Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Fajki z Koszyc, czyli "diabelskie naczynia" na wystawie w Rzeszowie

A A A
Opracowanie Alina Bosak

Dodano: 12-08-2019

Fajka ze zbiorów Muzeum Wschodniosłowackiego w Koszycach. Fot. Materiały prasowe

Fajka ze zbiorów Muzeum Wschodniosłowackiego w Koszycach. Fot. Materiały prasowe

Nazywano je niegdyś diabelskimi naczyniami, a palenie diabelskim przyzwyczajeniem. Dziś fajki używane są przez nielicznych, ale te sprzed 100-200 lat stanowią cenne zabytki. Takie właśnie dzieła sztuki rzemieślniczej zgromadziło Muzeum Wschodniosłowackie w Koszycach, jedno z najstarszych w tym kraju. Kolekcję fajek wypożyczyło właśnie Rzeszowowi i od 9 sierpnia można ją podziwiać w Muzeum Okręgowym.  
 
Zwyczaj palenia tytoniu Europejczycy przejęli od amerykańskich Indian cztery i pół wieków temu. Wspólne wdychanie tytoniu pozwalało na nawiązywanie dobrych kontaktów a przekazana fajka pokoju była jednym z najcenniejszych darów i cementowała przyjaźń na całe życie. 
 
W krajach Europy Zachodniej zwyczaj palenia tytoniu szybko się rozwijał. W Niemczech fajkę ochrzczono mianem „Pfeife”, we Frnacji – „pipe”, a w Czechach – „dymka”. Pierwsze warsztaty rzemieślnicze wytwarzające fajki powstały w Anglii, a stamtąd protestanci (po emigracji w 1603 roku) przeszczepili umiejętność wyrobu fajek do Holandii, gdzie pod koniec XVII wieku palenie fajki stało się zjawiskiem społecznym, o czym świadczą ówczesne rysunki i obrazy.
Reklama
 
 
Fot. Fot. Materiały prasowe
 
Na grunt monarchii habsburskiej zwyczaj ten przynieśli żołnierze najemni podczas wojny trzydziestoletniej. Tytoń był dla nich częścią wynagrodzenia. Uprawa tytoniu szybko się rozwinęła na Węgrzech, zwłaszcza w południowej części kraju, gdzie były ku temu doskonałe warunki klimatyczne. Już w pierwszej połowie XVII wieku uprawa i sprzedaż tytoniu stały się monopolem państwowym. 
 
Na Słowacji zaczęto wyrabiać fajki na przełomie XVII i XVIII wieku. Warsztaty powstały w miejscach, w których znajdowały się centra produkcji ceramiki, np. w zachodniej Słowacji - Modra, Košolná, Smolenice. W XIX wieku działały warsztaty w Bratysławie, Koszycach, Nitrze, Humenné i innych miastach.
 
Najstarsze gliniane fajki były stosunkowo tanie, ale bardzo delikatne, więc szybko zastąpiono je drewnianymi. Wiele z nich było drogich ze względu na oryginalne zdobienia. W ciągu XVIII wieku popularne stały się fajki wyrabiane z sepiolitu, które z terenów Węgier rozpowszechniły się w całej Europie. Były one wykonywane przez wykwalifikowanych rzemieślników dla bogatych rodzin szlacheckich, stąd wiele z nich posiada herby swoich użytkowników. Kiedy w XVIII wieku w Europie opracowano sposoby produkcji porcelany, niemieckie manufaktury zaczęły wytwarzać z niej także fajki. Głowicom nadawano różne formy, dochodząc do kształtu jajka, który jest popularny do dzisiaj.
 
W Europie Środkowej palenie było zarezerwowane dla mężczyzn. Fajki były używane tylko przez żołnierzy, chłopów, rzemieślników i robotników. Szlachta i zamożna burżuazja przyjęły zwyczaj wciągania sproszkowanego tytoniu, często wzbogaconego aromatem, czyli tabaki. W domu fajki były zostały umieszczone na honorowym miejscu na specjalnym drewnianym stojaku. Tytoń przechowywano często w ceramicznych pojemnikach o różnych kształtach. Palenie było możliwe tylko w czasie wolnym. Fajka musiała być nie tylko odpowiednio przechowywana, regularnie czyszczona, ale także odpowiednio wypełniona tytoniem i zapalana.
Reklama
 
Pierwsze cygara pojawiły się na rynku od połowy XIX wieku i wraz z papierosami wyparły drobne i niepraktyczne fajki. Palenie od początku uważano za ludzką słabość, nazywaną często diabelskim przyzwyczajeniem, a fajki diabelskimi naczyniami. 
 
 
Fot. Materiały prasowe
 
Więcej na temat tej historii, a także bogatą kolekcję fajek od 9 sierpnia można oglądać w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie. To efekt współpracy rzeszowskiej placówki z Muzeum Wschodniosłowackim w Koszycach, jednym z najstarszych i najważniejszych muzeów na Słowacji. Założone w 1872 roku w swych zbiorach posiada bardzo cenne zbiory biblioteczne, graficzne, fotograficzne, kolekcję rysunków, malarstwa i rzeźby oraz numizmaty i eksponaty archeologiczne.
 
Wystawa „Historyczne fajki” przygotowana przez Słowaków dla rzeszowskiego muzeum obejmuje cenne egzemplarze - dzieła sztuki wykonane z sepiolitu, drewna lub porcelany, bogato rzeźbione i zdobione między innymi w srebrne oprawy. W XIX i na początku XX wieku - kiedy niewiele wiedziano jeszcze o szkodliwości palenia tytoniu - fajka była oznaką pozycji społecznej właściciela, pokazywała także jego profesję i zainteresowania. Na wystawie zobaczyć więc można fajki myśliwskie, cechowe i korporacyjne, na przykład członków studenckich zrzeszeń, rezerwistów itp. 
 
Wystawa historycznych fajek ze zbiorów Muzeum Wschodniosłowackiego w Koszycach prezentowana jest od 9 sierpnia do 11 października 2019 roku. 
 

 
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.