Reklama

Tropem filmowców po Podkarpaciu. Co kusiło Wajdę, co kręci Kolskiego

A A A
Z Martą Kraus, kierownikiem Podkarpackiej Komisji Filmowej rozmawia Alina Bosak.

Dodano: 12-08-2019

Marta Kraus. Fot. Karol Czajkowski

Marta Kraus. Fot. Karol Czajkowski

Alina Bosak: Podkarpacie niejednokrotnie służyło twórcom filmów plenerami. Szczególnie wabiły ich dzikością Bieszczady, gdzie w latach 60. nie tylko powstał „Ogniomistrz Kaleń”, ale i Jerzy Hoffman kręcił sceny do „Pana Wołodyjowskiego”, wybierając wzgórze między Lutowiskami a Skorodnem na lokalizację powieściowego Chreptiowa. Dziś w Bieszczady regularnie zagląda ekipa serialu „Wataha”. Ale filmowe plany znajdziemy także w innych zakątkach Podkarpacia.
 
Marta Kraus: Złotym okresem dla filmowych plenerów na Podkarpaciu były lata 60. i 70. A teraz region znów staje się coraz bardziej atrakcyjny dla filmowców. Są konkretne miejsca, do których chętnie wracają, gdzie dobrze się czują, a efekty ich pracy możemy zobaczyć na ekranie. 
 
Gdybyśmy chcieli ruszyć szlakiem filmowców przez Podkarpacie, gdzie powinniśmy koniecznie zajrzeć?

Jest kilka takich miejsc, dość charakterystycznych i kilkakrotnie odwiedzanych przez twórców.  Należą do nich Jaśliska – niewielka miejscowość koło Dukli. Powstały tam trzy duże filmy. Dwanaście lat temu „Wino truskawkowe” zrealizował Dariusz Jabłoński. Film powstał na motywach „Opowieści galicyjskich” Andrzeja Stasiuka i dla mnie jest w pierwszej trójce polskich produkcji. Z cudowną muzyką Michała Lorenca. Dariusz Jabłoński Jaśliskami był zauroczony i może jeszcze tam wróci. Po nim zawitała do miejscowości także Małgorzata Szumowska, która nakręciła parę scen do filmu „Twarz”. Ostatnim dziełem jest „Boże ciało” Jana Komasy. Premiera w tym roku. Czym kusi to miejsce filmowców? Centrum Jaślisk jest poza główną drogą do Komańczy. Dzięki temu możesz w Jaśliskach iść środkiem drogi bez strachu, że przejedzie cię samochód. Jest cisza, spokój i wyjątkowy klimat. Dookoła dzika natura, zabytkowe chałupy wokół Rynku. Jaśliska są jak Indie, albo je kochasz, albo nienawidzisz. Znam bardzo wiele osób, które przyjeżdżały tam po raz pierwszy i od razu się zakochały. Osiedla się tam coraz więcej przybyszów z Warszawy i innych części Polski. To właśnie tam postanowił się osiedlić m.in. były konsul Polski w Los Angeles. Ci nowi mieszkańcy chcą, aby ta miejscowość żyła, przyciągała i zachwycała turystów tak samo, jak to się stało w ich przypadku. Myślę zatem, że o Jaśliskach będzie coraz głośniej. Takich miejsc jest niewiele. Trochę podobny klimat znajdziemy w Pruchniku pod Jarosławiem, ale tam główna droga przebiega już przy Rynku. Jest dużo samochodów i hałasu. 
 
Jakie jeszcze miejsce kochają filmowcy?

Przemyśl. W ostatnich latach zainteresowanie miastem wzrosło. Kierujemy tam scenografów, którzy pytają o miasta, w których można nakręcić sceny sprzed II wojny światowej albo z okresu wojny. W Przemyślu są uliczki, które zachowały przedwojenny charakter. W 2016 roku, kiedy powstała Podkarpacka Komisja Filmowa, to właśnie tam po raz pierwszy pomagaliśmy organizować plan dla filmu Doroty Kędzierzawskiej „Żużel”. Twórcy filmy byli bardzo zadowoleni z plenerów w Przemyślu i ze współpracy z samorządem miasta, który sprawnie pomagał organizować plany zdjęciowe.
 
