Reklama

Nasza wojna z planetą Ziemia. Felieton Krzysztofa Martensa

A A A
Krzysztof Martens

Dodano: 07-01-2020

Krzysztof Martens. Fot. Tadeusz Poźniak

Krzysztof Martens. Fot. Tadeusz Poźniak

Od ponad stu lat tempo, w którym kształtujemy Ziemię zgodnie z naszymi potrzebami, jest oszałamiające. Drapieżny rozwój gospodarczy sprawił, że miliardy ludzi nie znają głodu, żyją wygodniej i dostatniej. Od wielu dekad rośnie produkcja, konsumpcja i zużycie energii. W czasie mojego życie spaliliśmy 85 proc. wszystkich paliw kopalnianych pozyskanych w historii świata. Korzystaliśmy pełnymi garściami z zasobów naszej planety, w zamian produkując góry śmieci, plastiku, toksycznych odpadów i miliardy ton gazów cieplarnianych. W ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat produkcja rolna się potroiła, światowa gospodarka wzrosła czterokrotnie, a wymiana handlowa dziesięciokrotnie. Liczba ludności na Ziemi się podwoiła i wszyscy chcą coraz lepiej żyć.
 
Zaczyna też do nas docierać, że zasoby nie są nieskończone i zaczynają się wyczerpywać. Jest to jednak wiedza niechciana. Bilans energetyczny Ziemi został dramatycznie zakłócony i nasza planeta po prostu sobie z tym nie radzi. Ekstremalne zjawiska klimatyczne są rozpaczliwą reakcją na fatalną sytuację, w jaką wpędziliśmy Ziemię, a wraz z nią ludzkość i inne gatunki - spychając naturę na margines. Przygotowując się do podjęcie tego tematu w serii felietonów, zebrałem mnóstwo informacji, które obrazują skalę problemu. Suma tych obserwacji sprawia, że czuję się wściekły i bezsilny. Rośnie we mnie obawa, że nawet jeżeli nie jest za późno na skuteczne przeciwdziałania, to jeśli daleko idące decyzje, nie zostaną wkrótce podjęte z pełną determinacją, punkt krytyczny zostanie przekroczony.
 
Proponuję przegląd konsekwencji działań człowieka na Ziemi z lotu ptaka. 
 
Na Grenlandii lodowce skróciły się o 5 kilometrów. Zwiększa się ilość lodu trafiająca do oceanu. Wzrasta ilość jezior, które tworzą się na i pod powierzchnią lodowców. Nieuchronnie czeka załamanie część lodowców Antarktydy. Zagrożona jest pokrywa lodowa na oceanie Arktycznym. Jej znikanie rozregulowuje klimat na półkuli północnej, co bezpośrednio dotyczy nas. Ocieplenie klimatu prowadzi do topnienia pokrywy lodowej w Arktyce, co powoduje, że odsłania się ciemna powierzchnia oceanu, która zamiast odbijać promienie słońca, zaczyna je pochłaniać, co przyspiesza wzrost temperatury atmosfery. Oczywiście ten proces zmierza do podniesienia poziomu mórz i oceanów, a tym samym do zagrożenia egzystencji milionów ludzi.
 
Reklama
Systematyczna redukcja tlenu w oceanach stanowi coraz większe zagrożenie. Niedługo w wodzie będzie pływać więcej plastiku, niż żywych organizmów. Wyspa śmieci na Pacyfiku jest pięć razy większa niż powierzchnia Polski. Istnieją miejsca, gdzie stężenie plastiku w wodzie jest 10 tysięcy razy większe niż przeciętnie. Trudno się dziwić, że miliony stworzeń wodnych umierają z żołądkami wypełnionymi plastikiem. Niszczeją tropikalne rafy koralowe. Wraz z nimi znika bioróżnorodność oceanów.
 
Lasy Amazonii – zielone płuca świata, płoną podpalone przez człowieka. Decyzję podjął prezydent Brazylii znany z lekceważącego traktowania środowiska naturalnego. Dla niego liczą się tylko efekty ekonomiczne. 
 
W USA, które odpowiadają za 30 proc. emisji gazów cieplarnianych, prezydentem jest człowiek, który „nie wierzy” w ocieplenie klimatu i w związku z tym palcem nie kiwnie, aby katastrofie zapobiec. Biznesmen Trump „nie wierzy”, ponieważ jest to w interesie wielkiego przemysłu.

Pożary na niespotykaną skalę szaleją w Australii. W 2019 roku zginęło w ogniu ponad pół miliarda zwierząt. 

