Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

W Rzeszowie odkryto ślady Bramy Sandomierskiej. Tu kupcy płacili myto

A A A
Alina Bosak

Dodano: 09-12-2020

Dariusz Bobak wskazuje umiejscowienie Bramy Sandomierskiej na Planie Wiedemanna. Fot. Alina Bosak

Dariusz Bobak wskazuje umiejscowienie Bramy Sandomierskiej na Planie Wiedemanna. Fot. Alina Bosak

Ulica Grunwaldzka to historyczny trakt i jedna z najważniejszych dróg Rzeszowa. Przybywający od strony północnej tędy dostawali się do miasta, którego granice znajdowały się blisko rynku, w dzisiejszym Śródmieściu. Po przekroczeniu mostu na ukrytej dziś pod ulicą Kopernika rzece Mikośce, wjeżdżali w Bramę Sandomierską. Okazały budynek bramny namalowany jest na Planie Wiedemanna z 1762 r. i na odkrycie jej śladów liczyli archeolodzy przystępujący do badań ul. Grunwaldzkiej. I nie zawiedli się. Przy skrzyżowaniu z ul. Kopernika odnaleźli fragment kamiennego muru dawnej bramy.
 
- Ulica Grunwaldzka wcześniej nosiła nazwę ul. Głogowskiej, później al. Sandomierskiej. Grunwaldzką nazwana została na początku XX wieku. O tym, że była głównym traktem handlowym i jednym z głównych traktów wjazdowych do miasta, świadczy właśnie Brama Sandomierska. Znana z Planu Wiedemanna, ale również z wcześniejszych przekazów historycznych. Brama była sporym budynkiem, w którym najprawdopodobniej znajdowały się urzędy celne, gdzie kupcy musieli zapłacić myto, by wjechać do miasta i prowadzić handel – wyjaśnia Dariusz Bobak z Fundacji Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego. – Był to jeden z dwóch takich budynków w fortyfikacji miasta Rzeszowa. 
Reklama
 
 
Fot. Alina Bosak
 
W środę, 9 grudnia w miejscu dawnej Bramy Sandomierskiej, na skrzyżowaniu ulic Grunwaldzkiej i Kopernika, Fundacja przedstawiła pierwsze wyniki badań archeologicznych na prowadzonych wspólnie z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Pracownią Archeologiczną Mirosław Mazurek. Prace na ul. Grunwaldzkiej rozpoczęto w drugiej połowie listopada. 
 
 
Dariusz Bobak stoi na fragmencie Bramy Sandomierskiej. Fot. Alina Bosak
 
- Wykop przy skrzyżowaniu z ul. Kopernika zaplanowaliśmy tak, by uchwycić zarysy Bramy Sandomierskiej, nazywanej też we wcześniejszych źródłach „Murowaną” – mówi Mirosław Mazurek. – Na głębokości 2,5 metra uchwyciliśmy resztki tych murów, mocno niestety zniszczone współczesnymi instalacjami. To dwa fragmenty ściany. Kilka metrów na południe odkopaliśmy dodatkowo również fragment muru poprzecznego do ściany północnej tej bramy. Zdejmując kolejne warstwy gruntu, zaczynamy odkrywać prawdopodobnie siedemnastowieczne pokłady drogi, którą się wcześniej poruszano. W starszych pokładach te drogi były budowane z drewnianych kłód, a tu już mamy „kocie łby”. Bruk kamienny uzupełniany cegłami, co pokazuje, że starano się wykonać ten intensywnie użytkowany trakt w sposób trwały.
 
