Reklama

IX Święto Fajki. Czy Sherlock Holmes używał fajek z Przemyśla?!

A A A
Elżbieta Lewicka

Dodano: 26-06-2014

Henryk Worobiec. Fot. Tadeusz Poźniak

Henryk Worobiec. Fot. Tadeusz Poźniak

To pytanie (przynajmniej na potrzeby tego artykułu) pozostaje bez odpowiedzi, ale z całą pewnością można powiedzieć, że tradycje fajkarskie i ludwisarskie to niewątpliwe atuty i znak rozpoznawczy Przemyśla, który od dawna jest nazywany stolicą polskiej fajki. W niedzielę, 29 czerwca na Rynku w Przemyślu IX już Święto Fajki.
 
Kroniki przemyskie odnotowują, że w połowie XIX w. pojawił się w tym mieście zawód fajkarza, jako uboczny zawód stolarstwa. W 1905 roku Wincenty Swoboda założył w Przemyślu pierwszą, Krajową Wytwórnię Przyborów Do Palenia. W Przemyślu jest kilka znanych pracowni fajkarskich m.in. Wytwórnia Fajek Henryka Worobca, która w tym roku obchodzi 60. urodziny.

Wytwórnię założył Paweł Worobiec, a od 1979 dzieło ojca kontynuuje z dużym powodzeniem Henryk Worobiec, który trudnego fachu fajkarza uczył się od ojca, ale także od mistrza Ryszarda Kulpińskiego wywodzącego się z pracowni Ludwika Walata, słynącego z produkcji fajek wrzoścowych, tzw. „walatówek”, a był uczniem mistrza Wincentego Swobody. Każda fajka, która opuszcza przemyską pracownię Henryka Worobca jest pakowana w złote, atłasowe etui i firmowe pudełeczko.
 
Fajkarstwo to zawód trudny, wymagający cierpliwości, konsekwencji i zmysłu estetycznego. Dal Henryka Worobca jego praca jest kontynuacją tradycji rodzinnej, pasją i wielką przyjemnością. Pierwszą fajkę wrzoścową zrobił pod kierunkiem mistrza Kulpińskiego. Im bardziej tę fajkę polerował, tym było bardziej nieforemna. Trwało to cały dzień. Zrezygnowany Henryk poprosił swojego mistrza o poradę. A Ryszard Kulpiński ku zdumieniu swego ucznia kilkoma zręcznymi ruchami nadał wrzoścowi idealny kształt. Worobiec mówi: „Z produkcji fajek można wyżyć, ale to nie jest kokosowy interes”. 

CENNY WRZOSIEC
 
Wrzosiec pochodzi z terenów basenu Morza Śródziemnego. To krzew (nie mający nic wspólnego z popularnym w Polsce wrzosem), którego korzeń stanowi doskonały materiał do rzeźbienia fajek. Wydobywanie korzeni wrzośca jest skomplikowaną czynnością. To bardzo twardy materiał, który po wykopaniu z ziemi jest czyszczony, sprawdzany pod względem jakości, ewentualnych rys, czy pęknięć i ponownie zakopywany na rok do ziemi.
 
Po „leżakowaniu” znów sprawdza się fakturę korzenia i dzieli na klocki, z których później powstaną fajki. Następnie wrzosiec gotowany jest przez 12 godzin w celu wyeliminowania ewentualnych insektów i suszony przez kolejne 6 miesięcy. Najstarsze i najdroższe  egzemplarze wrzośca przeznaczonego do wyrobu fajek mają ponad 200 lat. Tytoń palony w fajkach z wrzośca ma wyjątkowe walory smakowe, a fajki są bardzo trwałe.

PYK, PYK, PYK Z FAJECZKI….
 
Temperatura wewnątrz fajki może osiągnąć 800 stopni Celsjusza. Ale proszę się nie bać. Wrzoścowy materiał zawiera aż 37% soli kwasu krzemowego, dzięki któremu wewnątrz fajki tworzy się warstwa ochronna, czyli nagar grubości ok. 2 mm. Nadmierną ilość nagaru należy co jakiś czas usuwać, ale każdy profesjonalny użytkownik fajki wie, że aby powstała ta warstwa ochronna, nową fajkę należy palić delikatnie, nie przegrzewać. Najpierw nabić 5 razy do 1/3 jej pojemności, 5 razy do połowy, 5 razy do ¾ i dopiero wtedy można ewentualnie nabić całą. Jeśli zastosujemy tę metodę, we wnętrzu fajki stworzy się niezniszczalna warstwa ochronna, dzięki której fajka może służyć nawet kilku pokoleniom jej użytkowników.
 
