Reklama

Historia polskiej kuchni

A A A
Anna Olech

Dodano: 12-11-2012

fot. T. Poźniak

fot. T. Poźniak

Kiedy myślimy o polskiej kuchni, pojawia się kilka skojarzeń: tłusta, ciężka, pracochłonna. Ale czy rzeczywiście taka jest? Nasza kuchnia ma swoje wady, ale ma też sporo zalet, o których zapomnieć nie wolno. Wspaniałe dania z kuchni szlacheckiej i proste potrawy kuchni chłopskiej, to nasze kulinarne dziedzictwo, które warto pielęgnować i nie pozwolić, by odeszły w zapomnienie. W końcu stereotypy są po to, by je przełamywać.

Różnorodność kuchni polskiej

- Kuchnia polska rzeczywiście jest tłusta, jest też bardzo pracochłonna - przyznaje Marian Łagodziński, szef kuchni w Hotelu Nowy Dwór w Świlczy. - Ale równocześnie jest kuchnią naprawdę dobrą, różnorodną, zmieniającą się w zależności od pory roku i bardzo konkretną w smaku. Jej obfitość sprawia, że można ją doskonale łączyć z innymi kuchniami, przez co urozmaicać ją i unowocześniać. Bo przecież kuchnia polska to nie tylko schabowy z kapustą, który nawiasem mówiąc wcale nie jest taki polski, jak się wszystkim wydaje. Dziś kuchnia polska ma swój renesans. Co prawda potrawy nie występują już w identycznej postaci, jak w XVIII czy XIX wieku, ale najważniejsze, że w końcu powracają do łask.

Ze stołu naszych pradziadów
 
Analizując rozwój i przemiany kuchni polskiej, bez problemu można dostrzec wszelkie powiązania z różnymi krajami, ponieważ niemal natychmiast były one widoczne na polskich stołach. Zarysowuje się zatem wpływ kuchni włoskiej, francuskiej, rosyjskiej, niemieckiej, żydowskiej, austriackiej, litewskiej czy też ukraińskiej. - Dziś też jest to zauważalne, również łączymy naszą kuchnię z innymi i całkiem dobrze nam to wychodzi. Dawniej w tradycyjnej polskiej kuchni niewiele było np. świeżych warzyw, a obecnie trudno sobie wyobrazić potrawy bez sałatek, kiełków, surówek - mówi szef Łagodziński.
 
Jak zatem jadano dawniej? Przede wszystkim kuchnia polska miała kilka wcieleń; była kuchnia szlachecka, jej bogatsza wersja dworska oraz kuchnia chłopska. Kuchnia dworska i szlachecka serwowała mnóstwo dziczyzny, kaczek i kurcząt, a od czasów królowej Bony urozmaicona została warzywami. W porównaniu, jak jadała arystokracja krajów sąsiadujących, menu naszej szlachty było bardzo zróżnicowane i ciekawe. Zupełnie inna była kuchnia chłopska, która miała zapewnić przede wszystkim przeżycie, nie była więc zbyt wymyślna. Ale sporo potraw, przy swojej prostocie, tak zaskakiwało smakiem, że szybko znajdowały uznanie szlachty i z czasem pojawiały się na pańskich stołach. - Dużo jadano kasz, chętnie podawano fasolę, kapustę, groch. Staropolska kuchnia była też bardzo przetworzona, ale to wynikało przede wszystkim ze zmieniających się pór roku i faktu, że na zimę trzeba było zrobić zapasy. Z lasu i pół zbierano właściwie wszystko, co nadawało się do jedzenia i przechowania przez jesień i zimę - mówi Marian Łagodziński.

Ocalić od zapomnienia
Reklama

Historia kuchni polskiej to nie tylko przepisy na wyśmienite dania, ale też postaci, które miały ogromny wpływ na rozwój rodzimej kuchni i podtrzymanie tradycji. Chyba najbarwniejszą postacią była Lucyna Ćwierczakiewiczowa, wzorowa XIX-wieczna gospodyni domowa i równocześnie autorka bestsellerowych książek kucharskich. W 1860 roku wydała „365 obiadów za pięć złotych”, który był zbiorem staropolskich przepisów opatrzonych radami dla gospodyń domowych. Książka była tak zorganizowana, by w zależności od pór roku można było przygotowywać smaczne i niedrogie obiady. „365 obiadów…” osiągnęło spektakularny sukces, a autorka otrzymała honorarium wyższe niż Sienkiewicz za „Potop” czy Prus za „Faraona”. Zresztą ten ostatni był jej wielkim wielbicielem i zawsze wyrażał się o niej w samych superlatywach. Pisarz uważał wręcz, że swoją książką zrobiła pierwszy krok do ocalenia polskiej tradycji, a więc również kraju. Postać Ćwierczakiewiczowej owiana była legendą, krążyło o niej mnóstwo anegdot. Według jednej z nich wypróbowywała każdy przepis, co w końcu doprowadziło do znacznej nadwagi.