W Przemyślu powstała też „Kronika wypadków miłosnych”, Andrzej Wajda uznał, że Przemyśl może udawać Wilno. Też chodziło o klimat przedwojennego miasta.

Reklama
Oby Przemyśl zachował go jak najdłużej. Kamienice, wnętrza kamienic, przepiękne klatki schodowe dokumentowaliśmy dla filmowców w ubiegłym roku i sama chętnie w takim miejscu zamieszkałabym. Jan Jakub Kolski, którego „Ułaskawienie” weszło na ekrany w tym roku, bardzo ciepło wypowiadał się na temat Przemyśla. Zdjęcia realizował w klasztorze, na ulicy do niego wiodącej i sfilmował też liceum. Także zdjęcia do serialu Telewizji Polskiej „Ziuk. Młody Piłsudski” powstawały na przemyskich uliczkach. Na tych wakacjach przyjechała tam także scenografka kolejnej produkcji, by szukać miejsc na plany filmowe. Przemyśl ma wielki potencjał.
 
A Jarosław? Tam też da się przecież odnaleźć przedwojenne scenerie, urokliwe kamienice, wyjątkową architekturę? 

I dlatego Jarosław jest trzecim miastem filmowym, które zamierzałam wymienić. To taki Przemyśl w mniejszej skali. Świetne miejsce dla panów filmów o czasach przedwojennych, wojennych, powojennych. Ten dawny klimat podoba się filmowców, chociaż niekoniecznie mieszkańcom, którzy woleliby mieszkać pewnie w odnowionych, wyremontowanych budynkach. Tu interesy są rozbieżne. 
 
Turystom też podoba się to, co stare?

Turyści na coraz modniejszych szlakach filmowych szukają wyjątkowego klimatu. Wolą stary bruk od nowej kostki brukowej. Dobrze, żeby władze i mieszkańcy rozumieli i potrafili zachować tę wyjątkowość. W podwórzu jednej z jarosławskich kamienic (Kamienica Rydzikowska), gdzie znajduje się wejście do prywatnej trasy podziemnej, Krzysztof Zanussi nakręcił jedną ze scen „Eteru”. Ten dziedziniec gra w filmie przestrzeń bankową.
   
Skoro już będziemy w tamtym rejonie Podkarpacia, to pewnie warto zajrzeć do Starego Dzikowa, gdzie powstawał „Katyń” Wajdy. W cerkwi, gdzie powstawały zdjęcia, zostały elementy scenografii.
 
Tam nie dotarłam, ale wiem, że prycze z filmowej scenografii tam zostały. O promocję tych terenów trzeba jeszcze się starać w przeciwieństwie do Bieszczad, które sprzedają się same. Przez „Watahę” interesuje się nimi już cały świat. Drugi sezon powstawał w Mucznem i okolicach, gdzie umiejscowiono chatkę-kryjówkę Rebrowa. W trzecim sezonie powstawały zdjęcia m.in. w Mrzygłodzie, a także w Sanoku, gdzie poszukiwano statystów. Osobiście w Bieszczadach szczególnie polecam Zatwarnicę, gdzie funkcjonuje Kino Końkret. Jola Jarecka, która je prowadzi, z naszą pomocą organizuje tam we wrześniu przegląd filmów Jana Jakuba Kolskiego, z udziałem reżysera!
 
Podsumowując, co kręci filmowców na Podkarpaciu?

Natura, a więc widoki w Bieszczadach, na Pogórzu Dynowskim. Wschodni urok – cisza i spokój jak ten w Jaśliskach. Przedwojenne plenery, o jakich wspominałam mówiąc o Przemyślu i Jarosławiu. Filmowcy szukają także jednostkowych, unikalnych obiektów. Takim był np. basen przy ul. Matuszczaka w Rzeszowie. Artur Reinhart, operator w filmie „Żużel”, stwierdził, że w Polsce są tylko dwa takie obiekty z lat 60. Zakochał się i tym sposobem basen został uwieczniony. Wiem, że jest w filmie i nie mogę się już doczekać, żeby to zobaczyć.
 
Będą nowe plenery filmowe w regionie?