Tak w ogóle- fajki się nie pali, fajkę się pyka! W Polsce są kluby, których nazwy już sugerują, do czego właściwie służy fajka, np. Łódzki Klub Smakoszy Fajki. Żaden smakosz nie zaciąga się dymem z fajki. W Polsce istnieje 14 stacjonarnych klubów fajczarskich (nie licząc internetowych).  Każdy z nich organizuje turniej wolnego palenia fajki. W Polsce takie zawody wygrała kobieta! Danuta Pytel, kwiaciarka z Koszalina paliła fajkę 3 godziny, 8 minut i 11 sekund  ( konkurs w Licheniu 2004). Tego rekordu do dziś nikt nie pobił. Co w tym trudnego? Na każdy turniej przygotowywane są fajki jednego producenta. Uczestnicy, na kartce formatu A4 dostają po 4 gramy tytoniu odważone w woreczkach. Przy każdym stole siedzi dziewięciu uczestników i sędzia.
 
Reklama
5 minut trwa rozkruszanie tytoniu i następuje sygnał startu. Okna w pomieszczeniu turniejowym muszą być zamknięte, aby nawet najmniejszy ruch powietrza nie wpływał na moment rozpalania fajek, który może zdecydować o dalszym procesie palenia fajki. Ubitą fajkę zawodnik musi rozpalić przy pomocy tylko dwóch zapałek. Jedynie w przypadku złamania zapałki może dostać jeszcze jedną. Jeśli fajka się nie rozpali, zawodnik jest zdyskwalifikowany. Po rozpaleniu cała powierzchnia fajki jest czerwona i zmniejsza się do wielkości główki od zapałki. Sztuka palenia fajki polega na tym, aby ta plamka żaru wędrowała i cały czas utrzymywała się na powierzchni fajki. Jeśli zaczyna uciekać w dół, trzeba za wszelką cenę walczyć, aby wyciągnąć tę żarzącą się plamkę na górę. Do tego służy ubijaczek. Papieros jest nałogiem, pali się krótko, a palenie fajki to rytuał i smakowanie wonnego tytoniu.

STRAŻNIK KOŚCIELNY, ALBO TRĄBA SŁONIA
 
Potrzeby rynku fajczarskiego dyktują nowe modele fajek. Znani fajczarze przysyłają do swoich ulubionych producentów projekty plastyczne. Niektóre fajki mają dość osobliwe nazwy, na przykład Strażnik Kościelny to damska fajeczka z małą główka i długim, eleganckim cybuchem. Henryk Worobiec dostał niedawno szkic fajki o nazwie Trąba Słonia. To najnowszy krzyk mody! Standardowe modele fajek są powielane, a największe wyzwanie i satysfakcję dla producenta stanowią zamówienia na modele jednostkowe, których wykonanie to często żmudna praca.
 
H. Worobiec wytwarza miesięcznie ok. 80- 100 fajek standardowych, na tzw. free handy jest zaledwie kilka zamówień. Sztylek i główkę fajki struga się na maszynie, a później zaczyna się kształtowanie każdej główki przy pomocy papierów ściernych różnej grubości. Kształt fajki jej twórca musi mieć w głowie. Podczas głównego etapu powstawania fajki cały czas trzyma się ją w ręce wykonując bardzo precyzyjne szlifowanie. Fajka musi mieć idealny kształt i gładkość. Oprócz walorów estetycznych i artystycznych- bo przecież wiele z tych fajek to małe dzieła sztuki- wyroby H. Worobca nie są lakierowane, lecz ręcznie polerowane woskiem przy pomocy filcowej tarczy. Wyglądają, jakby były politurowane. Te piękne wyroby znajdują nabywców w 87 miastach USA , w Niemczech, Holandii, Kanadzie, Słowacji, Włoszech, Izraelu, Japonii, Tajwanie i wielu innych krajach.
 
PRZEMYSKIE FAJKI JADĄ NA ZAMEK KRÓLEWSKI
 
W listopadzie tego roku, na Zamku Królewskim reaktywowana będzie wystawa i konkurs o tytuł Mistrza Rzemiosł Artystycznych. Wytwórnia Fajek Henryka Worobca zgłosiła 3 eksponaty. Jeden to projekt Damiana z Poznania - fajka z główką o pięknych, regularnych, wrzoścowych słojach, następna to niezwykłej urody uczestniczka warszawskiego konkursu, fajka wykonana z czarnego dębu. A trzecia fajka nazywa się Wiosna 2014. Inspiracją do wyrzeźbienia motywu listków na główce tej fajki była budząca się tej wiosny przyroda. Dodatki do wszystkich fajek wykonano ze srebra.
 
PROFESJONALNY WYRÓB – SATYSFAKCJA GWARANTOWANA
 
Henryk Worobiec jest jedynym w Europie środkowo- wschodniej posiadaczem tytułu Honorowego Członka United Pipe Clubs of America- Chicago 2008. Otrzymał wtedy zamówienie na produkcję kompletu fajek dla zawodników biorących udział w Mistrzostwach Stanów Zjednoczonych. Bardzo też ceni sobie internetowe opinie na temat jego wyrobów. Produkowane przez niego fajki mają rozpoznawalny przez użytkowników styl i są cenione za perfekcyjny design i wykonanie. Pierwszą nagrodę za swój wyrób „Absolutna fajkarska rewelacja roku” otrzymał 19 lat temu. Pośród rozlicznych nagród posiada też m.in. Fajkowego Oskara 2003, tytuł Lidera produktu Regionalnego 2004, czy tytuł Fajczarza Roku 2005.
 
HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ
 
Jak co roku, wspólnie z Urzędem Miasta przemyscy fajczarze organizują Święto Fajki Fortecznej. Do Przemyśla przyjedzie więc sporo gości i wszyscy uczestnicy tego święta pomaszerują pod Muzeum Dzwonów i Fajek, gdzie znajduje się dwumetrowej długości Fajka- Ławeczka. Pośród rozlicznych atrakcji, nastąpi między innymi uroczyste rozpalenie gigantycznej fajki i rozpoczęcie nowego roku fajczarskiego ( zawsze w ostatnią niedzielę czerwca).
 
W tym roku przypada stuletnia rocznica walk o Twierdzę Przemyśl. Od 18- 20 lipca odbywać się będą uroczystości z udziałem polskich i zagranicznych gości. We współpracy z nauczycielem fizyki, Markiem Parolem, Henryk Worobiec pracuje nad replikami glinianych fajek fortecznych z 1914 roku, znalezionych na fortach przemyskich. 
 
 

KOMENTARZE

Niezwykłe trio na łańcuckiej scenie

W piątym dniu łańcuckiego festiwalu na scenie pojawiła się trójka wybitnych...

Loty z Rzeszowa do Amsterdamu i Gdańska

Od początku sezonu zimowego 2013/14 pasażerowie z Podkarpacia będą...

Od poniedziałku jedziemy autostradą z Jarosławia do Korczowej

Dzień przed Wigilią, w poniedziałek, 23 grudnia przejedziemy autostradą z Jarosławia do przejścia granicznego z Ukrainą w Korczowej. Wszystko dlatego, że nowy odcinek...

Teleangiektazje ("pajączki naczyniowe") - wstydliwy problem kobiecego piękna

Teleangiektazje to objaw polegający na obecności poszerzonych drobnych naczyń krwionośnych, potocznie określanych jako "pajączki naczyniowe"...

zobacz więcej
Reklama

Podkarpackie Targi Ślubne. GALERIA FOTOGRAFII

Z najważniejszymi weselnymi trendami, najnowszą ofertą oraz...

Sianki. Gdzie na Podkarpaciu Piłsudski wczasował

Jest takie miejsce na Podkarpaciu, dziś odludne, zapomniane...

Bożonarodzeniowy Jarmark. Na rzeszowskim Rynku już świątecznie!

Dwadzieścia stoisk jak z dawnych pocztówek – z tradycyjnymi wypiekami, ręcznie robionymi ozdobami choinkowymi oraz wigilijnymi przysmakami. Do tego zabawki, kolorowe...

Od niedzieli Rzeszów już z bożonarodzeniowymi iluminacjami

Prawie 1,2 mln zł wyda w tym roku Rzeszów na świąteczne oświetlenie miasta, które od niedzieli cieszy już rzeszowian. Największą atrakcją jest prawie 17-metrowa choinka...

Z Wenecji do Dubiecka - przebiegną 1111 kilometrów dla serca i krwi

1111 kilometrów – taka odległość dzieli małe Dubicko na Podkarpaciu od Wenecji na północy Włoch nad Adriatykiem. W 14 dni chcą ją pokonać biegacze: Łukasz...

Reklama

"Galeria nad Berehami" w "Sprawie dla reportera". Emisja już 12 grudnia!

W obronę kultowej "Galerii nad Berehami", która decyzją wójta gminy Lutowisk ma iść do rozbiórki, zaangażowali się nie tylko przewodnicy górscy...

Łaźnie Alfreda Potockiego powróciły do zamkowych piwnic w Łańcucie

Sto lat temu w zamku w Łańcucie mieściło się ekskluzywne, jak na tamte czasy, spa Afreda III Potockiego, ostatniego ordynata łańcuckiego. To tutaj leczniczych...

Świąteczne Miasteczko z lodowiskiem już od soboty w Rzeszowie

W sobotę, 7 grudnia na Rynku w Rzeszowie stanie Świąteczne Miasteczko. W przyozdobionych domkach, wśród smakowitych zapachów i bożonarodzeniowej atmosfery, będzie można...

Weekend za pół ceny na Podkarpaciu - zobacz, gdzie będzie taniej

Podczas najbliższego weekendu, 22-24 listopada, odbędzie się kolejna edycja akcji Polskiej Organizacji Turystycznej oraz Ministerstwa Sportu i Turystyki "Polska zobacz...

Historia Łemków zaklęta w kolekcji "Łemkowyna" Anny Marii Zygmunt

Wschodnia Łemkowszczyzna, pełna starych cerkwi, górzystych szlaków, łemkowskich chyż i wciąż żywych historii o ludziach sprzed Akcji "Wisła", stała się...

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.