robi się wielkanocne baranki z masła. To trochę taka zabawa, ale dzieci były zachwycone - opowiadają gospodynie.
 
Więcej informacji o Zagrodzie na stronie www.handzlowianka.pl
 

Panie z Handzlówki z ich wyrobami można spotkać w każdy czwartek:
 
godz. 8.00 - 12.00 - Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, ul. Sucharskiego; 
godz. 8.00 - 10.00 - Politechnika Rzeszowska, budynek L, ul. Powstańców Warszawy;
godz. 10.30 - 12.00 - Politechnika Rzeszowska, budynek A, ul. Wincentego Pola;

oraz w piątki:
 
godz. 9.00 - 9.30 - plac Urzędu Gminy w Łańcucie;
godz. 11.00 - 15.00 - NFZ w Rzeszowie, ul. Zamkowa;
godz. 11.00 - 14.00 - Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego, ul. Szopena.
 
Od lewej: Dorota Magryś, Małgorzata Magryś (fot. T. Poźniak)

KOMENTARZE

Domowe przetwory stają się trendy

Dawniej lato i jesień były czasem wytężonej pracy gospodyń, które z owoców...

Imprezowy maj pełen wydarzeń i wrażeń!

Paniaga zainaugurowała sezon wydarzeń kulturalno-rozrywkowych...

Reklama

W Kolbuszowej powstają buty z liści ananasa

Nurt wegański coraz śmielej wkracza na światowe salony. Los...

Rzeszowianka uczy Amerykanki zdrowego stylu życia

Z Marzeną Papierz, coachem zdrowia, rozmawia Aneta...

W Galicyjskim Miasteczku w Sanoku wypiekają chleb na drewnie

Galicyjskie Miasteczko w Sanoku powiększyło się o piekarnię, w której rodzina Wolaninów wypieka tradycyjny chleb na zakwasie. W piecu opalanym drewnem piecze się niekiedy 80...

Wizytówka Natury otwarła w Rzeszowie sklep. Produkty BIO dostarcza do domu i pracy

Sezonowe warzywa prosto z ekologicznego gospodarstwa, mięso od hodowców, którzy nie stosują przemysłowych pasz i alkaliczna woda...

Wakacyjne potańcówki dla seniorów na Bulwarach [HARMONOGRAM]

"Tańcz, nie żałuj podłogi. Tańcz, niech niosą Cię nogi. Tańcz, nich ludzie się gapią. Tańcz...!" Słowa piosenki "Szarpany" Golec uOrkiestry nabierają szczególnego...

Reklama

Darmowa wypożyczalnia kajaków nad Wisłokiem. Spływ z Wojkówki!

Gmina Wojaszówka, w której rozpoczyna się Szlak wodny rzeki Wisłok przez malownicze Pogórze Strzyżowskie i Dynowskie, z początkiem wakacji otworzyła darmową...

Od zagrzybionych piwnic do luksusowych łaźni. W Zamku w Łańcucie remont

Muzeum-Zamek w Łańcucie wygląda, jak wieki plac budowy. Pracami remontowo-konserwatorskimi objęto już dziedziniec, ujeżdżalnię oraz piwnice. W...

Ekskluzywny Menel i kosmetyki z węglem drzewnym z Bieszczad

Kamil Pawelski, bloger modowy znany jako Ekskluzywny Menel reklamuje kosmetyki, które powstają na bazie węgla drzewnego z Bieszczad. Produkuje je warszawska marka kosmetyczna "ZEW...

Misjonarze z USA uczą angielskiego w Rzeszowie. Za darmo

W każdy wakacyjny wtorek przy ul. Dymnickiego 1 w Rzeszowie odbywają się darmowe lekcje języka angielskiego. Prowadzą je Amerykanie: Carter Chugg z Kalifornii i Blake Oler z Utah. Misjonarze...

Stara Szwalnia w stylu retro gotowa w styczniu

Galerię handlową przy ul. Okulickiego 1 w Rzeszowie zastąpi Stara Szwalnia. Obiekt ma być nietypowy, bo urządzony w stylu retro. Znajdą się tu: kwiaciarnia, restauracja i inne lokale handlowo-usługowe...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.