Reklama

Retinopatia: następstwo niedojrzałości oka u wcześniaków

A A A
Z LEK. MED. BEATĄ PELC, okulistą z Visum Clinic w Rzeszowie, rozmawia JAROMIR KWIATKOWSKI

Dodano: 17-04-2014

fot. Tadeusz Poźniak

fot. Tadeusz Poźniak

Jaromir Kwiatkowski: W Visum Clinic bada Pani wcześniaki pod kątem wykrywania retinopatii. Co to za schorzenie?
Beata Pelc: Retinopatia wcześniaków jest chorobą, która jest następstwem niedojrzałości siatkówki u dziecka przedwcześnie urodzonego. W następstwie rozwijają się proliferacje, które mogą doprowadzić nawet do odklejenia siatkówki. Dlatego w Polsce jest prowadzony program profilaktyczny, w ramach którego wszystkie wcześniaki poniżej 36. tygodnia ciąży i z niską wagą urodzeniową, są poddawane badaniu profilaktycznemu. Chodzi o to, żeby uchwycić moment, kiedy retinopatia wystąpi i kiedy trzeba wdrożyć leczenie.
Niewiele ośrodków na Podkarpaciu zajmuje się wykrywaniem retinopatii.
Badania profilaktyczne wykonują właściwie tylko dwa ośrodki: w Rzeszowie 
(Visum Clinic) i w Krośnie. 
Rozumiem, że skoro badanie profilaktyczne w przypadku wcześniaków poniżej 36. tygodnia i z niską wagą urodzeniową jest obligatoryjne, to daje to pewność, że wszystkie przypadki retinopatii zostaną w tej grupie wychwycone.
Zgadza się. Pierwsze takie badanie oczu wykonuje się w czwartym tygodniu po urodzeniu dziecka. Jeżeli dziecko przebywa jeszcze na oddziale noworodkowym, to jest objęte badaniami profilaktycznymi w trakcie pobytu w szpitalu. To 90 proc. przypadków. Jeżeli dziecko wychodzi wcześniej ze szpitala, to rodzice dostają zalecenie zgłoszenia się na takie badanie i konkretny jego termin.
Czyli w tym przypadku odpowiedzialność za przypilnowanie tej sprawy spoczywa na rodzicach.
Tak jest. Rodzice zostają poinformowani, jaki jest cel takiego badania oraz że jest to poważna choroba, która może doprowadzić do ślepoty i z reguły przychodzą z dziećmi na te badania. Sytuacja, kiedy dzieci nie trafiają do okulisty, zdarza się niezwykle rzadko. Bardzo ważną sprawą jest to, by lekarze z oddziału noworodkowego przekazywali zalecenie do wykonania takiego badania. 
Chciałabym w tym miejscu położyć nacisk na to, by rodzice mieli świadomość, że dziecko trzeba zbadać w odpowiednim czasie. Żeby nie było tak, że przywożą wcześniaka na pierwsze badanie w czwartym miesiącu życia, bo wtedy może być już za późno. Bardzo ważne jest przestrzeganie terminów badań. Spóźnienie się nawet o tydzień czy dwa może mieć wielkie znaczenie w rozwoju tej choroby. W warunkach domowych nie jesteśmy w stanie rozpoznać pierwszych objawów retinopatii. Tylko badanie okulistyczne pozwala stwierdzić, czy występuje zagrożenie tą chorobą. 
Załóżmy, że w czasie badań profilaktycznych odkryliśmy, że dziecko ma retinopatię. Co się wtedy dzieje?
Wtedy jest ono objęte jeszcze częstszymi badaniami okulistycznymi, czasami nawet co tydzień. Dlaczego? Sama obecność retinopatii wcześniaczej nie świadczy jeszcze o tym, że trzeba wykonać zabieg. 
To kiedy powinno dojść do zabiegu?
Retinopatia wcześniaków w naturalnym przebiegu obejmuje pięć stadiów. Do trzeciego stadium dziecko nie wymaga leczenia. Jeżeli występuje trzecie stadium tej choroby, czyli rozpoczynają się proliferacje w siatkówce, wtedy takie dziecko w ciągu 72 godzin od rozpoznania tego stadium musi być poddane zabiegowi laserokoagulacji. Dodam, że bardzo często retinopatia samoistnie się wycofuje, dlatego nie każdy przypadek laserujemy. Dla dziecka jest to bezpieczniejsze i lepsze, bo nie musimy wtedy poddawać go zabiegowi i długiemu znieczuleniu ogólnemu. 
Czyli możliwości rozwoju sytuacji są dwie: albo choroba się rozwinie, albo się cofnie.
Dokładnie. Są określone standardy postępowania, jakie stadia choroby kwalifikują dziecko do zabiegu. Do tego dochodzą jeszcze takie czynniki, jak rozległość, lokalizacja zmian itp. To wszystko wpływa na decyzję, czy dziecko kwalifikuje się do zabiegu laserowego. Nie chcę tu wchodzić w szczegóły, chciałabym jedynie podkreślić, że najistotniejsze jest to, iż poddajemy dziecko częstym badaniom i w sytuacji, kiedy zmiany nie wycofują się, a wręcz przeciwnie – następuje progresja, wtedy wykonujemy zabieg laserokoagulacji, który jest zabiegiem skutecznym. Dlatego warto na tym etapie takie badania przeprowadzać często.
Co to znaczy, że zabieg laserokoagulacji jest skuteczny?
To znaczy, że 96-98 proc. zabiegów kończy się powodzeniem. Niestety, pozostaje te kilka procent przypadków, kiedy zabieg nie przyniósł efektu.
Co oznacza w tym przypadku powodzenie zabiegu?
To, że wycofują się zmiany w dnie oka, wycofują się proliferacje i znika zagrożenie odklejenia siatkówki.
Na czym polega zabieg?
Reklama