W Rosji 3-5 proc. śmieci idzie do recyklingu. Reszta -miliony ton odpadów jest po prostu spalanych. Płonie Syberia, w minionym roku spłonęło 6 milionów hektarów lasów. Nikt ich nie gasi, brakuje środków. Temperatura rośnie, zaczyna topnieć „wieczna” zmarzlina. W efekcie do atmosfery mogą się uwolnić się zgromadzone pod nią gazy cieplarniane - dwutlenek węgla i ogromne bąble metanu - co da efekt kuli śnieżnej.  Na czym on polega? Ocieplenie klimatu jest procesem, który stopniowo postępuje. Im bardziej będzie zaawansowany, tym trudniej będzie go zatrzymać.
 
Arktyka pozbawiona lodu będzie pochłaniać więcej energii. Palące się lasy, zamiast dostarczać tlenu, będą go zużywać. Poziom mórz i oceanów będzie się nieuchronnie podnosił. Eksperci twierdzą, że po uwolnieniu przez zmarzlinę ogromnych bąbli metanu, możemy stracić jakąkolwiek kontrolę nad zjawiskami klimatycznymi. Kaskada punktów krytycznych sprawi, że dla naszych dzieci i wnuków, to będzie świat zupełnie inny. Będzie tak samo jak dzisiaj - huragany, trąby powietrzne, powodzie, susze, gigantyczne pożary, śnieżyce, odpady, śmieci, smog, oceany pełne plastiku, kłopoty z wodą do picia. TYLKO BARDZIEJ – DUŻO BARDZIEJ. Pamiętacie apokaliptyczny film akcji „Mad Max”? Jeżeli nie, po jego oglądnięciu, zadacie sobie pytanie: Czy nasze dzieci mają prawo do niekatastroficznego jutra. Na razie – globalnie - jesteśmy na pasywnej ścieżce „przeczekania problemu”. 
 

KOMENTARZE

Kim jest współczesna dziewczyna sponsorowana?

Jest to trudne pytanie, na które ile osób tyle opinii...

Od kwietnia częściej z Jasionki do Warszawy

Od kwietnia LOT chce zwiększyć liczbę połączeń z lotniska...

Piotr Pustelnik: na ośmiotysięczniki już nie wrócę

Z Piotrem Pustelnikiem, himalaistą, zdobywcą...

Handel w niedzielę i inne zakazy

Przeciwnicy zakazu handlu w niedzielę argumentują, że straci na tym gospodarka. Posłowie promujący te ideę uważają, że " ilość środków dostępnych w budżetach domowych się nie zmieni" i to, co kupujemy w niedzielę, kupimy...

Ingres biskupa Wątroby do katedry rzeszowskiej

Coś mogę powiedzieć na koniec? Przyjmijcie mnie ? prosił na koniec mszy św. inaugurującej jego posługę w diecezji rzeszowskiej nowy ordynariusz, bp Jan Wątroba. Ingres biskupa, czyli uroczyste objęcie...

zobacz więcej
Reklama

Katarzyna Lengren: WOLĘ STAROŚĆ!

Katarzyna Lengren, z wykształcenia malarka, autorka książek, felietonistka, scenograf...

Martha Stewart. Królowa amerykańskiego stylu życia o podkarpackich korzeniach

Martha Stewart jest królową amerykańskiego stylu życia, najbardziej znaną Polką i jedną z najbardziej wpływowych kobiet na świecie...

Od karabeli do katany. Płatnerz z Łańcuta

Antoni Adamski: W jaki sposób w XX wieku został Pan płatnerzem?

"Mała Rosja". Rosyjska aktorka wspomina Annę German

O szczęściu które przylatuje ptakiem, życiu kruchszym od porcelany, wojennej trwodze, przyjaźni z Gwiazdą i urodzinach w waniliowym pałacu na Pietrowskom Ostrowie.

Reklama

Krzysztofa Brzuzana ocalanie niknącego świata

Stara blacha mogła zgnić pod płotem. Ale pochodziła z cerkwi, co artysta musiał uznać za znaczące. Zabrał więc wyrzucony kawałek i umieścił w dziele sztuki, które przypomina chorągiew procesyjną...

Z przestrzeni publicznej, gdzie samochodów jest za dużo, znikają ludzie!

Z Maciejem Łobosem, architektem, wspólnikiem w biurze MWM Architekci z Rzeszowa, rozmawia Aneta Gieroń

Koncert pamięci Laili Arifuliny w Filharmonii Podkarpackiej

Taniec był największą miłością jej życia i tym zachwytem potrafiła zarażać wszystkich dookoła. Mija właśnie rok od śmierci Laili Arifuliny, tancerki baletowej, choreografa...

Fajka wyróżnia człowieka - o biznesie dla konesera

W stolicy polskiej fajki - Przemyślu działa dziewięć wytwórni. Jedna z nich to firma Mr Bróg – Zbigniew Bednarczyk która zatrudnia 17 pracowników. Pozostałe pracownie to małe wytwórnie...

Jestem z pierwszego rocznika "mostowców" po Politechnice Rzeszowskiej

Z prof. Tomaszem Siwowskim, prezesem Promost Consulting, rozmawia Aneta Gieroń

zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.