Nowe wcielenie tradycji
 
Jednym z głównych zarzutów stawianych naszej kuchni jest zbytnia kaloryczność. - Rzeczywiście tradycyjna kuchnia polska jest tłusta, ale dlatego, że dawniej pracowano na roli, więc te kalorie były szybko spalane. Dziś prowadzimy zupełnie inny tryb życia. Ale adaptując potrawy z innych kuchni do naszych gustów lub urozmaicając polskie dania elementami kuchni włoskiej, francuskiej czy hiszpańskiej, całkiem dobrze sobie z tym poradziliśmy - podkreśla Łagodzinski, który uważa też, że powinniśmy być dumni z naszej kuchni właśnie ze względu na jej różnorodność i bogactwo. Jego zdaniem staropolskie potrawy świetnie sprawdzają się w XXI wieku. Jako dowód przygotował przystawkę i dwa dania główne, wszystkie stworzone na bazie tradycyjnych polskich potraw, ale dostosowane do obecnych gustów. Doskonałą przystawką okazał się kurczak żurawinowy, czyli doprawiony do smaku filet z kurczaka, przygotowany na parze i podany w galaretce żurawinowej. Jako drugie danie wspaniale sprawdzają się chochoły staropolskie, czyli wariacje na temat pierogów. Klasyczne ciasto pierogowe lub dla nadania koloru z dodatkiem szpinaku i papryki, nadziewane bryndzą, mięsem lub kapustą. Uformowane nie w tradycyjny kształt pieroga, lecz w sakiewkę, robią niesamowite wrażenie. Drugą propozycją dania głównego jest wątróbka cielęca po staropolsku, podawana z cebulką, podsmażanymi ziemniakami, pieczarkami i buraczkami czerwonymi.

Stereotyp polskiej kuchni jako tłustej i ciężkiej można bez większego trudu obalić. Wystarczy wykorzystać jej bogactwo i różnorodność, by dostosować ją do nowoczesnych trendów. Zresztą najlepsi polscy szefowie kuchni pokazują, że może to być świetna alternatywa dla jedzenia „na szybko”. Dlatego nie warto uprzedzać się, gdy ktoś serwuje nam danie kuchni polskiej, lecz z dumą próbować starych smaków podanych na nowy sposób.

KOMENTARZE

Rzeszów? Trzydziestoletni kawaler lubiący podróżować

Okazuje się, że Rzeszów to 30-35 letni...

Weekend za pół ceny - taniej w restauracjach i muzeach

Taniej w restauracjach, taniej w muzeach...

Książka rzeszowianki dla najmłodszych

Doskonałą wakacyjną propozycję dla najmłodszych przygotowała rzeszowianka Małgorzata Kyc. Bohaterką "Fiolet(k)owego świata" jest Fioletka, urocza i sympatyczna pięciolatka, która mieszka w domku na przedmieściu...

Jan Paweł II - wzór prowadzenia dialogu

Jan Paweł II miał niezwykłą zdolność dialogu nie tylko z wielkim zgromadzeniem, ale także z konkretnym człowiekiem. W wielkim tłumie potrafił zatrzymać się, by przez chwilę z kimś porozmawiać, a każda z...

zobacz więcej
Reklama

Jesień w Solinie i Bezmiechowej. GALERIA FOTOGRAFII

Jezioro Solińskie, okolice Polańczyka oraz Bezmiechowej...

Cztery piękne rzeszowianki w kampania walki z rakiem piersi

Bizneswoman Marta Półtorak, europosłanka...

Resoviacy po 25 latach znów grają na zapleczu ekstraklasy! I co dalej?

Szło im długo jak po grudzie, ale na koniec minionego sezonu piłkarze Apklan Resovii z podniesionymi czołami zeszli z boiska. W finale barażu o awans do...

Dom Seniora "Pogodna Dolina". Tutaj każdy czuje się jak w domu!

W Siedliskach, w otoczeniu przyrody i doliny Wisłoka, zaledwie 15 kilometrów od Rzeszowa, od roku działa Dom Seniora "Pogodna Dolina". Nowoczesny, całodobowy ośrodek...

Park przy ul. Dąbrowskiego znów przypomina letni salon Rzeszowa

Od kilku dni rzeszowianie mogą już spacerować po gruntownie odnowionym parku przy ulicy Dąbrowskiego w Rzeszowie, nazywanym Ogrodem Miejskim im. "Solidarności". To jedno...

Reklama

Rzeszów wśród najlepszych w Polsce ośrodków leczenia i badania cukrzycy u dzieci

Kolegium Nauk Medycznych UR oraz I Klinika Pediatrii, Endokrynologii Dziecięcej w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie...

Nie da się zatrzymać młodości, ale skutecznie opóźnić starzenie się, tak!

Z lek. med. Aleksandrą Szczepańską, dermatologiem, wenerologiem, członkiem Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging Polskiego...

Świadome zakupy zaczynamy mieć we krwi

Okres światowej pandemii zweryfikował nasze podejście do zakupów. Gdy z dnia na dzień okazało się, że potrzebujemy mniej niż dotychczas, ale jednocześnie nie chcemy oszczędzać na jakości, wielu klientów branży...

Uniwersytety dziecięce w 5 miastach Podkarpacia. Ruszają zapisy

W poniedziałek, 14 września, rozpoczynają się zapisy na zajęcia Dziecięcego Uniwersytetu Technicznego w semestrze zimowym 2020/2021. Fundacja Wspierania Edukacji przy...

W Bieszczadach poszukują fredrowskiej sztolni "Róża"

W lasach Nadleśnictwa Cisna zachowały się ślady górnictwa z pierwszej połowy XIX wieku, kiedy to Jacek Fredro, ojciec słynnego komediopisarza, prowadził w tej okolicy huty, wydobywając...

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.