Na zniszczeniu niedojrzałej, nieunaczynionej siatkówki. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, nie otwiera się oka, lecz przez źrenicę laseruje się, miejsce obok miejsca, całą nieunaczynioną siatkówkę. Czasami jest to od kilkuset do kilku tysięcy impaktów, czyli „ognisk laserowych”. Jest to zabieg operacyjny, ale bez ingerencji narzędziem chirurgicznym w oko; naszym narzędziem jest laser. 
To w bardziej zaawansowanych stadiach choroby. A w mniej zaawansowanych?
Nie leczymy, tylko obserwujemy, czy choroba nie przechodzi w stadium kwalifikujące do leczenia laserowego. Tak jak wspomniałam, z pierwszego, drugiego czy nawet trzeciego stadium często wycofuje się ona samoistnie.
Czyli postępowanie polega w tym przypadku na czekaniu i monitorowaniu, czy choroba rozwinie się tak, że będzie się kwalifikowała do zabiegu, czy wręcz przeciwnie – cofnie się.
Dokładnie. Najważniejszy jest odpowiedni moment na wykonanie zabiegu: ani za wcześnie, ani za późno. 
W dzisiejszych czasach jest jeszcze jedna metoda leczenia retinopatii wcześniaczej – podaje się do oka, w formie zastrzyków, substancję (lucentis, avastin), która hamuje proliferację. W Polsce ten rodzaj leczenia jest stosowany u dzieci, u których laserokoagulacja nie jest skuteczna. To margines (np. jedno dziecko w roku), ale zdarza się. Ostatnio badałam profilaktycznie dzieci, które urodziły się w 23., 24. tygodniu ciąży. U takich dzieci prawdopodobieństwo, że retinopatia nie wycofa się nawet po zabiegu laserokoagulacji, jest większe.
Często słyszy się, że tlenoterapia, której poddawane są wcześniaki, może powodować nawet ślepotę. W ogóle wokół tlenu narosło wiele mitów. Co mówi na ten temat medycyna?
Tlenoterapia jest dość znaczącym czynnikiem ryzyka wystąpienia retinopatii wcześniaczej, natomiast sama w sobie nigdy nie jest podstawową przyczyną rozwoju tej choroby. Aby choroba się rozwinęła, musi być niedojrzałe unaczynienie siatkówki. Oczywiście, większość wcześniaków dla ratowania ich życia musi otrzymywać tlen. Ale obecnie na oddziałach noworodkowych jest to bardzo ściśle monitorowane. Stężenia tlenu są, w miarę możliwości, tak dopasowywane do potrzeb dziecka, żeby nie stwarzać nadmiernego zagrożenia retinopatią, ale by równocześnie zachować prawidłowe prowadzenie dziecka w okresie noworodkowym. Innymi słowy, tlen sam w sobie nie wywoła choroby. Jeżeli dziecko urodzi się o czasie, a czasami i w takich przypadkach trzeba go podać, to zagrożenie retinopatią nie wystąpi. Wcześniactwo, niedojrzałość plus tlenoterapia, a jeszcze bardziej niska waga urodzeniowa, są podstawowymi czynnikami ryzyka. Kiedyś uważano, że tlen jest podstawową przyczyną retinopatii, bo w latach 30., 40. ub. wieku zaobserwowano, że u dzieci, które go otrzymują, rozwija się tzw. zwłóknienie pozasoczewkowe. Ale wówczas nie wiedziano, że jest to choroba, która wynika z wcześniactwa, a nie z tlenoterapii. Wówczas też tlen był stosowany bez ograniczeń, dlatego dochodziło do drastycznego wzrostu zachorowań na retinopatię wcześniaczą. Późniejsze obserwacje skłoniły lekarzy do uznania, że jest to czynnik, który trzeba ograniczać, ale jest to tylko jeden z czynników ryzyka wystąpienia choroby.
Załóżmy, że retinopatia cofnęła się lub została zlaserowana, a dziecko normalnie się rozwija. Czy to kończy leczenie, czy konieczna jest profilaktyka?
Nigdy nie kończymy profilaktycznych badań dzieci w momencie cofnięcia się retinopatii, nawet po leczeniu laserowym. Wcześniaki po zabiegu laserokoagulacji wymagają późniejszej diagnostyki pod kątem wystąpienia wad wzroku. Takie badania wykonujemy po 12 miesiącu życia i – jeżeli jest taka potrzeba – zapisujemy okulary. Trzeba bowiem zaznaczyć, że to, iż retinopatia się wycofa, nie oznacza, iż wcześniak widzi wszystko tak jak dziecko urodzone o czasie. Niestety, są pewne ograniczenia, związane chociażby z ograniczeniem pola widzenia; u takich dzieci częściej też występuje zez czy inne wady wzroku.
Rozumiem, że leczenie okularowe jest w przypadku takich dzieci podstawowe. Czy jednak można u takich małych pacjentów stosować soczewki?
Można, chociaż jest to obarczone trudnościami związanymi z ich założeniem czy codzienną pielęgnacją. Zdarza się bowiem, że okularami nie możemy wyrównać wady wzroku, np. gdy jest duża różnica pomiędzy jednym a drugim okiem.
I co wtedy?
Wtedy można zastosować np. soczewki nagałkowe. 
Czy są dane, jaka jest skala zachorowań na retinopatię na Podkarpaciu?
Jaki odsetek wcześniaków stanowią wcześniaki z retinopatią, nie potrafię powiedzieć. Natomiast w skali Podkarpacia wykonuje się rocznie ok. 30-40 zabiegów laserokoagulacji. Przypadków retinopatii jest oczywiście więcej, tylko – jak mówiliśmy – w wielu przypadkach samoistnie się wycofuje.