 
Mirosław Mazurek. Fot. Alina Bosak
 
Jak informuje Mirosław Mazurek, do 9 grudnia archeolodzy wydobyli już kilka tysięcy zabytków. – Są to głównie fragment ceramiki. Na złożu wtórnym część tych materiałów możemy datować na XVI wiek. Natomiast spomiędzy bruku wydobyliśmy monetę, którą datujemy na XVII wiek z tego okresu najprawdopodobniej będzie pochodzić ta nawierzchnia. Odnaleźliśmy sporo fragmentów kafli. Kilka fragmentów zdobionych glinianych fajek. Schodzimy z badaniami coraz niżej. Będziemy odsłaniać coraz więcej muru bramy. Spodziewamy się znaleźć ślady starszych fortyfikacji i ruchomych zabytków. Jak głęboko dotrzemy, trudno dziś przewidzieć. Zamierzamy kopać, dopóki nie osiągniemy ziemi rodzimej.  
Reklama
 
Archeologowie zwracają uwagę, że dokładne rozmiary Bramy Sandomierskiej nie są znane. Była najprawdopodobniej szersza niż ul. Grunwaldzka. Jej rogi kryją się gdzieś pod narożnikami budynków stojących przy ulicy. – Nie jesteśmy w stanie uchwycić zarysów budynku – stwierdza Mirosław Mazurek. – Poza ścianą północną bramy mam nadzieję odkryć jeszcze ślady muru południowego od strony ul. Kościuszki. To pozwoli nam oszacować wielkość budynku. Nie ma przekazów historycznych, jak szeroka była brama, chociaż niewykluczone, że w przejeździe mogły się minąć dwa wozy. Brama murowana została wybudowana w XVII wieku. Wcześniej był w tym miejscu najprawdopodobniej przelot w wałach miejskich. Budynek został zniszczony przez Austriaków w czasie niwelowania terenu pod koniec XVIII wieku. Austriacy po zajęciu tych terenów rozpoczęli szeroko zakrojone inwestycje, przebudowali ulice.
 
 
Fragmenty glinianych fajek. Fot. Alina Bosak
 
- Tereny od strony północnej, poniżej wzgórza, na którym znajdował się rynek były terenami podmokłymi, także zalanymi. Dostęp do miasta był w ten sposób utrudniony – uzupełnia Dariusz Bobak.
 
Badania prowadzone są na zlecenie Miasta Rzeszowa i związane z wieloletnią inwestycją, jaką jest przebudowa ul. 3 Maja, Kościuszki i Grunwaldzkiej. Archeologowie prowadzili już badania na ul. 3 Maja i Kościuszki. – Tamte badania były prowadzone równolegle z pracami budowlanymi, były więc badaniami interwencyjnymi. Na ul. Grunwaldzkiej udało nam się wyprzedzić wejście ekip budowlanych, które mają wykonać remont. To pozwala nam pracować spokojniej, bardziej metodycznie i przebadać większy obszar niż poprzednio. 
 
 
Reklama
Fot. Alina Bosak
 
Archeolodzy nie przekopią całej ul. Grunwaldzkiej. Wybrali  kilka miejsc, przy skrzyżowaniach z innymi ulicami: Kościuszki, Matejki, Kopernika, Bernardyńską. Zgodnie z umową zawartą z Miejskim Zarządem Dróg w Rzeszowie, badania maj zakończyć z początkiem marca.
 
- Zaplanowano w sumie siedem wykopów. O łącznej powierzchni ponad 7 arów. Badania będziemy prowadzić do początków marca przyszłego roku – informuje Dariusz Bobak.
 
 
Fot. Alina Bosak
 
Warto dodać, że Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego jeszcze w grudniu udostępni w sprzedaży albumowe wydanie monografii ul. 3 Maja. – Inspiracją do wydania książki były badania, które przeprowadziliśmy tam wcześniej, ale znajdują się tu nie tylko wyniki tamtych poszukiwań, ale i inne opracowania, pokazujące, czym dla Rzeszowa jest ten trakt. Anegdoty, zdjęcia, rysunki są dodatkowymi atutami publikacji i sprawiają, że ma walor także popularyzatorki – zapowiada Dariusz Bobak.   
 
 
Fot. Alina Bosak
 
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.