Stale szukamy nowych miejsc, które możemy polecić twórcom filmowym. Do tych poszukiwań chcemy zaprosić mieszkańców Podkarpacia. Przygotowujemy konkurs na najciekawsze plany filmowe. Szukamy przestrzeni niezwykłych, urokliwych, nieogranych, nieznanych. Będziemy pytać o lokacje dla różnych gatunków, horrorów, komedii i innych. A już w najbliższy weekend, zapraszamy na spotkania z klasyką filmową w Rzeszowie. W ramach wydarzenia „Jaśnie Pan Waszyński”, od 16 do 18 sierpnia, pokażemy w Wojewódzkim Domu Kultury i w kinie plenerowym na Rynku wybrane filmy Michała Waszyńskiego, najbardziej aktywnego twórcy polskiego kina międzywojennego, na którego dorobek filmowy składa się ponad 40 dzieł, z aktorskimi kreacjami m.in. Adolfa Dymszy, Eugeniusza Bodo czy Kazimierza Junoszy-Stępowskiego.         

KOMENTARZE

Premiera płyty z muzyką z serialu "Wataha"

Zbliża się premiera trzeciej płyty bieszczadzkiego zespołu...

Serial "Wataha" wróci w Bieszczady. HBO zapowiedziało drugi sezon

Popularny serial "Wataha", do którego zdjęcia powstawały w Bieszczadach, będzie kontynuowany. Producent zapowiedział drugi sezon serialu, który cieszy się popularnością...

Bieszczadzkie plenery w nowym sezonie "Watahy" jesienią w HBO

W lutym w Bieszczadach zakończą się zdjęcia do drugiego sezonu popularnego serialu "Wataha". Sezon będzie liczył sześć odcinków, których premierę zaplanowano na jesień...

zobacz więcej
Reklama

W Kolbuszowej powstają buty z liści ananasa

Nurt wegański coraz śmielej wkracza na światowe salony. Los...

Rzeszowianka uczy Amerykanki zdrowego stylu życia

Z Marzeną Papierz, coachem zdrowia, rozmawia Aneta Gieroń

W Galicyjskim Miasteczku w Sanoku wypiekają chleb na drewnie

Galicyjskie Miasteczko w Sanoku powiększyło się o piekarnię, w której rodzina Wolaninów wypieka tradycyjny chleb na zakwasie. W piecu opalanym drewnem piecze się niekiedy 80...

Wizytówka Natury otwarła w Rzeszowie sklep. Produkty BIO dostarcza do domu i pracy

Sezonowe warzywa prosto z ekologicznego gospodarstwa, mięso od hodowców, którzy nie stosują przemysłowych pasz i alkaliczna woda...

Reklama

Wakacyjne potańcówki dla seniorów na Bulwarach [HARMONOGRAM]

"Tańcz, nie żałuj podłogi. Tańcz, niech niosą Cię nogi. Tańcz, nich ludzie się gapią. Tańcz...!" Słowa piosenki "Szarpany" Golec uOrkiestry nabierają szczególnego...

Darmowa wypożyczalnia kajaków nad Wisłokiem. Spływ z Wojkówki!

Gmina Wojaszówka, w której rozpoczyna się Szlak wodny rzeki Wisłok przez malownicze Pogórze Strzyżowskie i Dynowskie, z początkiem wakacji otworzyła darmową...

Od zagrzybionych piwnic do luksusowych łaźni. W Zamku w Łańcucie remont

Muzeum-Zamek w Łańcucie wygląda, jak wieki plac budowy. Pracami remontowo-konserwatorskimi objęto już dziedziniec, ujeżdżalnię oraz piwnice. W...

Ekskluzywny Menel i kosmetyki z węglem drzewnym z Bieszczad

Kamil Pawelski, bloger modowy znany jako Ekskluzywny Menel reklamuje kosmetyki, które powstają na bazie węgla drzewnego z Bieszczad. Produkuje je warszawska marka kosmetyczna "ZEW...

Misjonarze z USA uczą angielskiego w Rzeszowie. Za darmo

W każdy wakacyjny wtorek przy ul. Dymnickiego 1 w Rzeszowie odbywają się darmowe lekcje języka angielskiego. Prowadzą je Amerykanie: Carter Chugg z Kalifornii i Blake Oler z Utah. Misjonarze...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.