____________________________________________________________________________________________
 
NZOZ Visum Clinic Sp. z o.o., ul. Kopisto 2, 35-315 Rzeszów, 
tel. (17) 86 72 600, fax. (17) 86 72 601, e-mail: visum@Visum-clinic.pl, www.visum-clinic.pl 

KOMENTARZE

Zdrowie na wiosnę

Po długiej, zimnej i szarej zimie przyszedł czas na pełen rozkwit. Zbliżającą się wiosnę czuć w powietrzu...

Pora na pomidora!

To już trzecia edycja ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej "Pora na pomidora, czyli jak tu nie kochać polskich...

Biała Sobota w WSPiA - darmowe badania dla studentów

Konsultacje lekarzy: chorób wewnętrznych, dermatologa, dietetyka oraz badanie słuchu, EKG i spirometria to badania, z których bezpłatnie będą mogli skorzystać studenci Wyższej Szkoły...

Zbadaj się za darmo i wygraj zdrowie

Bezpłatnie i bez skierowania można wykonać badania, które pozwolą ocalić zdrowie, a nawet życie. Mieszkańcy Rzeszowa mogą skorzystać z profilaktycznych programów finansowanych z budżetu miasta. Badania umożliwiają...

zobacz więcej
Reklama

Nadchodzi czas winobrania w podkarpackich winnicach

Lada dzień w większości podkarpackich winnic rozpocznie...

W Kolbuszowej powstają buty z liści ananasa

Nurt wegański coraz śmielej wkracza na światowe salony. Los Angeles ma swój wegański tydzień mody, Kolbuszowa na Podkarpaciu zakład szewski, w którym powstają buty z liści ananasa. Jak zapewniają producenci...

Jesień w Bieszczadach w obiektywie Mirosława Pieli

Pożółkłe trawy na szczytach połonin oraz jelenie na rykowisku - Bieszczady jesienią potrafią zauroczyć każdego. Na szlakach jest już mniej turystów, a do tego robi się coraz bardziej kolorowo...

Sezon na domowe przetwory trwa w najlepsze

Dżemy, konfitury, marmolady, soki, kiszonki, suszonki - trwa sezon na domowe przetwory, a ponieważ plony w tym roku są wyjątkowo obfite, jest co przetwarzać. Mimo iż w marketach aż uginają się półki od gotowych...

Reklama

Od października rewitalizacja wąskotorówki Przeworsk-Dynów

Przeworska Kolej Dojazdowa kursuje na trasie Dynów-Przeworsk. Od lat jest jedną z głównych atrakcji turystycznych Podkarpacia. W sezonie letnim przewozi średnio ok. 20...

Od zagrzybionych piwnic do luksusowych łaźni. W Zamku w Łańcucie remont

Muzeum-Zamek w Łańcucie wygląda, jak wieki plac budowy. Pracami remontowo-konserwatorskimi objęto już dziedziniec, ujeżdżalnię oraz piwnice. W...

Ekskluzywny Menel i kosmetyki z węglem drzewnym z Bieszczad

Kamil Pawelski, bloger modowy znany jako Ekskluzywny Menel reklamuje kosmetyki, które powstają na bazie węgla drzewnego z Bieszczad. Produkuje je warszawska marka kosmetyczna "ZEW...

Dyżurka GOPR z Połoniny Wetlińskiej zeszła na niziny. Czeka w Sanoku

Na drewnianej podłodze stara żeliwna koza. Przy niej mały stolik z radiostacją i lornetką. Zaraz obok wąskie łóżko z gitarą, na której w latach...

Śladami rzeszowskich Żydów - nowa trasa spacerowa w mieście

Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna stworzyła "spacerownik" pod nazwą "Dziedzictwo Rzeszowskich Żydów". Przemierzając nową trasę można dowiedzieć się dlaczego...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.